Photo: my.tianya.cn

ျဖစ္ရပံုမ်ား

၁၉၉၇ ခုႏွစ္ေလာက္က ထင္ပါတယ္။

ပုသိမ္ၿမိဳ႕ အေနာက္ေတာင္တုိင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္မွာ က်င္းပျပဳလုပ္တဲ့ ေတာ္လွန္ေရးေန႔ (တပ္မေတာ္ေန႔) စစ္ေရးျပ အခမ္းအ နားကုိ က်ေနာ္တုိ႔  ဟုိင္းႀကီးကၽြန္း ေရတပ္စခန္းဌာနခ်ဳပ္ က အရာရွိ/စစ္သည္ေတြ သြားေရာက္ အားျဖည့္ေပးခဲ့ရဖူးပါ တယ္။

အဲဒီမွာ ဒုတိယဗုိလ္မွဴးႀကီး တဦးက စစ္ေရးျပ စစ္ေၾကာင္းမွဴးလုပ္တယ္။ အဲဒီ ဒုဗုိလ္မွဴးႀကီးဟာ လူဟန္က ပိန္ပိန္ပါးပါး စစ္ေရးျပ အမိန္႔ေပးသံ ၾကည္လင္ျပတ္သားမႈ ရွိသလုိ စစ္ဝတ္တန္ဆာ ဝတ္စားဆင္ယင္မႈကလည္း တကယ့္ကုိ စမတ္ က်က်၊ သြားလာလႈပ္ရွားတဲ့ေနရာမွာ ဖ်တ္ဖ်တ္လတ္လတ္၊ သူ႔ကုိၾကည့္ရတာ စစ္သား ေကာင္းတဦးရဲ႕ ၾကန္အင္ လကၡ ဏာနဲ႔ ျပည့္စံုတဲ့ပံုမ်ဳိး။

တန္းစီတဲ့ေနရာမွာ ေနာက္က်ရင္ အရာရွိ/စစ္သည္မေရြး အျပစ္ေပးတတ္တယ္။ တႀကိမ္မွာ အလံကုိင္တပ္ဖဲြ႔က အရာရွိ ေတြ တန္းစီကြင္းဝင္ ေနာက္က်တာကုိ လက္ေထာက္ေမွာက္လုပ္ခုိင္းၿပီး အျပစ္ေပးပါတယ္။

ၿပီးေတာ့ ရဲေဘာ္ေတြေရွ႕မွာပဲ အဲဒီအရာရွိအဖဲြ႔ကုိ သတိေပးစကားေျပာတယ္။ “မင္းတုိ႔လည္း စစ္သား၊ ရဲေဘာ္ေတြလည္း စစ္သား၊ ကုိယ္ခ်င္းစာတရား ထားပါ.. ေနရာတကာ သက္ေတာင့္သက္သာ မေနခ်င္နဲ႔.. အထူးသျဖင့္ မင္းတုိ႔မွတ္ထား ၾက.. အရာရွိဆုိတာ ပါးပိန္ရမယ္.. ဗုိက္ခ်ပ္ရမယ္”…တဲ့။ သူ႔ခႏၶာကုိယ္ အခ်ဳိးအစားနဲ႔ ခုိင္းႏႈိင္းေျပာဆုိေနသလားေတာ့ မသိ။

သူနဲ႔အတူ တာဝန္မထမ္းေဆာင္ဖူးေလေတာ့ သူ႔အေၾကာင္း က်ေနာ္တုိ႔ေသခ်ာ မသိပါ။ က်ေနာ္တုိ႔ေရွ႕မွာ အဆူခံထိတဲ့ အရာရွိငယ္ေတြကေတာ့ သူ႔ကြယ္ရာမွာ သူ႔ကုိ ဂ်ဳိၾကည့္ၾကည့္ၿပီး ျမည္တြန္ေတာက္တီးတာ ေတြ႔ရပါတယ္။

အဲဒီေနာက္ပုိင္းမွာ အစားေရွာင္၊ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ၿပီး ဝိတ္ေလွ်ာ့ဖုိ႔ႀကိဳးစားေနတဲ့ အရာရွိေတြကုိ ျမင္တုိင္း “အရာရွိဆုိတာ ပါးပိန္ရမယ္.. ဗုိက္ခ်ပ္ရမယ္” စကားသံကုိ က်ေနာ္ ၾကားေယာင္မိ စျမဲ။

လူတေယာက္ ဝင္ေငြေလးအဆင္ေျပလုိ႔ အရင္ကထက္ပုိၿပီး ဝဝၿဖိဳးၿဖိဳး ျဖစ္လာတာေတြ႔ရရင္ “လွလုိ႔ဝလုိ႔ပါလား” ဆုိၿပီး ခပ္ေျမႇာက္ေျမႇာက္ေလး ေျပာတာေတြရွိသလုိ  “အဆီရစ္ေနၿပီ” လုိ႔ ခပ္ႏွိမ္ႏွိမ္ ေျပာတာလည္း ၾကံဳရတတ္ပါတယ္။ ခႏၶာ ကုိယ္ ဝၿဖိဳးစုိေျပျခင္းဟာ လုပ္ငန္းဌာနအဆင္ေျပ ေကာင္းမြန္ျခင္း “အမွတ္လကၡဏာ” ကုိ ေဆာင္သလုိလုိ။

အမ်ားစုအေနအထားကလည္း အဲဒီလုိျဖစ္ေနတာကုိး။ ဒါေပမဲ့ ဝင္ေငြေတြ ဘယ္ေလာက္ေကာင္းေကာင္း ရာထူး အရွိန္အ ဝါ ဘယ္ေလာက္တုိးတုိး “ေရျမင့္ၾကာျမင့္” လုိက္ဘက္ညီ တုိးတက္ဖုိ႔ ခဲယဥ္းတာက “လူ႔ဂုဏ္သိကၡာ” တရား..။

လူတေယာက္အတြက္ ခႏၶာကုိယ္ ပိန္ျခင္း၊ ဝျခင္းထက္ ဂုဏ္သိကၡာ အေရာင္လက္ျခင္း၊မဲြျခင္းက ပုိအေရးမႀကီးပါလား။

……………………………………

……………………………………………

တေလာက သစ္ထူးလြင္ ဝက္ဆုိဒ္မွာ တင္ထားတဲ့ ေဆာင္းပါးတပုဒ္ကုိ မိတ္ေဆြတဦး ရွယ္ေပးလုိ႔ ဖတ္လုိက္ရပါတယ္။ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ (ေရ) မိသားစုရဲ႕ မေတာ္မတရား လုပ္မႈေတြအေၾကာင္း ဖြင့္ခ်ထားတဲ့ စာပါ။ ေဆာင္းပါးကုိ ဖတ္ၿပီး ခ်ိန္မွာ က်ေနာ့္စိတ္ထဲ ယံု၏ မယံု၏ သံသယတဝက္နဲ႔ပါ။ ဘာျဖစ္လုိ႔လည္း ဆုိေတာ့ က်ေနာ္သိထားတဲ့ ဗုိလ္မွဴးႀကီး ဉာဏ္ထြန္းက ဒီေဆာင္းပါးထဲမွာ ေရးထားတဲ့အတုိင္း ကုိယ္က်ဳိးၾကည့္ ေမာက္မာမယ့္လူ မဟုတ္ဘူးလုိ႔ မွတ္ယူထားမိလုိ႔ ပါ။

ဒါနဲ႔ လူႀကီးအသုိင္းအဝုိင္းမွာ အေတာ္အတန္ဝင္ဆံ့တဲ့ မိတ္ေဆြႀကီးတခ်ဳိ႕ကုိ ထပ္မံ စံုစမ္းၾကည့္ေတာ့မွ ဟုတ္မွန္ေၾကာင္း အတည္ျပဳခ်က္ကုိ ရပါေတာ့တယ္။ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ဥာဏ္ထြန္းရဲ႕ သားတေယာက္ဟာ အေတာ့္ကုိ နာမည္ဆုိးထြက္ေနတယ္လုိ႔ လည္း သိရပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ လူႀကီးေတြ နာမည္ပ်က္ရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းထဲမွာ မိသားစုဝင္ေတြရဲ႕ ေလာဘရမက္ ငန္း ငန္းတက္မႈက အေရးပါတယ္လုိ႔ ေနာက္ဆက္တဲြ မွတ္ခ်က္ေပးပါတယ္။

ခုေနာက္ပုိင္း တပ္မေတာ္ထဲမွာ ေျပာေနက် စကားတခု။ “ငါ့သားမ်ား စစ္ထဲဝင္ရင္ေလ သူ႔ကုိ ေျပာလုိက္ပါ.. ပုဒ္မ(၈၇၀) ကုိ ေနာေက်ေအာင္ အရင္ေလ့လာထား” တဲ့။

ပုဒ္မ (၈၇၀) ဆုိတာ ဂရဝ (ဂါရဝ တရား) ကုိ ဆုိလုိတာပါ။ ၃၈ ျဖာမဂၤလာ တရားေတာ္ထဲက “ဂါရေဝါစ.. နိဝါေတာစ” လာ ရုိေသေလးစားထုိက္သူကုိ “ဂါရဝ” ထား ဆက္ဆံတာက မဂၤလာတရားနဲ႔ ညီပါတယ္။ သိကၡာရွိတဲ့ လူႀကီးေတြဟာ “ဂါရဝ တရား” ကုိ သတိထား လက္ခံေလ့ရွိပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ အျပန္အလွန္ မမွန္ကန္တဲ့ အက်ဳိးစီးပြားေတြျဖစ္ထြန္းဖုိ႔ “ဂါရဝ တရား” နဲ႔ တံတားထုိးၾကသူေတြ အဖုိ႔ေတာ့ ရေလ လုိေလ အုိတေစၦ ျဖစ္လာၾကကုန္ေရာ… တခ်ဳိ႕လည္း အစကေတာ့ ႐ုိး႐ုိးေလး ေနာက္မွ အ႐ူးအမဲသား ေကၽြးမိသလုိ ျဖစ္ သြားတာ…။

“ဂါရဝ တရား” ဆုိတဲ့ ေနရာမွာလည္း ေလဒီေတြ တန္ခုိးထြားတဲ့ ေခတ္မုိ႔ “ေလဒီဂါဂါ” ရဲ႕ အခန္းက႑က အေရးပါလာ ျပန္တယ္။ လူေတြ ေျပာေျပာေနတဲ့ Lady First (ေလဒီကုိ ဂါဂါလုပ္တတ္မွ) ကုိယ္လုိခ်င္တဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ေပါက္တာ မ်ား တယ္မုိ႔လား။

ဒီေနရာမွာ သေဘၤာစီအုိ တေယာက္ ေျပာခဲ့ဖူးတာကုိ အမွတ္ရမိလုိ႔ပါ.. “စစ္တပ္ထဲမွာ လူႀကီးအေတာ္မ်ားမ်ား ဟာ ရာ ထူးႀကီးေလ မိန္းမေၾကာက္ေလပဲ” တဲ့။ (သူေျပာဆုိသံုးႏႈန္းခဲ့တဲ့ မူရင္းစကားက ပုိၿပီး နင့္သီးပါတယ္) ရဗစမွဴး တဦးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေျပာခဲ့တာပါ။

ရံုးပိတ္ရက္ တရက္မွာ ဗ်ဴဟာစစ္ေရယာဥ္စုမွဴး မိသားစု ေနအိမ္ေျပာင္းပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ခုနစီအုိရဲ႕ သေဘၤာ ရပစ (တန္-၄၀၀) လြန္းက်င္းမွာ ေဒါက္တင္ျပင္ဆင္ေနခ်ိန္ဆုိေတာ့ သူ႔သေဘၤာမွာရွိတဲ့ စစ္သည္ (၁၀) ဦးကုိ အရံသင့္ပဲ လုပ္ အားေပးေခၚသြားတယ္။ အိမ္ေထာင္ပစၥည္း ပရိေဘာဂေတြကုိ တပ္က FAW ကားႀကီးနဲ႔ ေခါက္ကယ္ျပန္ကယ္ သယ္ လုိက္တာ.. ေန႔လည္ (၂) နာရီေလာက္မွ ၿပီးပါတယ္။

လုပ္အားေပးရာက ျပန္ေရာက္လာတဲ့ စစ္သည္ေတြ သေဘၤာမွာခ်က္ထားတဲ့ ထမင္းအုိးကုိ အလုအယက္ ႏႈိက္ေနတာ ေတြ႔ရလုိ႔  စီအုိက “မင္းတုိ႔ ထမင္းမစားရေသးဘူးလား” ေမးေတာ့ “စီအုိရယ္… ထမင္းေကၽြး ဖုိ႔ေနေနသာသာ ဗ်ဴဟာမွဴး ကေတာ္က ေရေတာင္ ဝဝတုိက္ခ်င္တာမဟုတ္ဘူး” လုိ႔ တပည့္ေတြက ျပန္ေျဖ ၾကတဲ့အခါ သူ႔စိတ္ထဲမွာ မေကာင္းနုိင္။ လူ ၁၀ ေယာက္စာ ထမင္းစရိတ္ သူ႔အိပ္ထဲက က်ခံၿပီး နီးစပ္ရာ ထမင္းဆုိင္ ကုိ လႊတ္လုိက္ရတယ္ တဲ့။ ျဖစ္ပံု..ျဖစ္ပံု..။

အဲဒီဗ်ဴဟာမွဴးရဲ႕ စီအုိ…အဲ.. မိန္းမဟာ ဂြင္ဖန္တဲ့ေနရာမွာ အေတာ္နာမည္ႀကီးတယ္။ ေအာက္ဂြင္ဘက္ကုိ သေဘၤာတစီး ထြက္ေတာ့မယ္လုိ႔ သတင္းထြက္ရင္ သူ႔အတြက္ လာဘ္ရႊင္ၿပီေပါ့။ သေဘၤာမွာ ခရီးတေခါက္ တဲြဘက္ခ်င္သူေတြ ဗ်ဴဟာ မွဴး အိမ္ျခံစည္း႐ုိးနားမွာ ရစ္သီ ရစ္သီ လုပ္ေနၾကတယ္။ ဗ်ဴဟာမွဴးကို ေတြ႔ခ်င္လုိ႔ေတာ့ မဟုတ္။

က်ေနာ္ ပင္လယ္ျပင္ခရီး စလုိက္တဲ့အေခါက္မွာ ခရီးမထြက္ခင္ တညႀကိဳၿပီး သေဘၤာမွာ သြားအိပ္ရပါတယ္။ ညသန္း ေခါင္ေလာက္ အခ်ိန္က်မွ ဆက္သြယ္ေရးတပ္သား အလုပ္မ်ားရတယ္။ ေရယာဥ္မွာ ပင္လယ္ျပင္ခရီး တေခါက္တဲြဘက္ မယ့္ စစ္သည္စာရင္းကုိ ဗ်ဴဟာ႐ံုးက အဆက္မျပတ္ပုိ႔ေပးေနတာ။ ဗ်ဴဟာမွဴးရဲ႕ ႏႈတ္မိန္႔။ မနက္ျဖန္ မနက္မွ တရားဝင္ ေၾကးနန္း ပုိ႔မယ္တဲ့။

ေနာက္ေန႔မနက္ သေဘၤာထြက္ခါနီးက်မွ ညက စာရင္းေပးထားတဲ့ စစ္သည္ေတြ သမၻာန္ေလးေတြကုိယ္စီနဲ႔ ေရာက္လာ ၾကတယ္။ သေဘၤာထြက္ၿပီး မၾကာပါဘူး… သူတုိ႔ထဲက တေယာက္ ညည္းတြားသံထြက္လာတယ္။ “လခြီးတဲ့မွ..တညလံုး မအိပ္ရေသးဘူး..ခုမွ အိပ္ခ်င္လာၿပီ”

“ဘာေတြလုပ္ေနလုိ႔လဲ..”

“ညက ဗ်ဴဟာမွဴးအိမ္သြားတာေလ.. အဖြားႀကီး အျပင္သြားေနလုိ႔ ျခံေရွ႕လမ္းေပၚမွာ ထုိင္ေစာင့္ေနရတယ္.. သန္းေခါင္ ေလာက္မွ အဖြားႀကီးျပန္ေရာက္လာလုိ႔  သူတုိ႔အိမ္ အကူရဲေဘာ္ကတဆင့္ ေတြ႔ခြင့္ေတာင္းရတာ။ ကိစၥဝိစၥ ေျပာဆုိၿပီး အိမ္ျပန္ေရာက္ေတာ့ အဝတ္အစားထည့္ လုိအပ္တာစီစဥ္နဲ႔ မုိးလင္းသြားေရာ…”

သူတုိ႔တေတြ “ေလဒီ ဂါဂါ” လုပ္ခဲ့ရတဲ့ ပမာဏက ေငြသား ပံုးလုိက္။ ပင္လယ္ျပင္မွာ ေရယာဥ္ စစ္ဆင္ေရးရလဒ္ ဘဲဥ မ ကဲြမခ်င္း ဒီေကာင္ေတြ သက္ျပင္း တခ်ခ်နဲ႔။ ေအာက္ေျခအဆင့္ သေဘၤာတေခါက္လုိက္ရဖုိ႔ အေရးမွာေတာင္ ဒီေလာက္ ျဖစ္ေနတာ… အထက္ပုိင္း ဌာနအေျပာင္းအေရႊ႕ေတြ ဆုိရင္…….

………………………………

………………………………………….

ဟုိင္းႀကီးကၽြန္းမွာ ကၽြန္ေတာ္တာဝန္က်တုန္းကလည္း အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတပ္မွဴးရဲ႕ ကေတာ္ဟာ ဟုိင္းႀကီးရြာထဲကုိ ေရာက္ရင္ ေစ်းထဲကဆုိင္ေတြမွာ သူလုိခ်င္တဲ့ ပစၥည္းကုိ လက္ညႇိဳးထုိးယူသြားတာပဲ.. သူ႔ေနာက္မွာ ေရကင္း လံုျခံဳေရးတာဝန္ခံက တေကာက္ေကာက္လုိက္ၿပီး သူယူသြားသမွ် ဒုိင္ခံေငြရွင္းေပးရတယ္။ အဝတ္အစားနဲ႔ အသံုးအေဆာင္ ပစၥည္းေတြသာ မက တခါတရံမွာ ေရႊတုိေရႊစေလးေတြပါ.. ယူသြားတတ္တာ။

ဘုရားပန္းကုိ ေန႔စဥ္ အသစ္လဲတယ္ ဆုိပဲ။ (အမွန္တကယ္ ဘာသာေရးၾကည္ညိဳတာ ဟုတ္မဟုတ္ ေျပာဖုိ႔ ခက္ေပမယ့္ အလကားရလုိ႔ လုပ္ေနတာေတာ့ ေသခ်ာတယ္) ေနာက္ဆံုးေတာ့ ေရကင္းလံုျခံဳေရးက ျဖတ္သြားတဲ့ ေလွမွန္သမွ် မလြတ္တမ္းေတာင္း… အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတပ္မွဴးလည္း နာမည္ပ်က္…။

ဒီေတာ့ ဝိဓူရ အမတ္ႀကီးရဲ႕ ဆံုးမစကား ေလးခုထဲက တခုကုိ အထူးသတိျပဳ လုိက္နာေစခ်င္ပါတယ္။

သတင္းစီးဆင္းလည္ပတ္မႈေတြ တအားျမန္ဆန္ေနတဲ့ အင္တာနက္ေခတ္မွာ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ အေျပာင္းအလဲေတြလည္း ျဖစ္ေနခ်ိန္ဆုိေတာ့ ေရျမင့္ၾကာျမင့္ ဂုဏ္သေရတင့္သူေတြသာ ျပည္သူေတြရဲ႕ ႏွလံုးသားထဲမွာ နာမည္ေကာင္း မွတ္တမ္း တင္က်န္ရစ္ ပါလိမ့္မယ္။

ေနမင္းသူ

၁၇-၅-၂၀၁၂

“ဓမၼာစရိယ သ႐ုပ္ခြဲ”

ဓမၼာစရိယေအာင္ၿပီးသူမ်ားတြင္ မိခင္စာသင္တိုက္သို႔ စာျပန္ခ်သူမ်ားလည္း ရွိေလသည္။ ဥပမာ= ေက်ာက္ဆည္ၿမိဳ႕မွ အႀကီးတန္းေအာင္ၿပီး မႏၲေလးသို႔ ဓမၼာစရိယတန္း လာတက္သည့္ စာသင္သားမ်ားသည္ ဓမၼာစရိယဘြဲ႔ ရသည့္အခါ မိခင္စာသင္တိုက္ျဖစ္သည့္ ေက်ာက္ဆည္ၿမဳိ႕သုိ႔ ျပန္လည္စာခ်ၾကျခင္းမ်ဳိး ျဖစ္ေလသည္။
ရိပ္သာႂကြ၍ တရားစခန္းဝင္ၿပီး တရားေဟာဆရာ၊ တရားျပဆရာအျဖစ္ ပဋိပတ္သာသနာျပဳသူမ်ားလည္း ရွိေလသည္။ ဥပမာ= မဟာစည္ရိပ္သာႀကီးသို႔ ႂကြေရာက္တရားထိုင္သည္၊ ဉာဏ္စဥ္နာသည္၊ အဖြဲ႔ကေရြးခ်ယ္သည္၊ တရားဝင္ရင္း တစ္ဝါဆိုရသည္။ ပရိသတ္ရွ႕မွာ အစမ္းတရားေဟာၿပီး ရြယ္ခ်ယ္ခံရသည္။ ထုိ႔ေနာက္ ဆိုင္ရာရိပ္သာႂကြ၍ ဝန္ေဆာင္ ဆရာေတာ္ အျဖစ္လည္းေကာင္း၊ နယ္လွည့္ဓမၼကထိက အျဖစ္လည္းေကာင္း၊ ရိပ္သာႀကီးမွာပင္ အျမဲေနအေဆာင္မွဴး အျဖစ္လည္ေကာင္း ေဆာင္ရြက္သာသနာျပဳျခင္းမ်ဳိး ျဖစ္၏။

ေက်ာင္းထုိင္သူမ်ားလည္း ရွိေလ၏။ ဓမၼာစရိယ ေအာင္ၿပီးသည့္အခါ အသက္အရြယ္အားျဖင့္ ေက်ာင္းထုိင္ခ်ိန္လည္း ေရာက္ရွိေန၊ ေက်ာင္းထုိင္လိုစိတ္လည္း ေပၚေပါက္ေန၊ ေက်ာင္းထုိင္ပင့္မည့္သူမ်ားလည္း အရန္သင့္ရွိေန၍ ေက်ာင္းထိုင္ သာသနာ ျပဳမ်ားျဖစ္ေလသည္။

အခ်ဳိ႕မွာ အသက္အရြယ္ ငယ္ရြယ္ေသး၍ ဓမၼာစရိယဘြဲ႔မွ်ျဖင့္ အားမရေသးဘဲ အဆင့္ျမင့္ စားေမးပြဲမ်ား တိပိဋကဓရ စာ ေမးပြဲမ်ားသို႔ ဝင္ေရာက္ေျဖဆိုၾကေလသည္။ ဆ႒မေျမာက္ တိပိဋကဓရ ေရစႀကဳိဆရာေတာ္ ဦးဝါယာမိႏၵ မွစ၍ ေနာက္ ေပၚ တိပိဋကမ်ားသည္ ဓမၼာစရိယေအာင္ၿပီး တိပိဋကဝင္ေျဖခဲ့ၾကသည့္ ဆရာေတာ္မ်ား ျဖစ္၏။

အခ်ဳိ႕မွာ ေလာကီေလာကုတၱရာ စြယ္စုံရ ႏွစ္ဖက္လွ၊ ႏွစ္ဖက္ျမင္ ပညာရွင္မ်ားအျဖစ္ ရပ္တည္သာသနာျပဳလုိ၍ BA-MA စေသာ ဘြဲ႔ဒီဂရီမ်ား ရရွိဖုိ႔ ျပည္တြင္းျပည္ပရွိ တကၠသိုလ္အသီးသီးသို႔ ဝင္ေရာက္ေျဖဆုိၾကေလသည္။ ရန္ကုန္တုိင္း သကၤန္းကၽြန္းၿမိဳ႕နယ္၊ ငါးက်မ္းျပန္ မဟာစည္ရိပ္သာမွ ႏိုင္ငံျခားသာသနာျပဳ ဆရာေတာ္ဦးဓမၼပိယ(Ph.D)စသည့္ ဆရာ ေတာ္မ်ားသည္ ေလာကမ်က္လုံး၊ ဓမၼမ်က္လုံး ပိုင္ရွင္မ်ားအျဖစ္ ႏွစ္ဖက္ျမင္၊ ႏွစ္ဖက္လွ သာသနာျပဳေနၾကသူမ်ား ျဖစ္ ေလသည္။

က်န္ပုဂၢဳိလ္မ်ားမွာ မိခင္စာသင္တိုက္သို႔လည္း ျပန္စရာမရွိ၊ စာသင္တိုက္ႀကီးမ်ားမွာလည္း စာခ်ဆရာျပည့္စုံေန၍ ေနရာ မရ၊ အရာမေရာက္ တိပိဋကလည္းဆက္မလုပ္ခ်င္၊ ရိပ္သာလည္းမႂကြခ်င္၊ ေက်ာင္းလည္းမထုိင္ခ်င္၊ ထိုင္ခ်င္ေသာ္လည္း ေက်ာင္းမရွိ၍ ေဝေလေလ၊ ဝါးတားတား အလုပ္လက္မဲ့မ်ား ျဖစ္ေနၾကေလသည္။ ကြန္ပ်ဴတာသင္တန္း တက္ေသာ္ လည္း မတတ္ေျမာက္၊ အဂၤလိပ္ သင္တန္းတက္ေသာ္လည္း မတတ္တေခါက္ႏွင့္သာ ဟိုမေရာက္ဒီမေရာက္ ျဖစ္ေနၾက ေလသည္။ ထိုသို႔ ဟိုမေရာက္ဒီမေရာက္ ဓမၼာစရိယဘြဲ႔ရ ရဟန္းေတာ္မ်ားသည္ (၆၀) ရာခုိင္းႏႈန္းခန္႔ ရွိေလသည္။

၎တို႔သည္ အဂၤလိပ္စာလည္း ျဖစ္ေျမာက္ေအာင္ မသင္ၾက၊ ကြန္ပ်ဴတာသင္တန္းတက္ေသာ္လည္း ေလ့က်င့္ခြင့္မရ၍ ဗဟုႆုတေလာက္သာ အေတြ႔အၾကဳံယူၾကေလသည္။ ျမန္မာျပည္၌ ႏွစ္စဥ္ဓမၼာစရိယ ပုဂၢဳိလ္မ်ား ရာခ်ီေထာင္ခ်ီ တိုး ပြားေနရာ၊ ထိုဓမၼာစရိယမ်ားအတြက္ အနီးကပ္လမ္းညႊန္မည့္ သာသနာျပဳသင္တန္းမ်ား ေပၚေပါက္သင့္ေပၿပီ။ ဓမၼာစရိယ မ်ား အလုပ္လက္မဲ့ဘဝျဖင့္ ပ်က္စီးၾက၊ လူဝတ္လဲသြားၾကႏွင့္ သာသနာေတာ္၌ အင္းအားမ်ားစြာ ဆုံး႐ႈံးနစ္နာ ရေလ သည္။ ေက်ာင္းထုိင္သင့္သည့္ အရြယ္ေရာက္ ရဟန္းေတာ္မ်ားမွာလည္း ေက်ာင္းမထိုင္ဘဲ ၿမဳိ႕မွာပင္ ေသာင္တင္ေနၾက ေလသည္။

ထိုသူတို႔သည္ ၎တို႔ရရွိထားသည့္ ဓမၼာစရိယ ဘြဲ႔တံဆိပ္ေတာ္ကုိ ဆြမ္းစားလက္မွတ္အျဖစ္၊ အလွဴခံလက္ မွတ္အျဖစ္၊ အၿငိမ္းစားလက္မွတ္အျဖစ္၊ (အခြင့္ထူးခံဘြဲ႔တံဆိပ္) အခြင့္ထူးခံလူတန္းစား လက္မွတ္အျဖစ္ မွတ္ထင္ေနၾက ေလသည္။ ၎တို႔သည္ ေက်းရြာသားမ်ားျဖစ္ရာ ေက်းရြာရွိဒကာ/ဒကာမမ်ားက အထင္ႀကီးၾက၊ ေလးစားၾက၊ ၾကည္ညဳိ ၾကေလသည္။ ၿမဳိ႕ေပၚအေျခခ်ေနထိုင္သည့္ စီးပြားေရးသမား၊ ေက်းရြာသားမ်ားကလည္း ေဒသသံေယာဇဥ္ျဖင့္ ကိုးကြယ္ ဆည္းကပ္ၾကေလသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဓမၼာစရိယ ဘြဲ႔တံဆိပ္သည္ သာသနာအတြက္ အက်ဳိးမမ်ားေသာ္လည္း သူတို႔အ တြက္ အက်ဳိးမ်ားေလသည္။

“အရံလူမ်ား”

အခ်ဳိ႕မွာ ေက်ာင္းထိုင္သင့္ပါလ်က္ ေက်ာင္းမထိုင္ဘဲ ေခ်းမ်ားေနၾက၊ ေက်ာင္းေရြးေနၾကေလသည္။ အသင္းငယ္ေလး မ်ားမွာ ေျခစြမ္းျပရင္း ရပ္ရြာဂုဏ္ေဆာင္ထိုက္ပါလ်က္ အသင္းႀကီးမ်ား၏ အရံထိုင္ခုံမွာ ကိုယ့္အင္အားကို ကိုယ္အလဟ ႆ ျဖဳန္းတီးေနၾကေလသည္။ အရံထိုင္ခုံမွာ ထုိင္ျခင္းျဖင့္ ကုိယ့္အစြမ္းအစလည္း ျပခြင့္မရ၊ ႏိုင္ငံ့ဂုဏ္လည္း မေဆာင္ ႏိုင္ဘဲ ကိုယ့္အင္အားမ်ား ဆုံး႐ႈံးၿပီး ကိုယ့္အရည္အခ်င္းမ်ား အေရာင္မေတာက္ေတာ့ေပ။ ထိုသူတုိ႔သည္ (၉၈) ကမၻာ့ ဖလား၌ ဘရားဇီးအသင္းမွေစ်းအႀကီးဆုံး အရံလူ ဒီနယ္လ္ဆင္လို ပုဂၢဳိလ္မ်ား ျဖစ္ၾကေလသည္။ အရံထိုင္ခုံမွာပင္ ဘ၀ ေသေနၾကသူမ်ားသာတည္း။ ႐ုိနယ္ဒိုလို၊ ႐ုိနယ္ဒင္ဟိုလို၊ ဇီဒန္းလို အသင္းႀကီးမ်ား၌ ေျခစြမ္းျပခြင့္ရလွ်င္ကား အလြန္႔ အ လြန္ ေကာင္းျမတ္ပါေပ၏။

“ရာဇပလႅင္ဖင္ကပ္ပါလာသူ”

အခ်ဳိ႕ဓမၼာစရိယမ်ားမွာ ေက်ာင္းထိုင္ပင့္သူ ရွိပါလ်က္ ေက်ာင္းေရြးေနၾကေပသည္။ သူတို႔စုံးစမ္းသည္မွာ “လွ်ပ္စစ္မီးရရဲ႕ လား၊ မီတာရရဲ႕လား၊ အေပၚစက္ေအာက္စက္ ရွိပါရဲ႕လား၊ ရြာေနအိမ္ေျခ ေပါမ်ားပါရဲ႕လား” ဟူ၍ ျဖစ္ေလသည္။ သာ သနာျပဳ ရဟန္းေတာ္ဆိုသည္မွာ ေနရာေဒသႏွင့္ လုပ္ပုိင္ခြင့္ကိုသာ ၾကည့္႐ႈရမည္ျဖစ္ပါလ်က္ မိန္းမတင္ေတာင္းသလို အလိုက္ေပး၍ ေက်ာင္းထိုင္ပင့္ရမည့္သေဘာမ်ဳိး ေျပာဆိုၾကေလသည္။ လွ်ပ္စစ္မီးမရေသးလွ်င္ ရေအာင္လုပ္ရမည္။ ေမွာင္ေနလွ်င္ လင္းေအာင္လုပ္ရမည္။ မရွိေသးသည္ကို ရွိေအာင္လုပ္ရမည္ ျဖစ္ေလသည္။ ဘဝကို သုညမွ စခဲ့သူ အီဗ ရာဟင္လင္ကြန္းလို သမတမ်ဳိးႏွင့္ ရာဇပလႅင္ဖင္ကပ္ပါလာသူ သီေပါမင္းလိုရွင္ဘုရင္တို႔အနက္ အဘယ္သူသည္ ရာဇ ဝင္ေျပာင္ေလသနည္း၊ အဘယ္သူကို ပုိခ်စ္ၾကသနည္း၊ အဘယ္သူသာ တိုင္းျပည္အတြက္ ေက်းဇူးမ်ားသနည္း၊ ေစာ ေၾကာဖို႔ရန္ လိုအပ္ပါေလ၏။ ေရွးဆရာေတာ္ႀကီးမ်ားသည္ ဘဝကိုသုညမွ စခဲ့သူမ်ား ျဖစ္ၾကေလသည္။ လယ္တီဆရာ ေတာ္၊ မဟာစည္ ဆရာေတာ္၊ ေတာင္ၿမဳိ႕မဟာဂႏၶာ႐ုံ ဆရာေတာ္တို႔သည္ ဘဝကို သုညမွစတင္ခဲ့ရာ၌ ထင္ရွားေလ သည္။ မည္မွ်ပင္ ေဝးလံသီေခါင္ပါေစ မိမိအရည္အခ်င္းရွိလွ်င္ မိမိစြမ္းေဆာင္ရည္ ျမင့္မားလွ်င္ မိမိဘက္က ေပးဆပ္ရ မည့္ အရင္းအႏွီးထက္ သာလြန္သည့္ အသီးအပြင့္ အက်ဳိးအျမတ္မ်ားကို ရရွိမည္မွာ အမွန္ပင္။

အေမရိကန္လူမည္းေခါင္းေဆာင္မ်ားျဖစ္သည့္ ေဂ်ာ့ဝါရွင္တန္ကာဗာ၊ ဘြတ္ကာတီဝါရွင္တန္ႏွင့္ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံမွ အာဖရိ က ေတာႀကီးထဲသို႔ သြားေရာက္၍ လူမည္းမ်ားအတြက္ ဘဝတခုလုံးကို ျမႇဳပ္ႏွံသြားခဲ့သူ မဟာပရဟိတလူသား အဲလ ဘတ္႐ဳႊိက္ဇာတုိ႔၏ ေအာင္ျမင္မႈကို ၾကည့္က သိႏုိင္ေလသည္။ အာဂ်င္တီးနား လက္ေရြးစင္ ဘာတစၥတူတာသည္ အ သင္းႀကီးမ်ား၏ ကမ္းလွမ္းမႈကို ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ျငင္းပယ္ၿပီး ဖီအိုရင္တီးနား အသင္းေလးမွာပင္ ေျခစြမ္းျပခဲ့၊ အသင္း ဂုဏ္ေဆာင္ခဲ့၊ ၿမဳိ႕ဂုဏ္ေဆာင္ႏိုင္ခဲ့ေလသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဘာတစ္အား အီတလီႏိုင္ငံ ဖီအုိရင္တီးနားၿမဳိ႕သူ ၿမဳိ႕သူ/သား မ်ားက ခ်စ္ခင္ေလးစားၾက၊ ေမတၱာထားၾကေလသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဒီနယ္ဆင္လို မက်င့္ဘဲ ဘာတစၥဘူတာလို က်င့္ရမည္။ သီေပါမင္းလိုမက်င့္ဘဲ သမတႀကီးလင္ကြန္းလို က်င့္ရမည္ ျဖစ္ေလသည္။ သို႔မွသာ ဘဝကို သုညမွစခဲ့ေသာ ရာဇဝင္ ေျပာင္သည့္ မင္းေကာင္းတပါးအျဖစ္ အမ်ဳိးဘာသာ သာသနာအတြက္ ေက်းဇူးမ်ားမည္ ျဖစ္ေလသည္။ ဤသည္ကုိ ဓမၼာ စရိယဘြဲ႔ရ ရဟန္းေတာ္မ်ား သတိျပဳသင့္လွေပသည္။ အကယ္၍ အလုပ္လက္မဲ့ ဓမၼာစရိယဘဝျဖင့္သာ ရပ္တည္သြား မည္ဆိုပါက သင္သည္ သာသနာ့ဝန္ထမ္းသူမဟုတ္ဘဲ သာသနာကို ဂုတ္ေပၚမွခြစီးသူ ျဖစ္သြားေပလိမ့္မည္။

“ဓမၼာစရိယတကၠသိုလ္”

ထိုသုိ႔ ေသာင္မတင္ေရမက် အလုပ္လက္မဲ့ ဓမၼာစရိယမ်ား ေတာင္လိုပုံေနၿပီး ဦးေႏွာက္မ်ား သံေခ်းတက္ေနၾကသည္မွာ သာသနာေတာ္အတြက္ ဆုံး႐ႈံးမႈတစ္ရပ္ ျဖစ္ေလသည္။ ဘြဲ႔ရဆုိကၠားဆရာေလာက္ပင္ တုိင္းျပည္အတြက္ အက်ဳိးမရွိ ေတာ့ေပ။ ဤသည္မွာ ဓမၼာစရိယမ်ားကို သာသနာအတြက္ အသုံးခ်မည့္ အနီးကပ္သာသနာျပဳ သင္တန္းမ်ား၊ ဓမၼာစရိ ယ တကၠသိုလ္မ်ား မေပၚေပါက္ေသးေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ေပသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သာသနာ့အင္အားမ်ား အလဟႆ မျဖစ္ရ ေလေအာင္ ဓမၼစရိယမ်ားကို လမ္းညႊန္ျပမည့္ သာသနာျပဳသင္တန္းမ်ား၊ ဓမၼာစရိယတကၠသိုလ္မ်ား ရွိသင့္လွေပသည္။ ထိုသင္တန္း၊ ထိုတကၠသိုလ္မ်ား၌ (က)ကံေဆာင္သင္တန္း၊ (ခ)အဂၤလိပ္စာ/စကားသင္တန္း၊ (ဂ)ကြန္ပ်ဴတာသင္တန္း၊ (ဃ)တရားေဟာ/ျပ သင္တန္းမ်ား ပို႔ခ်သင့္ေပသည္။

(က) “ကံေဆာင္သင္တန္း”

ရဟန္းအသက္သည္ ဝိနည္းျဖစ္၍ ဝိနည္းဆုိသည္မွာ ကံႀကီးကံငယ္ လမ္းညႊန္ျဖစ္ ေလသည္။ ဓမၼာစရိယဘြဲ႔ရ ပုဂၢဳိလ္ပင္ ျဖစ္ေသာ္လည္း စာေပသိအဆင့္မွ်သာ ရွိေပေသးသည္။ လက္ေတြ႔သိ အဆင့္သို႔ မေရာက္ ေသးေပ။ ထို႔ေၾကာင့္ လက္ ေတြ႔မရွိေသာ ဓမၼာစရိယမ်ားသည္ ကမၼဝါရြတ္ဖတ္ရာ၌ပင္ အခက္အခဲေတြ႔ရေလသည္။ တစ္ခ်ဳိ႕ရဟန္းေတာ္မ်ားမွာ ကမၼ ဝါပင္ မရြတ္ဖတ္တတ္ေသးေပ။ ကမၼဝါမရြတ္တတ္္လွ်င္လည္း ကံမေအာင္၊ ကံမေျမာက္ေပ၊ ဥပမာ= ရဟန္းခံ ဥပသမၸဒ ကံေဆာင္ရာ၌ ဥပဇၩယ္ဆရာကလည္း အေတြ႔အၾကဳံမရွိ။ ကမၼဝါဆရာမ်ားကလည္း ဌာန္က႐ုိဏ္းက်နစြာ မရြတ္တတ္သူ မ်ား ျဖစ္ေနလွ်င္ ထိုသူတို႔ ရဟန္းခံေပးေသာ ရဟန္းေလာင္းသည္ အဘယ္သို႔ ရဟန္းျဖစ္ေလမည္နည္း။ ထို႔ေၾကာင့္ သာ သနာမွာ ကံေဆာင္ရာ၌ အခက္အခဲမရွိရေလေအာင္ လက္ေတြ႔ကံေဆာင္သင္တန္းမ်ား ပို႔ခ်သင့္ေလသည္။ သိမ္ႏုတ္၊ သိမ္သမုတ္ပုံ၊ ရဟန္းေလာင္းဆုံးမပုံ၊ ကထိန္ခင္း ကထိန္ႏုတ္ပုံ၊ ဥပုသ္ပဝါရဏာ ျပဳပုံ၊ ပရိဝါသ္ မာနတ္ ေဆာက္တည္ပုံ စသည့္ ဝိနည္းႏွင့္ပတ္သက္သမွ်ကို ပို႔ခ်ျခင္း၊ သ႐ုပ္ျပျခင္း၊ လက္ေတြ႔လုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖင့္ အရည္အခ်င္းရွိေသာ ကံ ေဆာင္ရာ၌ ကၽြမ္းက်င္ေသာ သာသနာျပဳရဟန္းေတာ္မ်ား ထြန္းကားလာႏုိင္ေပသည္။ ဤကံေဆာင္သည့္ အပိုင္းႏွင့္ပတ္ သက္၍ ပခုကၠဴနိကာယမွ ေရွးဆရာေတာ္ႀကီးမ်ားကို နည္းယူသင့္ေပသည္။အေတြ႔အၾကဳံမ်ားသည့္ ေထရ္ႀကီးဝါႀကီး ဆရာေတာ္ႀကီးမ်ားက ပို႔ခ်သင့္ေပသည္။ ကၽြႏု္ပ္သည္ပင္ သက်သီဟစာသင္တန္း ေအာင္ၿပီးေသာ္လည္း သိမ္သမုတ္ပြဲ တခု၌ နိမိတ္ၾကားရာမွာ အခက္အခဲေတြ႔ခဲ့ရေလသည္။ အခုခ်ိန္ထိ ဝတ္ေဆာက္တည္ပုံအစီအစဥ္ကုိ ကိုယ္တိုင္ကုိယ္က် ကိုယ့္ဘာသာ မလုပ္တတ္ေသးပါ။ ဤသည္မွာ စာေတြ႔သာရွိၿပီး လက္ေတြ႔မရွိေသးေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ေလသည္။ စာေတြ႔ ႏွင့္ လက္ေတြ႔ကား ေဆးနည္းက်က္သူႏွင့္ ေဆးေဖာ္စပ္၍ ကုသသူကဲ့သုိ႔ပင္ မ်ားစြာကြာျခားေလ၏။ ေဆးနည္းက်က္သူ သည္ ဆရာဝန္ဘြဲ႔ရသူအဆင့္သာ ရွိေလသည္။ ေဆးေဖာ္စပ္သူ လက္ေတြ႔စမ္းသပ္သူသည္ အလုပ္သင္္ ဆရာဝန္အဆင့္ မွာ ရွိေလသည္။ လူနာမ်ားႏွင့္ နဖူးေတြ႔ဒူးေတြ႔ ကုသေနသူသာ ကၽြမ္းက်င္ေသာ ဆရာဝန္ျဖစ္ေလသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ စာ ေတြ႔ဘြဲ႔ရမ်ားျဖင့္သာ ေက်နပ္မေနဘဲ လက္ေတြ႔ကၽြမ္းက်င္အဆင့္သို႔ တက္လွမ္းႏုိင္ရန္ အေတြ႔အႀကဳံဗဟုသုတ ႂကြယ္ဝ ေသာ ပိဋကအေက်ာ္အေမာ္ ဆရာေတာ္မ်ားက လက္ဆင့္ကမ္း အေမြေပးသင့္လွေပသည္။

(ခ)“အဂၤလိပ္စာ/စကားသင္တန္း”

ဗုဒၶျမတ္စြာသည္ ေလာကစကၡဳ၊ ဓမၼစကၡဳ၊ စကၡဳႏွစ္ကြင္းလုံး အလင္းေရာင္ရသူကို ခ်ီးက်ဴးေတာ္မူေလသည္။ ဧကစကၡဳက တစ္ဖက္ျမင္ တစ္ဖက္ကန္း၊ ဒြိစကၡဳက ႏွစ္ဖက္ျမင္၊ အႏၶ- ႏွစ္ဖက္ကန္းဟူ၍ ပုဂၢဳိလ္သုံးမ်ဳိးရွိရာတြင္ ျမတ္စြာဗုဒၶက ဒြိစကၡဳ က- ေလာကဓမၼ ႏွစ္ဌာနလုံး၌ အသိအျမင္ႂကြယ္ဝသူကိုသာ ႏွစ္ဖက္ျမင္အျဖစ္ အမႊမ္းတင္ခ်ီးက်ဴးေတာ္မူခဲ့ေလသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ရဟန္းေတာ္မ်ားသည္လည္း ေခတ္ပညာကို မ်က္ကြယ္မျပဳသင့္ေပ။ မိမိခႏၶာကိုယ္ကိုပင္ နိဗၺာန္တည္းဟူေသာ ကမ္းတစ္ဖက္သို႔ ကူးရာ၌ ယာဥ္တစ္ခုအျဖစ္ သုံးစြဲရပါေသးလွ်င္ ေခတ္သုံး ဘာသာစကားႏွင့္ ေခတ္ပညာမ်ားကိုလည္း သာသနာျပဳ လက္နက္ အျဖစ္ အသုံးျပဳသင့္လွေပသည္။ ေခတ္ပညာႏွင့္ ေခတ္သုံးစကားကား သာသနာျပဳရာ၌ လြန္စြာ မွပင္ ထိေရာက္လွေပသည္။ ယေန႔ေခတ္၌ ေအာင္ျမင္ေနေသာ သာသနာျပဳ ဆရာေတာ္မ်ား၊ လူပညာရွိပုဂၢဳိလ္မ်ားကို ၾကည့္က သိႏိုင္ေပသည္။ ဆရာေတာ္ ဦးေသ႒ိလ၊ ဆရာေတာ္ဦးသီလာနႏၵာဘိဝံသ၊ သီတဂူဆရာေတာ္၊ ခ်မ္းေျမ႕ ဆရာ ေတာ္၊ ဆရာႀကီးဦးဘခင္၊ ဂု႐ုႀကီး ဦးဂုိအင္ကာ စသည္ျဖင့္ ေခတ္ပညာတတ္ ရဟန္းပညာရွိ လူပညာရွိပုဂၢဳိလ္မ်ား မ်ားစြာ ရွိေလသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ထိေရာက္စြာ သာသနာျပဳ လိုေသာ ရဟန္းေတာ္မ်ားသည္ အဂၤလိပ္စာ/စကားႏွင့္ အျခားသင့္ ေလ်ာ္ရာ ဘာသာစကားမ်ား စာေပမ်ားကို ေလ့လာလိုက္စားသင့္ေပသည္။

ထို႔သုိ႔ ေလာကအက်ဳိး၊ သာသနာအက်ဳိးကို ရည္ရြယ္၍ အမ်ားသုံးဘာသာစကားျဖစ္ေသာ အဂၤလိပ္စာႏွင့္ အဂၤလိပ္စ ကားကို ဤသင္တန္း၊ ဤတကၠသိုလ္၌ အဓိကဘာသာတရပ္အျဖစ္ သင္ၾကားပို႔ခ် သင့္ေပသည္။ ဤဘာသာရပ္၌ ကၽြမ္း က်င္ေသာ လူပုဂၢဳိလ္ပညာရွိမ်ားကို ဖိတ္ၾကားမည္။ အကူညီေတာင္းမည္။ လုိအပ္လွ်င္ ဓမၼပူဇာ (သို႔) ဉာဏ္ပူေဇာ္ခေပး၍ အခ်ိန္ပုိင္း ပို႔ခ်ေစမည္။ အေျခခံမွစ၍ အေရး၊ အဖတ္၊ အေျပာတို႔ကို စနစ္တစ္က် သင္ၾကားပို႔ခ်ပါက ပါဠိသဒၵါတတ္ကၽြမ္း ၾကေသာ ဓမၼာစရိယ ရဟန္းေတာ္မ်ားသည္ အခ်ိန္တုိ ကာလအတြင္းမွာပင္ အေျခခံအဆင့္ တကၠသိုလ္အဆင့္သုိ႔ လြယ္ လင့္တကူ ေရာက္ရွိသြားမည္ ျဖစ္ေပသည္။ ေလ့က်င့္ခန္းမ်ားလုပ္ျခင္း၊ သ႐ုပ္ျပစကားမ်ားေျပာေစျခင္း၊ စာေမးပြဲမ်ားက်င္း ပေပးျခင္း၊ တတ္ႏိုင္လွ်င္ ျပည္တြင္း ျပည္ပ တကၠသိုလ္မ်ား၌ တက္ႏိုင္ေအာင္ ေျမေတာင္ေျမႇာက္ေပးျခင္း၊ ေထာက္ပံ့လွဴ ဒါန္းျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ေပးသင့္သည္။ ျပည္တြင္းျပည္ပမွ ဘြဲ႔ရခဲ့သူမ်ားကိုလည္း ပူေဇာ္ပြဲမ်ားက်င္းပေပးျခင္း၊ သင္တန္းမ်ား ပို႔ခ်ေစျခင္း၊ က်ဴရွင္မ်ား ျပေစျခင္းျဖင့္ ကၽြႏု္ပ္တို႔သာသနာ ကမၻာ့အလယ္မွာ မ်က္ႏွာမငယ္ေအာင္ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ ေလသည္။

ယခုအခါ၌ တကမၻာလုံးရွိ လူမ်ဳိးအသီးသီး၊ ဘာသာအသီးသီးမွ လူသားမ်ားသည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ေတာင္းတရွာေဖြလ်က္ ရိွေပသည္။ ၎တုိ႔သည္ အဘိဓမၼာအလင္းေရာင္မဲ့ေသာ အေမွာင္ေလာက၊ တရားငတ္မြတ္ေနေသာ ဒုကၡိတဘ၀သုိ႔ ေရာက္ရိွေနၾကေပသည္။ တစ္ကမၻာလုံး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ တကမၻာလုံး အလင္းေရာင္ရေရးကုိ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္သည္မွာ လည္း ျမတ္ဗုဒၶ၏ တရားေတာ္မ်ား၊ အထူးသျဖင့္ အဘိဓမၼာႏွင့္ ၀ိပႆနာတရားပင္ ျဖစ္ေလသည္။ ထိုအဘိဓမၼာႏွင့္ ထုိ ၀ိပႆနာကုိ ဘုရားသားေတာ္မ်ားကသာ ကၽြမ္းက်င္လိမၼာၾကေလသည္။ ဘုရားသားေတာ္မ်ားကသာ ေခတ္သုံးဘာသာ စကား၊ အမ်ားသုံး ဘာသာစကားကုိ တတ္ေျမာက္ကၽြမ္းက်င္ဖို႔ လိုေပသည္။ ထိုသို႔ ကၽြမ္းက်င္တတ္ေျမာက္၍ စြမ္းေဆာင္ ေအာင္ျမင္လွ်င္ တစ္ကမၻာလုံး ၿငိမ္းခ်မ္းမည္၊ အလင္းရမည္ ျဖစ္ေပသည္။

ႏုိင္ငံတကာမွ အဘိဓမၼာလုိလားသူမ်ားသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ လာေရာက္လွ်င္ အဘိဓမၼာသင္ခြင့္ရလိမ့္မည္ဟူေသာ ရည္ ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ လာေရာက္ၾကေပသည္။ ျမန္မာျပည္သုိ႔ ေရာက္သည့္အခါ၌ကား အဘိဓမၼာကုိ အဂၤလိပ္လုိ ပုိ႔ခ်မည့္သူမရွိ၍ ကြင္းဆင္းရွာေဖြၾကရင္း အခက္ေတြ႔ေနၾကေလသည္။ သီတဂူဆရာေတာ္ႀကီး ပို႔ခ်ႏုိင္ေသာ္လည္း အခ်ိန္မေပးႏုိင္ေပ။ တကၠသုိလ္မ်ားသုိ႔ ညႊန္းဆိုေသာ္လည္း ႏွစ္ရွည္တက္ေရာက္ရမည္ျဖစ္၍ ၀န္ေလးေနၾကေပသည္။ ၎တုိ႔အတြက္ အဘိ ဓမၼာကုိ အဂၤလိပ္လုိပုိ႔ခ်သည့္ ႏုိင္ငံျခားသားမ်ားကုိသာ သာသနာျပဳသည့္ အဘိဓမၼာကထိကမ်ား ျမန္မာျပည္၌ မ်ားစြာလုိ အပ္ေလသည္။ ႏိုင္ငံျခားသား ပရိသတ္အေနျဖင့္ ျမန္မာပရိသတ္လို အားရေလာက္ေအာင္ မမ်ားေသာ္လည္း တေယာက္ ဆုိတေယာက္ဟု ဆုိရေလာက္ေအာင္ ထိေရာက္မႈရွိမွာ အမွန္ပင္ျဖစ္ေလသည္။ စစ္ကုိင္းၿမိဳ႕ သုေဗာဓာရုံေက်ာင္းတုိက္ (ph.D) ဘြဲ႔ရ ဆရာေတာ္ ဦးနႏၵမာလာဘိ၀ံသသည္ ႏုိင္ငံျခား၌ အဘိဓမၼာပုိ႔ခ်ျခင္း၊ ျမန္မာျပည္၌ အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္ ပို႔ ခ်ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္၍ သာသနာျပဳေလသည္။ သီတဂူဆရာေတာ္ႀကီးကလည္း ပါဠိပိဋကတ္ေတာ္မ်ားကုိ အဂၤလိပ္လုိ ဘာ သာျပန္သည့္ သုေတသန က်မ္းျပဳဌာန တည္ေထာင္၍ ဗုဒၶတရားေတာ္မ်ားကို အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္ေရးသားျပဳစုကာ ကမၻာအႏွံ႔ ျဖန္႔ခ်ိသာသနာျပဳ ေနေပသည္။ ထိုဆရာေတာ္မ်ားကုိ အတုယူနည္းယူ၍ အဂၤလိပ္စာကၽြမ္းက်င္ အဆင့္ေရာက္ ေအာင္ ေျမေတာင္ေျမႇာက္ ေပးသင့္ေပသည္။ ထိုဆရာေတာ္မ်ားထံမွလည္း အကူအညီ အေထာက္အပံ့ကို ရယူႏိုင္ေပ သည္။
ထို႔ေၾကာင့္ ဓမၼာစရိယသာသနာျပဳသင္တန္း၊ ဓမၼာစရိယတကၠသိုလ္၌ ဓမၼာစရိယဘြဲ႔ရ ရဟန္းေတာ္မ်ားကို အဂၤလိပ္စာ ကၽြမ္းက်င္ အဆင့္ျဖင့္ ကမၻာ့အဆင့္ျမင့္ သာသနာျပဳပုဂၢဳိလ္ႀကီးမ်ားျဖစ္ေအာင္ ေလာကီ၊ ေလာကုတၱရာ ေခတ္ပညာတတ္ ဆရာေတာ္ ႀကီးမ်ားကေရာ၊ လူပုဂၢဳိလ္ႀကီးမ်ားကပါ ဝိုင္းဝန္းကူညီခ်ီးျမႇင့္ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ လိုေပသည္။

(ဂ) “ကြန္ပ်ဴတာသင္တန္း”

အဂၤလိပ္စာကၽြမ္းက်င္ေသာ ရဟန္းေတာ္မ်ားသည္ ကြန္ပ်ဴတာပညာ၌လည္း ကၽြမ္းက်င္ၾကေလသည္။ ကြန္ပ်ဴတာပညာ တတ္ေျမာက္ထားလွ်င္ ကမၻာတစ္ခုလုံးသို႔ ကိုယ့္ေက်ာင္း၊ ကိုယ့္ကန္၊ ကိုယ့္ေနရာ ေဒသကပင္ ထိုင္၍ သာသနာျပဳႏိုင္ ေလသည္။ ဘယ္မွသြားစရာမလိုဘဲ ကိုယ့္အခန္းထဲကပင္ ကမၻာသို႔ တရားေတာ္မ်ား ျဖန္႔ခ်ိႏိုင္ေပသည္။ ကြန္ပ်ဴတာ ပညာသည္ သာသနာျပဳရာ၌ အစြမ္းထက္ေသာ အေထာက္အကူျပဳ ကိရိယာတခုျဖစ္ေပသည္။ ကြန္ပ်ဴတာပညာသည္ လည္း အစြမ္းထက္ေသာ လက္နက္တခု ျဖစ္ေပသည္။ ကၽြႏု္ပ္ထံသို႔ ျပည္နယ္တခုမွ ခရစ္ယာန္ ဘာသာဝင္ အရာရွိ တေယာက္ ေရာက္လာဖူးေလသည္။ ထိုအခ်ိန္၌ ကၽြႏ္ုပ္သည္ ကြန္ပ်ဴတာတလုံးႏွင့္ အလုပ္႐ႈပ္ေနေလရာ ထိုအရာရွိက အားက်ေနေလသည္။ ထိုအရာရွိျပန္သြားသည့္အခါ သူတို႔ဘာသာဝင္မ်ားအား မွတ္ခ်က္ခ်သံ ၾကားလိုက္ရေပသည္။ “ဗုဒၶေတြကို တုမီဖို႔ မလြယ္ေတာ့ဘူး။ ထိုဓမၼဆရာေတြက အခုထိဂစ္တာႀကဳိးညႇိလို႔ မၿပီးႏိုင္ေသးဘူး။ ဗုဒၶေတြက ကြန္ပ်ဴ တာႏွင့္ အလုပ္လုပ္ေနၾကၿပီ” ဟူ၍ ျဖစ္ေလသည္။ ေခတ္ပညာတတ္မ်ားကို ေခတ္ပညာျဖင့္ သာသနာျပဳျခင္း၊ အထက္ တန္းလႊာမ်ားကို အထက္တန္း အသုံးအေဆာင္မ်ားျဖင့္ သာသနာျပဳျခင္းျဖင့္ ထိေရာက္ေသာ အက်ဳိးေက်းဇူးကို ခံစားရ မည္ ျဖစ္ေလသည္။

ဓမၼာစရိယဘြဲ႔ရ ရဟန္းေတာ္မ်ားကုိ ကြန္ပ်ဴတာသင္တန္းပို႔ခ်ၿပီး ေလ့က်င့္ခ်ိန္အျပည့္အဝ ေပးထားကာ စနစ္တက်လမ္း ညႊန္ႏုိင္ပါက ကြန္ပ်ဴတာပညာ၌ တစ္ဖက္ကမ္းခတ္ ထူးခၽြန္ႏိုင္မည့္ ပါရမီရွင္မ်ားထြက္ေပၚလာႏုိင္ေပသည္။ ကြန္ပ်ဴတာ အေျခခံမွတဆင့္ အဆင့္ျမင့္နည္းပညာမ်ား၊ ထိုမွတဆင့္ အင္တာနက္အသုံးျပဳပုံမ်ား၊ ဝက္ဘ္ဆိုက္လႊင့္တင္ပုံမ်ားအထိ တိုးခ်ဲ႕ပို႔ခ် ႏုိင္ပါက ထိုရဟန္းေတာ္မ်ားသည္ ျပည္တြင္း၌လည္း ကြန္ပ်ဴတာနည္းျပအျဖစ္ ျပန္လည္ပို႔ခ်ႏုိင္မည္ ျဖစ္ေလ သည္။ ရဟန္းေတာ္မ်ား ကြန္ပ်ဴတာကၽြမ္းက်င္ေအာင္ ကြန္ပ်ဴတာပညာရွင္ လူပုဂၢဳိလ္မ်ား၏ အကူအညီမ်ားစြာ လုိေပ သည္။

(ဃ) “တရားေဟာ၊ တရားျပသင္တန္း”

ဤသာသနာျပဳသင္တန္း၌ တရားေဟာ၊ တရားျပသင္တန္းလည္း ပို႔ခ်သင့္ ေပသည္။ သင္တန္းဟုဆိုေသာ္လည္း ရဟန္း ေတာ္မ်ားအတြက္ အထူးတလည္ ေလ့လာလိုက္စားစရာမလိုဘဲ ေဟာေျပာမႈ အတတ္ပညာကို ဆည္းပူး႐ုံမွ်သာ ျဖစ္ေပ သည္။ အေတြ႔အႀကဳံ ဖလွယ္ျခင္း၊ အလွည့္က်ေလ့က်င့္ေပးျခင္းျဖင့္ လြယ္ကူေပါ့ပါးစြာ ေလ့လာရမည့္ ဘာသာရပ္ျဖစ္ေလ သည္။ အရွင္ဥတၱမေက်ာ္တစ္ျဖစ္လဲ လူပ်ံေတာ္ဦးဥဳတ္ေက်ာ္သည္ ေဟာေျပာမႈ အတတ္ပညာကို ရဟန္းသာမေဏမ်ား အား ပို႔ခ်ရာ၌ မ်ားစြာေအာင္ျမင္ေလသည္။ ထိုသင္တန္းမ်ားလို ဆရာေတာ္တစ္ပါးပါးက ပို႔ခ်သြား႐ုံ နည္းလမ္းျပ႐ုံသာ ျဖစ္ေပသည္။ တရားေဟာရာ၌ အေတြ႔အႀကဳံမ်ားစြာရွိေသာ ဓမၼကထိကဆရာေတာ္ႀကီးမ်ားကို အခြင့္သင့္သလို ပင့္ဖိတ္ ၿပီး နည္းယူသင့္ေပသည္။ မဟာစည္ရိပ္သာ၌ ႏွစ္စဥ္က်င္းပေလ့ရွိေသာ ဓမၼကထိက ေရြးခ်ယ္ပြဲမ်ားလို သီလသိကၡာ ျမင့္ မားေသာ ဆရာေတာ္ႀကီးမ်ား၏ အကူအညီကိုရယူ၍ အရည္အခ်င္းစမ္းသပ္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္သင့္ေပသည္။ မိုးကုတ္ဆရာ ေတာ္မ်ားလို ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ ဆရာျဖစ္သင္တန္းလည္း ပို႔ခ်သင့္ေပသည္။ တရားျပရာ၌ သတိပ႒ာန္သုတ္ေတာ္ကုိ မူတည္ ထားၿပီး မဟာစည္ နိႆ်ည္း မိုးကုတ္နိႆ်ည္း၊ လယ္တီနိႆ်ည္း စသည္ျဖင့္ အလုပ္ေပးတရားေဟာေျပာပို႔ခ်ၿပီး မနက္ အ႐ုဏ္မတတ္မီ ညဘုရားဝတ္တက္ၿပီး အမွ်မေဝမီ လက္ေတြ႔တရားထိုင္ခ်ိန္ေပးသင့္ေပသည္။

ထို႔ေနာက္ ဝိပႆနာျဖင့္ သာသနာျပဳလိုသူမ်ားကို ရိပ္သာအသီးသီးသို႔ ပုိ႔ေဆာင္၍ ႏွစ္ရွည္တရား အားထုတ္ေစျခင္၊ ကမၼ႒ာန္းဆရာမ်ားႏွင့္ လက္တြဲ၍ အလုပ္သင္ကမၼ႒ာန္း ပို႔ခ်နည္းယူျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္သင့္ေပသည္။ ေဟာေရးေျပာေရး၌ ဝါသနာႀကီးမား စိတ္အားထက္သန္သူမ်ားအား ေက်းရြာမ်ားသို႔ ငါးပါးတစ္စု စီစဥ္ေပး၍ လက္ေတြ႔တရားပြဲမ်ား အေတြ႔ အႀကဳံရေစျခင္း၊ တရားေဟာနာမည္ရေစျခင္းျဖင့္ အရည္အေသြးျမင့္မားေသာ ရဟန္းေတာ္မ်ားျဖစ္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ ႏိုင္ေပသည္။

ထို႔အျပင္ ဤသင္တန္း၌ ျပည္တြင္းျပည္ပ သာသနာျပဳဆရာေတာ္ႀကီးမ်ား၊ စာခ်ဆရာေတာ္ႀကီးမ်ား၊ က်မ္းျပဳ ဆရာေတာ္ ႀကီးမ်ား ႏိုင္ငံေက်ာ္ဓမၼကထိကဆရာေတာ္ႀကီးမ်ား၊ ေဒါက္တာမင္းတင္မြန္၊ ႏွစ္ဖက္လွဦးေက်ာ္လြင္၊ ဓမၼာစရိယ ဦးေဌး လႈိင္ တို႔လို ပညာရွိပုဂၢဳိလ္မ်ားကို ဖိတ္ၾကား၍ တပတ္လွ်င္ တရက္တုိင္သည္၊ ႏွစ္ရက္တုိင္သည္ ေဟာေျပာပြဲမ်ား က်င္း ပျခင္းျဖင့္ အမ်ဳိးဘာသာ သာသနာကိုခ်စ္ျမတ္ႏိုးစိတ္၊ ႏိုင္ငံကို အက်ဳိးျပဳလိုစိတ္မ်ား တစ္ဖြားဖြားေပၚေပါက္လာမည္ ျဖစ္ ေပသည္။ ထို႔ျပင္ ဘာသာရပ္ဆိုင္ရာ ပါေမာကၡမ်ားကို ပင့္ဖိတ္၍ ျမန္မာစာ ေလ့လာနည္း၊ သမိုင္းေလ့လာနည္း၊ ပထဝီ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ သတင္းစာပညာ၊ သုေတသနျပဳပုံ အဆင့္ဆင့္ စသည္တို႔ကိုလည္း လမ္းညႊန္ပို႔ခ်သင့္ေပသည္။ သ႔ိုမွသာ ရ ဟန္းေတာ္ထဲမွ ကဗ်ာလကၤာ စာေရး၊ က်မ္းျပဳ၊ သာသနာ့သမိုင္း၊ ကမၻာ့သမိုင္း၊ ကမၻာ့ႏိုင္ငံမ်ား အေျခအေနစသည္မ်ားကို တီးမိေခါက္မိမည္ျဖစ္ေပသည္။

ဤသို႔လွ်င္ ဤသင္တန္း၊ ဤတကၠသိုလ္ႀကီးသည္ တရားဘာဝနာမ်ားလည္း ၿမဳိင္ဆုိင္ေနၿပီး၊ သာသနာျပဳနည္းပညာမ်ား လည္း ေဝဆာေနမည္ ျဖစ္ေပသည္။ သီရိဓမၼာေသာကမင္းႀကီး လက္ထက္၌ ကိုးတိုင္းကိုးဌာန သာသနာျပဳေစလႊတ္ရာမွ ကမၻာ့ႏုိင္ငံအသီးသီးသို႔ ဗုဒၶတရားေတာ္မ်ား ေရာက္ရွိ၍ ကမၻာႀကီး ၿငိမ္းခ်မ္းခဲ့ေပသည္။ ဤသင္တန္းႀကီးသည္လည္း သာ သနာျပဳသင္တန္းႀကီး ျဖစ္သည့္အားေလ်ာ္စြာ အရည္အခ်င္းျပည့္ဝသည့္ သာသနာျပဳသူရဲေကာင္းမ်ား ေမြးထုတ္ေပးႏိုင္ မွာ အမွန္ပင္ျဖစ္ေပသည္။ ဤသင္တန္းႀကီးေၾကာင့္ ျမန္မာ့သာသနာသည္လည္း ေရာင္ဝါေနသို႔ ထြန္းလင္းၿပီး ကမၻာမွာ ျမန္မာေဟ့ ဟူ၍ ေႂကြးေၾကာ္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ေပသည္။

သင္တန္းဆင္းပြဲ၌ ဂုဏ္ျပဳလက္မွတ္မ်ား ခ်ီးျမႇင့္ေပးျခင္း၊ ဆိုင္ရာဘာသာရပ္အလိုက္ အဂၤလိပ္စာထူးခၽြန္ဆု၊ ကြန္ပ်ဴတာ ထူးခၽြန္ဆု၊ ကံေဆာင္ထူးခၽြန္ဆု၊ တရားေဟာထူးခၽြန္ဆုတ႔ို ခ်ီးျမႇင့္ျခင္း၊ ထူးခၽြန္သူုမ်ားအား ဆက္လက္ကူညီ ေထာက္ပံ့ ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္သင့္ေပသည္။ ႏွစ္စဥ္ ေဆာင္းေလးလကို သင္တန္းကာလအျဖစ္ သတ္မွတ္ၿပီး ဓမၼာစရိယဘြဲ႔ရ ရဟန္း ေတာ္ အပါးငါးဆယ္ လက္ခံပို႔ခ်သင့္ေပသည္။

“ေခတ္မီဘုရားတည္ သာသနာျပဳနည္း”

စကာၤပူႏိုင္ငံသည္ ရန္ကုန္ၿမဳိ႕ေလာက္သာရွိသည့္ ႏိုင္ငံငယ္ေလးတစ္ခုသာ ျဖစ္သည္ဟု သိရေပသည္။ ထိုႏိုင္ငံငယ္ေလး ၌ စိုက္စရာေျမမရွိ၊ ေသာက္စရာ ေရမရွိေပ။ စိုက္ပ်ဳိးေရးမထြန္းကားဘဲ မေလးရွားမွ ေရခ်ဳိဝယ္ယူ ေသာက္သုံးေနရေပ သည္။ ထိုသို႔သယံဇာတ ဆင္းရဲေသာ္လည္း ႏိုင္ငံအေနျဖင့္မူ အာဆီယံ၌ ထိပ္ဆုံးကပင္ ရပ္တည္ေနေပသည္။ အ ေၾကာင္းမွာ လူသားအရင္းအျမစ္ကို အက်ဳိးရွိေအာင္ အသုံးခ်ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ေပသည္။ ထိုစနစ္ကို အတုယူသင့္ေပ သည္။ တုိးတက္လာေသာႏိုင္ငံတိုင္း အဆင့္ျမင့္ကြန္ပ်ဴတာနည္းပညာမ်ားကို အထက္တန္းလႊာမ်ားကသာ ဆည္းပူးႏိုင္ ၾကေပသည္။ လူလတ္တန္းစားမ်ားမွာ အနည္းငယ္ခန္႔သာ ဆည္းပူးႏိူင္ၿပီး၊ အေျခခံလူတန္းစားမ်ားမွာကား အနားပင္ မသီႏုိင္ၾကေပ။ ပါရမီရွင္ပင္ျဖစ္ေသာ္လည္း ကုသိုလ္ကံခ်ဳိ႕တဲ့၍ ဘဝေပးအေျခအေန မလွပသူမ်ားလည္း ရွိေပသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ လူတန္းစား အလႊာအသီးသီးက ေလ့လာလုိက္စားႏိုင္ေအာင္ ရဟန္းေတာ္မ်ား သင္တန္းကာလၿပီးဆုံးခ်ိန္၌ လူပုဂၢဳိလ္မ်ားကို ပို႔ခ်ေပးသင့္ေပသည္။ လူပုဂၢဳိလ္မ်ားအတြက္ကား အဂၤလိပ္စာႏွင့္ ကြန္ပ်ဴတာနည္းပညာသာ ပို႔ခ်ရန္ ျဖစ္ေပသည္။

ဆရာျဖစ္သင္တန္း၌ ဘြဲ႔ရပညာတတ္မ်ားကို အသက္ကန္႔သတ္ခ်က္၊ ဦးေရကန္႔သတ္ခ်က္ျဖင္႔ေခၚမည္။ တေန႔လွ်င္ သုံး သုတ္ျဖစ္ေစ၊ ေလးသုတ္ျဖစ္ေစ သင္ၾကားေပးမည္။ ၎တို႔ထဲမွ ထူးခၽြန္သူမ်ားကို ဆရာအျဖစ္ ေရြးခ်ယ္မည္။ လခ ေကာင္းေကာင္းေပးမည္။ ၿပီးလွ်င္ ေက်ာင္းသူ/ေက်ာင္းသားမ်ားအတြက္ သင္တန္းေခၚယူမည္။ ဆယ္တန္းေအာင္ရမည္။ ေထာက္ခံခ်က္ႏွင္႔ျပည့္စုံရမည္။ ငါးပါးသီလ၊ ရွစ္ပါးသီလ၊ ကိုးပါသီလ၊ ေဆာက္တည္တတ္ရမည္။ ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ ဂုဏ္ေတာ္မ်ားကို ပါဠိအနက္ အာဂုံရရမည္။ သုံးဆယ့္ႏွစ္ပါးေသာ လကၡဏာေတာ္ႀကီး၊ ဘုရားရွိခုိးဂါထာ(၂၀)ကို ပါဠိ အ နက္ အလြတ္ျပန္ဆို ႏုိင္ရမည္။ နီးစပ္ရာ ဆရာဘုန္းႀကီးထံမွ သင္ယူခဲ့ေၾကာင္း၊ အရည္အခ်င္းျပည့္မီေၾကာင္း ေထာက္ခံ ခ်က္ပါရမည္။ အင္တာဗ်ဴးတရပ္အေနျဖင့္ လူေတြ႔စစ္ေဆးၿပီးမွ ေအာင္စာရင္းထုတ္ လက္ခံမည္။ အဂၤလိပ္စာႏွင့္ ကြန္ ပ်ဴတာပညာကို အခမဲ႔ဓမၼဒါန ပညာဒါနအျဖစ္ သင္ၾကားေပးမည္။ သင္တန္းကာလေနာက္ဆံုး စာေမးပဲြအေနျဖင္႔ ၀င္ခြင ့္ျပ႒ာန္းစာပါ ဘုရားစာမ်ားကို ကြန္ပ်ဴတာျဖင့္ ႐ုိက္ႏွိပ္ေျဖဆိုရမည္။ စာစီစာ႐ုိက္ကၽြမ္းက်င္ရန္ျဖစ္သည္။ အျမန္ဆံုး၊ အရွင္း ဆံုး၊ အသန္႔ဆံုး၊ အေကာင္းဆံုး ႐ုိုက္ႏုိင္သူမ်ားကို ျမန္၊ရွင္း၊သန္႔၊ေကာင္း ဆုခ်ီးျမႇင့္မည္။ အဂၤလိပ္စာကိုလည္း ထို႔အတူ ကြန္ပ်ဴတာျဖင္႔ ေျဖရမည္၊ အဂၤလိပ္စကားအတြက္ စကားေျပာျပိဳင္ရမည္။ ထူးခၽြန္သူမ်ားကို ဆုခ်ီးျမႇင္႔ၿပီး၊ သင္တန္းဆင္း ၿပီးသူ မွန္သမွ်ကို အဂၤလိပ္စာႏွင္႔ ကြန္ပ်ဴတာဘာသာရပ္၌ အဆင့္ျမင့္၊ ဆရာျဖစ္၊ ကၽြမ္းက်င္အဆင့္ေရာက္ၿပီး၊ အသက္ ေမြးဝမ္းေက်ာင္း ႏုိင္သည္အထိ ေထာက္ပ့ံသြားမည္ျဖစ္သည္။ သို႔မွသာ ရြက္ပုန္းသီးေလးမ်ား ေပၚထြန္းလာၿပီး လူတန္း စားမေရြး ထူးခၽြန္မွာ ျဖစ္သည္။ သူတို႔၏ ရင္ထဲ၌လည္း ဓမၼေစတီတည္ၿပီးသား ျဖစ္သြားလိမ့္မည္။ ႏွလုံးသားမွာ ဘုရား တည္ေသာ နည္းျဖစ္ပါ၏။ ေခတ္မီသာသနာျပဳနည္း ျဖစ္ပါ၏။

“အိပ္မက္လွလွမက္ေစခ်င္”

ယခုဆုိခဲ့ၿပီးသည့္ သာသနာျပဳသင္တန္းေက်ာင္း(သို႔) ဓမၼာစရိယတကၠသိုလ္သည္ ကၽြႏု္ပ္၏ စိတ္ကူးယဥ္ အိပ္မက္ ျဖစ္ ပါသည္။ စြမ္းႏုိင္သူမ်ားက အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေစခ်င္ပါသည္။ အေကာင္အထည္ ေဖာ္မည့္သူ မရွိလွ်င္လည္း ကၽြႏု္ပ္ ကိုယ္တိုင္ ေဖာ္မည္ျဖစ္ပါသည္။ ေနရာလိုသည္။ အေဆာက္အအုံလိုသည္။ လွ်ပ္စစ္မီးလိုသည္။ မီးစက္လိုသည္။ အခင္း အက်င္းကုန္က်စရိတ္လိုသည္။ ကြန္ပ်ဴတာအလုံးအေရ ငါးဆယ္လိုသည္။ ရဟန္းေတာ္မ်ားအတြက္ ေလးလစာ၊ တေန႔ တာဆြမ္းကြမ္း ေဝယ်ာဝစၥအတြက္ ရန္ပုံေငြလုိသည္။ ကထိကမ်ားလိုသည္။ ကြန္ပ်ဴတာပညာရွင္မ်ားလိုသည္။ (သီလရွင္ မ်ားအတြက္လည္း စဥ္းစားထားပါသည္) ထူးခၽြန္ဆုမ်ားအတြက္ ရန္ပုံေငြလုိသည္။ အရာရာကို ဖန္းတီးႏုိင္စြမ္းေသာ ဒုတိ ယ ဘုရားသခင္သည္ အေရးပါဆုံး အလိုအပ္ဆံုး ျဖစ္ေပသည္။ သည္အတြက္ အခ်ိန္ယူ စုေဆာင္းရဦးမည္ ျဖစ္ပါ၏။

ေအာင္ျမင္သည္ျဖစ္ေစ၊ မေအာင္ျမင္သည္ ျဖစ္ေစ၊ ကၽြႏု္ပ္ကား အိပ္မက္လွလွ မက္ခဲ့ၿပီးပါၿပီ။ အိပ္မက္ႀကီးႀကီး မက္ခဲ႔ၿပီး ပါၿပီ။
ကၽြႏု္ပ္သည္ ကၽြႏု္ပ္လူမ်ဳိးကို အားမရလွေပ၊ ေရႊျမန္မာမ်ားကား အိပ္မက္ႀကီးႀကီး မမက္ခ်င္ၾက၊ အိပ္မက္လွလွမမက္ခ်င္ ၾကေပ။ အိပ္မက္မက္သည္ကိုပင္ ရွင္ဘုရင္အျဖစ္၊ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္အျဖစ္၊ သမၼတအျဖစ္၊ သူေဌးသူႂကြယ္အျဖစ္၊ ပညာရွိသုခ မိန္အျဖစ္၊ ထည့္မမက္ၾက။ စိတ္ကူးမယဥ္ၾကေပ။ ပိုက္ဆံတစ္ျပားတခ်ပ္မွ မကုန္သည့္ အလကားမက္သည့္ အိပ္မက္ ကိုပင္ အဆင့္ျမင့္ျမင့္ မမက္ၾကေပ။ ျဖစ္သလိုေန၊ ျဖစ္သလိုစား၊ ရရစားစား ဘဝျဖင့္နိမ့္က်စြာ ေနလိုၾက၏။ လူးမ်ဳိးနိမ့္က် လွ်င္ သာသနာ အထက္တန္း မေရာက္ႏိုင္။ ႏုိင္ငံလည္းေအာက္တန္း စာရင္းဝင္မည္ျဖစ္ပါ၏။ ထို႔ေၾကာင့္ ႏုိင္ငံႏွင့္လူမ်ဳိး၊ ဘာသာႏွင့္သာသနာကို ငဲ့ညႇာ၍ ယေန႔မွစတင္ၿပီး အိပ္မက္လွလွႀကီးမ်ား မက္ၾကေစခ်င္ေပသည္။ အိပ္မက္ရွင္မ်ားသည္ လည္း ကၽြႏု္ပ္ႏွင့္လက္တြဲ သာသနာျပဳေစခ်င္ေပသည္။

(ဤစာမူကို မႏၲေလးအုိးဘုိေထာင္တြင္ သီတင္းသံုးစဥ္ ၁၀-၁၂-၂၀၀၆ ရက္ေန႔က ေရးသားခဲ႔ျခင္းျဖစ္ပါသည္။)

၀ီရသူ (မစိုးရိမ္)

အေျခခံလစာ ၃၀၀၀၀ က်ပ္ (ေဒးေၾကး အိုဗာတိုင္ေၾကးမ်ား ခံစားရမႈအပါအ၀င္) အခ်က္ ၁၃ ခ်က္ ကိုေတာင္းဆိုၾက ပါတယ္။ ၂ ရက္တိုင္ အလုပ္မဆင္းဘဲ ေတာင္းဆိုေနေပမယ့္ အလုပ္ရွင္က လာေရာက္ေျဖရွင္းေပးတာမ်ဳိးမရွိဘဲ ၃ ရက္ ဆက္ျပလွ်င္ အလုပ္မွထုတ္ပစ္မယ္လို႔ ၿခိမ္းေျခာက္ထားပါတယ္။

၁၆. ၅. ၂၀၁၂ ရက္ေန႔မွာ လိႈင္သာယာစက္မႈဇုန္ထဲက အလုပ္သမေတြဟာ သူတုိ႔ရဲ႕ ေတာင္းဆိုခ်က္ (၁၃) ခ်က္ ကို ေျဖရွင္းေပးဘို႔ မရမ္းကုန္းရွိ ခရိုင္အလုပ္သမားရံုးရွိရာ BM ကားငါးစီးနဲ႔ ခ်ီတက္ခဲ့ၾကၿပီး ညႇိႏိႈင္းခဲ့ရာ အဆင္မေျပဘဲ ျပန္ လာခဲ့ရတယ္လို႔ သိရွိရပါတယ္။

သတင္းနဲ႔ ဓါတ္ပံု … ေနာင္ေတာ္ေလး ၊ မေမ

အခန္း (၉)

က်မရဲ႕ အတိတ္အေၾကာင္းကို ေျပာေနခဲ့တာ အခ်ိန္ေတြ ဘယ္ေလာက္ ၾကာသြားၿပီလဲ ဆိုတာေတာင္ က်မ မသိပါဘူး။ က်မဘ၀ အေၾကာင္းကို ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ေျပာျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အားလံုး မဟုတ္ဘူးဆိုတာကိုေတာ့ က်မစိတ္ ထဲမွာ ေသခ်ာေနပါတယ္။

က်မ စကားရပ္လိုက္ေတာ့ အခ်ိန္ တမိနစ္ေလာက္ တိတ္ဆိတ္သြား ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့မွ ေအးဂ်င့္ Kirwan က က်မရဲ႕ ေက်ာင္းမွတ္တမ္းေတြအားလံုးကို သူတို႔ၾကည့္ၿပီးၿပီလို႔ ေျပာပါတယ္။ ဒါက သူမရဲ႕ စတိုင္ပါပဲ။ တိုက္႐ိုက္ဆန္လြန္းၿပီး၊ ဘတ္စ္ကားအိုႀကီးရဲ႕ အၿမီးေတြလိုပဲ ဒုန္းတိတိနဲ႔။ ဒါေပမယ့္ က်မနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သူတို႔ စံုစမ္းေလ့လာေနတယ္ ဆိုတာ ကိုေတာ့ သူမေျပာလိုက္ပါၿပီ။

“မင္းက ဆရာ၊ ဆရာမေတြအတြက္ေတာ့ သိပ္ၿပီး ဉာဏ္ေကာင္းလြန္းေနတယ္”

သူမက ဆက္ေျပာပါတယ္။ ဒါက ပထမဆံုးသူေျပာလိုက္တဲ့ ဒုန္းတိတိစကားကို အနည္းငယ္ ျပန္ၿပီး ေခ်ာေမြ႔သြားေစပါတယ္။

“ဟုတ္ပါတယ္။ က်မ အသက္ (၁၆) ႏွစ္မွာ ေကာလိပ္ေက်ာင္း ေရာက္ေနၿပီေလ”

က်မ ဆက္ေျပာလိုက္ပါတယ္။

“ဒါျဖင့္ မင္းဘာလို႔ ေကာလိပ္ေက်ာင္းက ထြက္သြားရျပန္တာလဲ”

ေအးဂ်င့္ Miller က ဆက္ေမးလိုက္ပါတယ္။

“ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ အဲဒီေက်ာင္းသင္ခန္းစာေတြအတြက္ က်မမွာ ေပးစရာ အခ်ိန္မရွိလို႔ပဲေပါ့။ သင္႐ိုးညႊန္းတန္းထဲ က စာေတြကို က်မသိၿပီးသားေလ။ က်မလုပ္ခ်င္တာက ဒါေတြကေန ေဖာက္ထြက္ တြန္းလွန္မႈ တခုခုေပါ့”

ေျပာရင္းနဲ႔ က်မ ရပ္လိုက္ပါတယ္။ က်မ အေသးစိတ္ ဆက္ေျပာေနလို႔ မျဖစ္ေသးဘူးဆိုတာ သတိထားလိုက္မိလို႔ပါ။ ျပႆနာက သူတို႔က်မကို ေျခရာခံမိေနပါၿပီ။ ေရွ႕ဆက္ၿပီးဘာေတြ ထပ္ျဖစ္လာမလဲဆိုတာ က်မ မသိႏိုင္ေသးပါဘူး။

က်မ အတန္ၾကာ ႏွဳတ္ဆိတ္ေနမိပါတယ္။ ဘာဆက္ေျပာရမယ္ဆိုတာ မသိလို႔ပါ။ ဒီလိုနဲ႔ ၅ စကၠန္႔ေလာက္ၾကာေတာ့ ေအးဂ်င့္ Kirwan က စကား၀ိုင္းထဲ ခုန္၀င္လာၿပီး၊ က်မ ဆက္ေျပာစရာ လမ္းစကို ေပးလိုက္ပါေတာ့တယ္။

“ကြန္ပ်ဴတာ သိပၸံေလ။ မင္းစိတ္၀င္စားတာ ကြန္ပ်ဴတာ သိပၸံပဲ”

အမွန္ကေတာ့ ကြန္ပ်ဴတာေတြကို က်မ သိပ္ၿပီး စိတ္မ၀င္စားလွပါဘူး။ က်မရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္ေတြ ျပည့္မွီဖို႔အတြက္ ကြန္ ပ်ဴတာေတြကို အသံုးခ်စရာ တန္ဆာပလာတခုအေနနဲ႔ပဲ က်မ သတ္မွတ္ထားတာပါ။ ဒါေပမယ့္ ဒါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး က်မ ကို သူတို႔ ေခၚလာတာဆိုရင္ေတာ့ က်မမွာ ျငင္းစရာ အေၾကာင္းမရွိပါဘူး။ တကယ္ေတာ့ သူတို႔ေတြဟာ က်မဆင္ေျခ ေပးစရာ အေၾကာင္းအရာတခုကို က်မလက္ထဲ လာထည့္ေပးေနတာပါပဲ။

“ဟုတ္ပါတယ္။ ကြန္ပ်ဴတာေတြကို က်မစိတ္၀င္စားပါတယ္”

က်မ လိမ္ညာလိုက္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ အတန္ငယ္ၿငိမ္ၿပီး၊ သူတို႔ကပဲ က်မရဲ႕ စိတ္ထားနဲ႔ လုပ္ရပ္ေတြကို သိသြားသလိုလို ဟန္ေဆာင္ ေနလိုက္ပါတယ္။

အဲဒီမွာတင္ ေအးဂ်င့္အမ်ဳိးသမီးဆီက ေအာင္ျမင္မႈ အရိပ္အေယာင္ သန္းေနတဲ့ မ်က္လံုးအၾကည့္ကို က်မ ရလိုက္ေတာ့ တာပါပဲ။

“ဒါနဲ႔ပဲ မင္းက တျခား ကြန္ပ်ဴတာေတြက လွ်ဳိ႕၀ွက္ခ်က္ေတြကို စခိုးေတာ့တာပဲေပါ့”

သူမက ထပ္ေမးပါတယ္။ က်မ အသက္ကို ျပင္းျပင္း႐ႈရင္း စိတ္ထဲက ေျပာလိုက္မိပါတယ္။

အိုေက။ ေအးဂ်င့္ Kirwan ေရ။ ရွင္က ဒီလိုပဲၾကားခ်င္တာဆိုရင္ေတာ့ က်မလဲ ဒီလိုပဲ ေျပာရေတာ့မွာေပါ့။ အမွန္တရားကို သိရဖို႔အတြက္၊ big picture ႀကီးကို ျမင္ရဖို႔အတြက္ ရွင့္မွာ အခြင့္အေရးေတြ အမ်ားႀကီး ရခဲ့ပါတယ္။ ခုေတာ့ ရွင္ကိုယ္ တိုင္ပဲ အားလံုးကို ၿဖိဳခ်ပစ္လိုက္ၿပီပဲ

ဒီလို စိတ္ထဲက ေျပာအၿပီးမွာ ကြန္ပ်ဴတာကို စိတ္၀င္တစား ရူးသြပ္ေနတဲ့ လူငယ္ေလးတေယာက္အသြင္ကို က်မ ဖန္တီး လိုက္ပါေတာ့တယ္။

“က်မ ေကာလိပ္ကိုေရာက္ေတာ့ အားလံုးက Hacker ေတြခ်ည္းပဲ။ တျခားကြန္ပ်ဴတာ အသံုးျပဳသူေတြရဲ႕ ပ႐ိုဂရမ္ေတြကို က်မတို႔ ငွားရမ္းသံုးစြဲၾကတယ္ေလ”

ေအးဂ်င့္ Kirwan က က်မကို သတိေပး အၾကည့္နဲ႔ လွမ္းၾကည့္လိုက္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့

“ငွားရမ္းတယ္ဟုတ္လား။ ခိုးတာကို ဒီလိုပဲ ေျပာရသလား”

“အသိပညာဗဟုသုတေတြအားလံုးဟာ အခမဲ့ပဲ ျဖစ္သင့္တယ္။ ဒါက hacker ေတြရဲ႕ က်င့္၀တ္ပဲ”

က်မ ျပန္ေျပာလိုက္ပါတယ္။

“ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ခိုးတာကေတာ့ ခိုးတာပါပဲ။ တစံုတေယာက္က အခ်ိန္ေတြ အမ်ားႀကီးယူၿပီး၊ ေငြေတြ အမ်ားႀကီးနဲ႔ ပ႐ိုဂရမ္ ေတြ တီထြင္ထားၾကတယ္။ မင္းက သူတို႔ ကြန္ပ်ဴတာစနစ္ထဲ၀င္ၿပီး ခိုးယူတယ္”

“အိုေက၊ အိုေက”

က်မ လက္ေျမွာက္ျပလိုက္ပါတယ္။ ဒါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အျငင္း မပြားခ်င္လို႔ပါ။

“ဒါေပမယ့္ မင္းကေတာ့ နည္းနည္းေလးကြဲျပားတဲ့ တစံုတရာကို ၾကိဳးစားၾကည့္လိုက္တယ္။ ဟုတ္တယ္မဟုတ္လား အဲလစ္”

ေအးဂ်င့္ Miller က စကား၀င္ ျဖတ္လိုက္ပါတယ္။ သူက အခ်ိန္အတန္ၾကာ ျငိမ္သက္ေနခဲ့တာေၾကာင့္ သူရွိေနတယ္ဆို တာေတာင္ က်မ ေမ့ေနခဲ့တာပါ။

က်မ သက္ျပင္းခပ္သဲ့သဲ့ ခ်လိုက္ပါတယ္။ ေအးဂ်င့္ Miller ကေတာ့ ထက္ျမက္တဲ့ ေအးဂ်င့္တေယာက္ဆိုတာကို ထပ္ၿပီး သက္ေသျပ လိုက္ျပန္ၿပီ။ က်မ ၀န္ခံလိုက္သင့္သလား။ ၀န္ခံလိုက္မယ္ ဆိုရင္ သူတို႔ မသိေသးတဲ့ တျခား အေၾကာင္းအ ရာေတြကိုပါ ၀န္ခံလိုက္သလို ျဖစ္သြားမလား။

စကၠန္႔အနည္းငယ္ တုန္းကေတာ့ ဒီကိစၥေတြကေန က်မ ေရွာင္ထြက္ႏိုင္မယ္လို႔ က်မစိတ္ထဲမွာ ယံုၾကည္ေနပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ခုေတာ့ သိပ္ၿပီး မေသခ်ာေတာ့ဘူး။ ေအးဂ်င့္ Miller က ေၾကာင္နဲ႔ ႂကြက္ ကစားနည္းကို ကစားေနပံုေပၚတယ္။ က်မ သတိရွိရမယ္လို႔ ေတြးလိုက္မိပါတယ္။ အနည္းငယ္ က်န္ေနေသးတဲ့ အိပ္ငိုက္ေနမႈကေန က်မ လန္႔ႏိုးသြားပါၿပီ။ ထိုင္ခံုေပၚမွာ ခပ္မတ္မတ္ ျပင္ၿပီး ထိုင္လိုက္ပါတယ္။

“က်မကေတာ့ မထင္ဘူး”

ဒီလိုလဲ ေျပာလိုက္ေရာ ေအးဂ်င့္ Kirwan က ဒုန္းတိတိနဲ႔ ၀င္လာျပန္ပါတယ္။

“ေရတပ္ေထာက္လွမ္းေရးက ဖိုင္ေတြကို မင္း၀င္ၿပီး hack ခဲ့တာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သဲလြန္စေတြ ရထားတယ္”

“ေရတပ္ေထာက္လွမ္းေရးဟုတ္လား။ ရွင္ဆိုလိုတာက က်မက ရွင္တို႔ရဲ႕ ဖိုင္ေတြကို hack ခဲ့တယ္လို႔ ဆိုလိုတာလား”

“မင္းလုပ္ခဲ့တယ္ဆိုတာ တို႔သိတယ္”

ပြဲကၿပီးသြားပါၿပီ။ က်မ Philadelphia စမ္းသပ္ခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေလ့လာစံုစမ္းေနတယ္ဆိုတာ သူတို႔ သိသြားပါၿပီ။ ခု သူတို႔ေတြ က်မကိုလဲ ရထားၿပီးပါၿပီ။ ၿပီးရင္ က်မရဲ႕ တြက္ခ်က္မႈေတြကို သူတို႔ေတြ အပိုင္သိမ္းၾကပါေတာ့မယ္။ က်မရဲ႕ တြက္ခ်က္မႈေတြက သူတို႔ လက္ထဲမွာ ရွိေနတာေတြထက္ ပိုၿပီး အဆင့္ျမင့္ပါတယ္။

က်မ ေခါင္းငိုက္စိုက္ခ် လိုက္မိပါေတာ့တယ္။ က်မကို လက္ထိပ္မခတ္ခင္ ေအးဂ်င့္ Kirwan ရဲ႕ ခပ္ၾကမ္းၾကမ္းအသံနဲ႔ အခြင့္အေရးရွင္းျပတာေတြကို ၾကားရေတာ့မယ္လို႔ ထင္လိုက္မိပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ က်မ ေအးဂ်င့္ Kirwan ကို ျပန္ၾကည့္လိုက္မိခ်ိန္အထိ တိတ္ဆိတ္ေနတုန္းပါပဲ။ သူက လက္ပိုက္ထားၿပီး၊ စိုက္ ၾကည့္ေနပါတယ္။ သူ႔ေဘးက ေအးဂ်င့္ကိုလဲ က်မ လွမ္းၾကည့္လိုက္ပါတယ္။ သူကလဲ ျငိမ္သက္ေနပါတယ္။ သူတို႔ ႏွစ္ ေယာက္လံုးက က်မဆက္ေျပာမယ့္ စကားကို ေစာင့္ေနၾကပံုနဲ႔ က်မကို ၾကည့္ေနၾကပါတယ္။

အဲဒီမွာတင္ က်မလုပ္ထားတာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သူတို႔ ဘာမွ မသိဘူးဆိုတာကို က်မ သိလိုက္ပါေတာ့တယ္။ သူတို႔ သိတာက သူတို႔ရဲ႕ ဖိုင္ေတြကို က်မ hack လုပ္ခဲ့တာကိုပဲ သိတာပါ။ ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုတာ သူတို႔ မသိပါဘူး။ ေတာ္ ေတာ္တံုးတဲ့ လူေတြပဲ။ က်မ စိတ္ထဲက ေျပာလိုက္မိပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ က်မစိတ္သက္သာရာ ရသြားတာကို မ်က္ႏွာေပၚမွာ မေပၚေစပဲ စိတ္ထဲကပဲ ၾကိတ္ၿပီး ၀မ္းသာေနမိပါတယ္။ က်မရဲ႕ ယံုၾကည္ခ်က္ေတြ ျပန္ရွင္သန္လာပါၿပီ။ သူတို႔ထက္ က်မ ပိုၿပီး လိမၼာပါးနပ္တယ္ ဆိုတာကို ရိပ္မိသြားပါၿပီ။ နည္း နည္းေလးထပ္ၿပီး ကစားဖို႔ က်မဆံုးျဖတ္လိုက္ပါတယ္။ က်မ ေျပာတာကို သူတို႔ေစာင့္စားေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေနာက္ ဆံုး က်မ ေျပာလိုက္ပါတယ္။

“က်မ ဒီလိုလုပ္တာက လုပ္လို႔ရမလားဆိုတာ သိခ်င္လို႔ပါ”

ပြဲက ခုမွ တကယ္ၿပီးသြားတာပါ။ ေအးဂ်င့္ Kirwan လုိခ်င္တာက ဒါပါပဲ။ က်မဟာ သူတို႔ကြန္ပ်ဴတာစနစ္ကို စိန္ေခၚခ်င္ ေနတဲ့ ထက္ထက္ ျမက္ျမက္ လူငယ္ေလး တေယာက္အဆင့္ထက္ မပိုပါဘူး။ သူမက ခပ္မတ္မတ္ ေနလိုက္ၿပီး က်မကို လက္ခ်ာ႐ိုက္ပါေတာ့တယ္။ က်မဟာ ဖယ္ဒရယ္ျပစ္မႈကို က်ဴးလြန္ခဲ့တယ္။ ဒီလိုက်ဴးလြန္မႈေၾကာင့္ ကြန္ပ်ဴတာေတြကို သိမ္းဆည္းႏိုင္သလို၊ ဒဏ္ေငြအေျမာက္အျမားလဲ ႐ိုက္ႏိုင္တယ္။ ေထာင္လဲက်ႏိုင္တယ္။ ၿပီးေတာ့ က်မရဲ႕ အဖိုးအတြက္ လဲ အရွက္ရေစႏိုင္တယ္။

သူမ ဒီလို ေျပာေနတဲ့ကာလတေလွ်ာက္မွာ ေၾကာက္ရြံ႕သြားတဲ့ ပံုျဖစ္ေအာင္ က်မ အေတာ္ႀကီး ႀကိဳးစားလိုက္ရပါတယ္။ မ်က္ရည္တစက္၊ ႏွစ္စက္ေတာင္ က်သြားေအာင္ လုပ္ယူလိုက္ႏိုင္တယ္ ထင္တာပဲ။

“ဒို႔လက္ထဲကေန လြတ္ေအာင္ လုပ္ႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ မင္းဘယ္လိုမ်ား ယံုၾကည္ခဲ့တာလဲ” လို႔ သူမက ဆိုပါတယ္။

“ကြန္ပ်ဴတာ hackers ေတြရဲ႕ သဲလြန္စေတြကိုလိုက္ဖို႔ ဒို႔ေတြဆီမွာ နည္းလမ္းစံု ရွိတယ္”

သူမက ဆက္ေျပာပါတယ္။

ၿပီးေတာ့မွ က်မကို ေသခ်ာ စိုက္ၾကည့္ၿပီး

“ဒီတခါေတာ့ မင္းကို ျပန္ခြင့္ျပဳလိုက္မယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီကိစၥၿပီးေသးတာ မဟုတ္ဘူး။ မင္းကို ေစာင့္ၾကည့္ေနမယ္။ ဖဒရယ္ ဥပေဒကို ထပ္ၿပီး ခ်ဳိးေဖာက္မယ္ဆိုရင္ မင္းရဲ႕ ေျခေထာက္ ေျမႀကီးကို မထိခင္မွာတင္ ဒီကို အျမန္ျပန္ေရာက္လာလိမ့္ မယ္။ မင္းနားလည္လား”

က်မ သူမကို လွမ္းၾကည့္လိုက္ပါတယ္။

“ဟုတ္ကဲ့။ ဒါဆိုက်မ သြားလို႔ ရၿပီလား”

သူမက ေျခလွမ္းစျပင္လိုက္ၿပီး၊ ေခါင္းညိတ္ျပပါတယ္။

“အိမ္ကို က်မ လမ္းေလွ်ာက္ျပန္ရမလား”

က်မ ထပ္ေမးလိုက္ပါတယ္။

သူမက တံခါးဆီကို ေလွ်ာက္သြားေနရာက ေခါင္းျပန္လွည့္ၿပီး

“ေအးဂ်င့္ Miller က ကားနဲ႔ ျပန္ပို႔ေပးလိမ့္မယ္”

“ေက်းဇူးတင္ပါတယ္”

က်မက ႐ိုက်ဳိးစြာနဲ႔ပဲ ျပန္ေျပာလိုက္ပါတယ္။ က်မစိတ္ထဲမွာေတာ့ ေအာင္ျမင္မႈ မီးရွဴးမီးပန္းေတြ ထြန္းလင္းေနသလိုပါပဲ။ သူတို႔က က်မကို သတိေပးဖို႔ ေခၚလာခဲ့တာပါ။ တနည္းအားျဖင့္ ဆိုရင္ေတာ့ က်မကို ေခ်ာက္လွန္႔တာပါ။

က်မ နာရီကို ၾကည့္လိုက္ပါတယ္။ အခ်ိန္က (၇) နာရီ ရွိေနပါၿပီ။ က်မ အိမ္ျပန္ေရာက္ခ်ိန္က်ရင္ေတာ့ က်မအဖိုး အိပ္ယာ က ႏိုးေနေလာက္ ပါၿပီ။

အိမ္ေရွ႕ကိုေရာက္ခ်ိန္အထိ က်မ စိတ္ထဲမွာ ေအာင္ပြဲအရွိန္ တက္ေနဆဲပါပဲ။ အိမ္ေရွ႕ေရာက္ေတာ့ ေအးဂ်င့္ Miller က ကားတံခါးဖြင့္ ေပးပါတယ္။ ၿပီးေတာ့

“ဒို႔ေတြ အိမ္ထဲသြားၿပီး၊ မင္းအဖိုးနဲ႔ စကားေျပာၾကရေအာင္” လို႔ ဆက္ေျပာလိုက္ပါတယ္။

တစကၠန္႔အတြင္းမွာတင္ က်မရဲ႕ ေအာင္ပြဲအရွိန္ေတြ ေပ်ာက္ကြယ္ သြားပါတယ္။

“အဖိုးနဲ႔ ဟုတ္လား။ သူက က်မရဲ႕ hacking ကိစၥကို ဘာမွ မသိဘူး”

“ဒါေပမယ့္Philadelphiaစမ္းသပ္ခ်က္ကိုေတာ့ သူသိတယ္ေလ။ ဟုတ္တယ္ မဟုတ္လား”

သူရဲ႕ စကားအဆံုးမွာ က်မ သူ႔မ်က္လံုးေတြကို ၾကည့္လိုက္မိပါတယ္။ ေအးစက္တည္ျငိမ္ေနတဲ့ အဲဒီမ်က္လံုးေတြက က်မ ဆီမွာ ရွိတဲ့ ဉာဏ္ရည္လိုမ်ဳိး သူ႔ဆီမွာလဲ ရွိေနတယ္ ဆိုတာကို ျပသေနမွန္း က်မ ရိပ္မိသြားပါတယ္။

ဒီလိုနဲ႔ပဲ က်မသူ႔ကို အိမ္ထဲ ေခၚသြားလိုက္ရပါေတာ့တယ္။

(ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္)

ဘာသာျပန္သူ – ခင္မမမ်ဳိး (၁၆၊ ၀၅၊ ၂၀၁၂)

ေရးသားသူ- Terry Deary

စာအုပ္အမည္- ThePhiladelphiaExperiment

စာအုပ္ထုတ္ေ၀သည့္ႏွစ္ (၁၉၉၆) ခုႏွစ္

စာအုပ္အမ်ဳိးအစား- လူငယ္စာေပ

cartoon Aung Maw ေဖ့စ္ဘြခ္မွ …

အဲဒီလို ေဆြးေႏြးခဲ့ရာမွာ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား စားဝတ္ေနေရး၊ က်န္းမာေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေဟာင္းမ်ား ၎တို႔၏ မိသားစုမ်ား စားဝတ္ေနေရး၊ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရးဆုိင္ရာမ်ား ေဆြးေႏြးခဲ့တယ္လို႔ သိရွိရၿပီး အက်ဥ္းေထာင္ ေတြထဲမွာ က်န္ရွိေနေသးတဲ့ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ လြတ္ေျမာက္ေရးႏွင့္ အျခားသာသနာေရး၊ သံဃာ့အခြင့္အေရး၊ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကိစၥေတြကို တဆက္တည္း ေဆြးေႏြးသြားခဲ့တယ္လို႔ သိရွိရပါတယ္။

သူတို႔ဟာ ထိုင္းႏုိင္ငံ ခၽြန္ဘူရီၿမိဳ႕Siam Pattern မွန္စက္ရုံမွာ ၁ ေန႔ ဘတ္ ၂၀၀ နဲ႔ အလုပ္လုပ္ရမယ္ဆိုတဲ့ သေဘာတူ ညီခ်က္နဲ႔ ထိုင္းႏုိင္ငံမွာ အလုပ္လုပ္မယ့္သူေတြအတြက္ ယာယီႏုိင္ငံကူးလက္မွတ္လုပ္ေပးတဲ့ ကုမၸဏီတခုျဖစ္တဲ့ ဦးစိုး၀င္း ကုမၸဏီမွ ပုိ႔ေဆာင္ေပးခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ေမလ ၁၄ ရက္ေန ့က ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕ရွိ ျမန္မာသံရုံးသို႔ တိုင္ၾကားထားေပမယ့္ ေလာေလာဆယ္မွ ေနစရာစားစရာ ခက္ ခဲေနတဲ့အတြက္ ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားေတြကို အကူအညီေပးေနတဲ့ ေရႊတြံေတးဆရာေတာ္ အရွင္၀ါယမ က အလုပ္သမား ၁၅ ဦးရဲ႕ အခက္အခဲကို ကူညီေျဖရွင္းေပးထားတယ္လို႔ သိရွိရပါတယ္။

ယခုအခါ စာရြက္စာတမ္း အေထာက္အထားမရွိေသးတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြကို ထိုင္းႏုိင္ငံမွာ အလုပ္သြားလုပ္ခ်င္ပါက ထိုင္းအလုပ္ရွင္၊ ကုမၸဏီေတြက MOU လက္မွတ္ေတြနဲ႔ ႏွစ္ႏုိင္ငံနယ္စပ္ကေန ေခၚထုတ္ၿပီး ထိုင္းႏုိင္ငံတြင္း ေနထုိင္ခြင့္ အလုပ္လုပ္ခြင့္ ယာယီ ႏုိင္ငံကူးလက္မွ ရရွိေရးေတြကို အဆင့္ဆင့္ေဆာင္ရြက္လုပ္ကိုင္ေနေၾကာင္း သိရွိရပါတယ္။

တတိယအႀကိမ္နဲ႔ စတုတၳအႀကိမ္ အဖမ္းခံရေတာ့ က်မ အိမ္မွာ မရွိဘူး။ ဒိန္းမတ္ျပည္ ကိုပင္ေဟဂင္ၿမိဳ႕ေတာ္မွာ က်င္းပ တဲ့ ဒီမိုကရက္တစ္ ကမာၻ႔အမ်ဳိးသမီး ညီလာခံကို ျမန္မာသတင္းစာဆရာ အမ်ဳိးသမီး ကိုယ္စားလွယ္ တေယာက္အေနနဲ႔ တက္ဖို႔ သြားေနတယ္။ လြတ္လပ္ေရး အမ်ဳိးသမီးက ကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚခင္လွရယ္၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအဖြဲ႔က ေဒၚခင္ခ်စ္ရယ္၊ က်မရယ္ သြားၾကတာ၊ ညီလာခံၿပီးေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံက လူငယ္ ကိုယ္စားလွယ္ အဖြဲ႔က ကမာၻ႔လူငယ္ပြဲေတာ္ကို အခ်ိန္မီ တက္ေရာက္ဖို႔ မလာႏိုင္လို႔ တိုင္းျပည္ရဲ႕ အျပင္ေရာက္ေနတဲ့ က်မ တက္ခဲ့ပါဆိုတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ လႊဲစာရလို႔ က်မက ႐ူေမးနီးယားႏိုင္ငံ ဘူခါရက္စ္ၿမိဳ႕ေတာ္က လူငယ္ပြဲေတာ္ကိုကူးၿပီး တက္ေနတယ္။

ဟိုေခတ္က ႏိုင္ငံတကာ ကြန္႔ဖရင့္ေတြ က်င္းပတဲ့အခါ ျမန္မာႏိုင္ငံက လူထုလူတန္းစား အသင္းအဖြဲ႔ေတြကိုလည္း ကိုယ္ စားလွယ္ ေစလႊတ္ဖို႔ ဖိတ္ေလ့ရွိပါတယ္။ အဲဒီလို ဖိတ္တဲ့အခါ အခ်ိန္မီ တက္ႏိုင္ေအာင္ ဘယ္လိုႀကိဳးစားေပမယ့္ အထစ္ အေငါ့ အမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ ျပည္ပကိုထြက္ရဖို႔က သိပ္ခက္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ အျပင္ေရာက္ၿပီးသားလူရွိရင္ ဒီလူကိုပဲ ဘယ္ကို လည္း တက္ခဲ့ပါဆိုတာမ်ဳိး လုပ္ရတတ္ပါတယ္။

က်မ ဘူခါရက္စ္က လူငယ္ပြဲေတာ္ တက္အၿပီး ျပန္ခါနီးမွာ မႏၲေလးက က်မတို႔တိုက္က အယ္ဒီတာ ႏွစ္ေယာက္ ျဖစ္တဲ့ ကိုထြန္းေဖနဲ႔ ကိုဆန္းေအာင္တို႔ လက္မွတ္ထိုးၿပီး ဦးလွ အဖမ္းခံရသည္။ သတင္းစာတိုက္ ခ်ိပ္ပိတ္ခံရသည္ ဆိုတဲ့ ၁၉၅၃ ဩဂုတ္ (၁၃) ရက္ ေန႔စြဲနဲ႔ ေၾကးနန္း တေစာင္ က်မဆီ ေရာက္လာပါတယ္။ ဖမ္းတာ ခ်ိပ္ပိတ္တာက ၇၊ ၆၊ ၅၃ ေန႔က ပါတဲ့။ သူဆံုးတဲ့ ၇၊ ၈၊ ၈၂ ကေန ေရရင္ (၂၉) ႏွစ္တိတိေပါ့။

အဲဒီေတာ့ ရွိရွိသမွ် အစီအစဥ္ေတြကို ဖ်က္ၿပီး အိမ္အျမန္ဆံုးျပန္ဖို႔ စီစဥ္ရတာေပါ့။ ျပန္တယ္ ဆိုတာကလည္း ဘူခါရက္စ္ က ေမာ္စကို၊ ေမာ္စကိုက ပီကင္း၊ ပီးကင္းက ရန္ကုန္ကို ျပန္ရမွာပါ။ ႏိုင္ငံျခားမွာ လူဖမ္းထားတယ္၊ တိုက္ ခ်ိပ္ပိတ္ခံရ တယ္ ဆိုတဲ့ သတင္းမ်ဳိးရေတာ့ အေျခအေန အတိမ္အနက္ကို ဘာမွ မသိရ။ ကိုယ္အိမ္က ထြက္ခဲ့တာက (၃) လ နီးပါး ရွိေနၿပီ ျဖစ္ေလေတာ့ သတင္းစာ အတြက္ေရာ၊ ခင္ပြန္း အတြက္ေရာ၊ ထားပစ္ခဲ့တဲ့ ကေလး (၅) ေယာက္ အတြက္ေရာ ေသာက ေတာင္ထုနဲ႔ေပါ့။ ႏို႔ေပမယ့္ ခုေခတ္လို ဂ်က္ေလယာဥ္ စီးၿပီး ဝုန္းဒိုင္း စိုင္းျပန္ခဲ့လို႔ ရတဲ့အခ်ိန္မ်ဳိး မဟုတ္ေသး ဘဲကလား။ အျဖစ္ႏိုင္ဆံုး အျမန္ဆံုးပဲ စီစဥ္ရတာေပါ့။

ဘူခါရက္စ္က ေမာ္စကိုကို ျပန္ေရာက္တဲ့အခါ ေနာက္တေန႔မွာ ေၾကးနန္းႏွစ္ေစာင္ ထပ္ရပါတယ္။ တေစာင္က ပထမ ေၾကးနန္းရဲ႕ မိတၱဴ အဖမ္းခံရတယ္။ ခ်ိပ္ပိတ္ခံရတယ္ ဆိုတဲ့ သတင္း၊ ေနာက္တေစာင္က အာမခံရၿပီ၊ တိုက္ဖြင့္ၿပီ၊ သတင္းစာ ျပန္ထြက္ၿပီ ဆိုတဲ့ သတင္းပါ။ ဒါကို ဖတ္ရေတာ့ ဝမ္းသာလိုက္ပံုမ်ား ထခုန္မိမတတ္ဘဲ။ ဦးလွက က်မ ဘယ္ ေရာက္လို႔ ဘယ္ေပါက္ေနမွန္း မသိေပမယ့္ ခရီးလြန္ေနတဲ့ သူ႔ဇနီး စိတ္ပူေနရွာမွာ စိုးလို႔ စိတ္မပူေတာ့ေအာင္ ေၾကးနန္း ႐ိုက္ရွာတာကိုး။ ေရာက္ေလရာ ျမန္မာသံ႐ံုးေတြကိုသြားၿပီး ျမန္မာ သတင္းစာေတြကို ရွာဖတ္ရတာလည္း အေမာပဲ။ သ တင္းစာမွာ မင္းမႏိုင္ ရပ္ကြက္က တဲအိမ္ေတြ ဖ်က္တဲ့ သတင္း၊ တဲရွင္ေတြနဲ႔ ဖ်က္သူေတြ အဓိက႐ုဏ္းမွာ သတင္းေပး တာ မွားတယ္ဆိုၿပီး အေရးယူတာ ဆိုတဲ့အေၾကာင္း ဖတ္ရတဲ့ အခါက်မွ လူထုတိုက္ကို အေရးယူတဲ့ ကိစၥရဲ႕ အတိမ္အ နက္ကို ဆဝါးမိရေတာ့တယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ မႏၲေလးကို လွမ္းၿပီး ေၾကးနန္း႐ိုက္ ေမးတယ္။ က်မ ခ်က္ခ်င္း ျပန္ခဲ့ရမလား။ ဒါမွမဟုတ္ မေရာက္ဖူးေသးတဲ့ တ႐ုတ္ျပည္ကို ဝင္လည္ခဲ့ရဦးမလားလို႔။ က်မဖို႔ တိုင္းျပည္ရဲ႕ အျပင္ဘက္ကို တေခါက္ ထြက္ဖို႔ဆိုတာ မလြယ္ေလေတာ့ သတင္းစာဆရာ တေယာက္အေနနဲ႔ သိသင့္ ျမင္သင့္တာ သိခဲ့ ျမင္ခဲ့ခ်င္တာကလည္း ရွိေသးတယ္။ ဦးလွဆီက ေၾကးနန္း ျပန္လာတယ္။ အေရးတႀကီး ျပန္ခဲ့စရာမလိုဘူး၊ ကေလးေတြလည္း ေနေကာင္းၾက တယ္တဲ့။ ဒါေၾကာင့္ ေမာ္စကိုက ပီကင္းကို ကူးခဲ့ၿပီး တ႐ုတ္ျပည္မွာ ေလွ်ာက္ၾကည့္ပါတယ္။

ဦးလွကို မင္းမႏိုင္ အဓိက႐ုဏ္းမွာ ဘုန္းႀကီးႏွစ္ပါး ပ်ံလြန္တယ္လို႔ လူထုသတင္းစာက သတင္းမွားေရးတယ္ ဆိုၿပီး အ ေရးေပၚ စီမံမႈ အက္ဥပေဒပုဒ္မ (၅) နဲ႔ ဖမ္းတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီပုဒ္မက အာမခံရႏိုင္တဲ့ ပုဒ္မ၊ သတင္းမွားတာကလည္း ဦးလွ ေရးတဲ့ သတင္း မဟုတ္။ သတင္းအယ္ဒီတာ ကိုစံဝင္း ေရးတဲ့ သတင္း ေနာက္တေန႔မွာ အမွားျပင္ဆင္ခ်က္ သ တင္းစာမွာ ထည့္ၿပီးျဖစ္လို႔ အာမခံ ေလွ်ာက္တဲ့အခါ အာမခံရတယ္။ တိုက္ပိတ္တာကိုလည္း ျပန္ဖြင့္ခြင့္ရတယ္။ ဦးလွ ေထာင္မွာ (၁၁) ရက္သာ ေနခဲ့ရတယ္။ ျပန္လြတ္လာပါတယ္။ ဒါဟာ အျမန္ဆံုးအႀကိမ္ပါပဲ။

က်မလည္း ရန္ကုန္ကို ၅၊ ၁ဝ၊ ၅၃ ေန႔မွာ ျပန္ေရာက္လာပါတယ္။ က်မ ျပန္လာလာခ်င္း ရန္ကုန္ကေန မႏၲေလး ဦးလွဆီ ဖုန္းဆက္ၿပီး ေရာက္ေၾကာင္း သတင္းေပးပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ က်မတို႔ သတင္းစာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အမႈကိစၥေတြ ျဖစ္ေနရ ေတာ့ က်မ ရန္ကုန္မွာ ဒီကိစၥအတြက္ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့ဖို႔ လိုမလား။ ဘာေတြ လုပ္ခဲ့ရဦးမလဲ။ ဘယ္လူႀကီးေတြကို ေတြ႔ခဲ့ရ ဦးမလဲ၊ စကၠဴကိစၥ၊ မင္ကိစၥေတြ ဘာလုပ္ခဲ့ရဦးမလဲ၊ ဘာမွ လုပ္စရာမရွိရင္ မနက္ျဖန္ မႏၲေလး ျပန္ခဲ့မယ္လို႔ ေမးေတာ့ ဦးလွက ဖုန္းကေနၿပီး က်မကို ရန္ကုန္မွာ တရက္ေနၿပီး ဘာေတြ လုပ္ခဲ့ဦး ဆိုတာ ခိုင္းပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ က်မက အဲဒီ တရက္ျဖစ္တဲ့ (၆) ရက္ေန႔ ညေနမွာလည္း သူခိုင္းတာေတြ လုပ္ၿပီးၿပီ။ နက္ျဖန္မနက္ေတာ့ ေလယာဥ္နဲ႔ ျပန္ခဲ့ေတာ့မယ္။ ကြင္းကို လာႀကိဳရင္ ကေလးေတြ အားလံုးေခၚၿပီး လာႀကိဳပါလို႔ သူ႔ကို ေျပာရပါတယ္။ ႏိုင္ငံျခားကိုသြားရမယ္ ဆိုေပမယ့္ သားအငယ္ဆံုး ဘိုညိဳက အခါလည္းနဲ႔ (၈) လသား ရွိေသးတာ။ အစ္မဝမ္းကြဲ ေဒၚစိန္စိန္က ဘိုညိဳကို ေမြးေပးေနလို႔သာ စိတ္ခ်လက္ခ် သြားခဲ့ရတာကလား။ အဲဒီေတာ့ ေလယာဥ္ပ်ံ ဆိုက္တယ္ဆိုရင္ အေမ တေယာက္အေနနဲ႔ အားလံုးကို စံုစံု ေစ့ေစ့ ျမင္ခ်င္တယ္ေလ။ က်မ အိမ္က ထြက္သြားတာကလည္း ဘာလိုလိုနဲ႔ (၄) လ ေက်ာ္ၿပီကိုး။

က်မတို႔ ႏွစ္ေယာက္ ေျပာစရာ၊ မွာစရာေတြ ေျပာမွာၿပီးတဲ့အခါ မနက္ေစာေစာ ေလယာဥ္စီးဖို႔ ရန္ကုန္တိုက္ခြဲ (၅ဝ၁၊ ကုန္ သည္လမ္း) မွာ က်မ အိပ္တယ္။ မနက္ (၅) နာရီ ကြင္း အေရာက္လာၿပီး (၆) နာရီ ထြက္မယ့္ ေလယာဥ္ကို စီးျပန္ခဲ့ပါ တယ္။

မႏၲေလး ေလဆိပ္ကို ဆိုက္လို႔ ေလယာဥ္ေပၚက ဆင္းလာေတာ့ သားသမီးေတြနဲ႔ တူေတာ္တဲ့ ေမာင္ေမာင္နဲ႔ က်မ အေမ က လာႀကိဳေနတယ္။ ဦးလွ မပါဘူး။ ဒါနဲ႔ က်မက မေနႏိုင္လို႔ “ေမာင္ေမာင္ မင္းဦးေလးေကာ” လို႔ ေမးေတာ့၊ ဒီေကာင္က မျပံဳးခ်င္ဘဲနဲ႔ ျပံဳးျပေနပါတယ္။ ဒါေလာက္ဆိုေတာ့ က်မက သိပါၿပီ။ “အိမ္မွာ မရွိဘူးလား” လို႔ ေမးေတာ့၊ “မရွိဘူး” တဲ့။

က်မမွာ ဝမ္းသာအားရ မိသားဖသား အတူတူ ျပန္လာမယ့္အစား ေလယာဥ္ကြင္းက အိမ္ကို ရင္ထဲ ခိုးလိုးခုလုနဲ႔ ကေလး ေတြကိုသာ လူေစ့ေအာင္ လိုက္ၾကည့္ ႏႈတ္ဆက္ၿပီး ျပန္လာရတယ္။

အိမ္ေရာက္ေတာ့ ဦးလွကို လာဖမ္းသြားတာ ခုမွ နာရီဝက္သာသာေလးရွိေသးတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ အာမခံရၿပီးသားကို ဘာနဲ႔ ဖမ္းျပန္တာလဲလို႔ ေမးေတာ့ ႏိုင္ငံေရး ပုဒ္မ (၅) နဲ႔တဲ့။ ကဲ ဒါျဖင့္ ႏိုင္ငံျခားက အခုမွ ျပန္ေရာက္လာတာ ဦးလွနဲ႔ ေတြ႔ခြင့္ေပးပါလို႔ အေရးပိုင္ကတဆင့္ ေတြ႔ခြင့္ေတာင္းေတာ့ ကေန႔ ခြင့္မျပဳႏိုင္ဘူး၊ နက္ျဖန္မွ ခြင့္ျပဳမယ္လို႔ ဆိုလို႔ (၁) ရက္ေနၿပီးမွ ေထာင္ဝင္စာခံၿပီး သြားေတြ႔ရပါတယ္။

မႏၲေလးေထာင္ႀကီးထဲမွာ ဦးလွကို ပုဒ္မ (၅) နဲ႔ (၃) လ နဲ႔ (၁၃) ရက္ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ၿပီးတဲ့ အခါ ဦးလွအေပၚ စြဲဆိုထားတဲ့ မင္း မႏိုင္ သတင္းမွားမႈကို မႏၲေလးမွာ မစစ္ဘဲ ရန္ကုန္ေျပာင္းၿပီး စစ္ပါရေစလို႔ အမႈသည္ တရားလို အစိုးရက တရားလႊတ္ ေတာ္မွာ ႐ံုးေျပာင္း ေလွ်ာက္ထားၿပီး ဦးလွကို ရန္ကုန္ေထာင္ႀကီး ေ႐ႊ႕ေခၚသြားပါေတာ့တယ္။

မႏၲေလးမွာ ခ်ဳပ္ထားတုန္းကလည္း ေထာင္ဝင္စာ က်မ လာေတြ႔တိုင္း စံုေထာက္ ႏွစ္ေယာက္က လင္မယားၾကားမွာ ငုတ္ တုတ္ႀကီး ထိုင္ေနရက္နဲ႔ ေတြ႔ရတာပါ။

ရန္ကုန္မွာ ဒီအမႈကို စစ္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ေအာက္႐ံုးက ေထာင္ (၉) လ အျပစ္ ေပးပါတယ္။ တရားလႊတ္ေတာ္မွာ အယူ ခံေတာ့ အယူခံႏိုင္ပါတယ္။ ဒီအမႈနဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး ဦးလွက က်မဆီ ဘယ္လို စာေရးလဲ ဆိုေတာ့၊

ဗဟိုစံျပေထာင္

ရန္ကုန္

၂၂၊ ၅၊ ၅၆

“မာ,

ကိုယ္ေထာင္က်ၿပီ၊ အပါ ေၾကးနန္း ႐ိုက္ရင္ေတာ့ မင္းတို႔ သိႏွင့္ေရာေပါ့။

ဝမ္းသာလိုက္တာကြာ၊ ေထာင္ကေလး က်ရပါမည့္အေၾကာင္း သားတကြဲ မယားတကြဲ မႏၲေလးက ရန္ကုန္ကိုလည္း လာ ေနရေသး၊ တရားသူႀကီး (၃) ေယာက္၊ အစိုရေရွ႕ေန (၃) ေယာက္ ေျပာင္းၿပီး (၂) ႏွစ္ (၇) လနဲ႔ (၁၄) ရက္လည္း ၾကာ ေအာင္ ေစာင့္ရေသး။ အခုျဖင့္ အမႈၿပီးၿပီ။ ေမြးၿပီး ဖြားၿပီးတဲ့ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္လိုပဲ ေပါ့ပါးသြားၿပီ။

ဒါေတာင္ ႐ိုး႐ိုးမေအာက္ေမ့နဲ႔ ရဲေမ၊ တရားသူႀကီးကို အတင္းခ်ခိုင္းရတာ။ ေထာင္ခ်ခ်င္ ခ်ပါ။ ျမန္ျမန္ခ်ပါ။ အမႈၿပီးရင္ ေတာ္ပါၿပီလို႔ ေျပာရတာ။

အစိုးရက ဟိုက္ကုတ္ တရားလႊတ္ေတာ္ ေလွ်ာက္ၿပီး မႏၲေလးက ရန္ကုန္ ေျပာင္းလာတဲ့ အထိ က်ားကုတ္က်ားခဲ လုပ္ ထားတဲ့ အမႈမို႔ တရားသူႀကီးလည္း အမ်ားႀကီး စဥ္းစားရမွာပဲ။

အမႈ အေၾကာင္းရင္းခံတဲ့ မိုင္ဒါကြင္းထဲက မင္းမႏိုင္ကြက္သစ္မွာ တဲေတြ မရွိေတာ့ဘဲ တိုက္ႀကီးေတြပင္ ေဆာက္ၿပီးပါၿပီ။ လူေတြပင္ တတ္ေနကုန္ပါၿပီ။ အမႈကို ၿပီးေအာင္ လုပ္ေပးပါ။ ခ်ရမည့္ အတူတူျဖင့္ ဆ႒သဂၤါယနာတင္ ဆုမွတ္ရက္ အမီ ျမန္ျမန္ ေထာင္ခ်ေပးပါ။ ကဆုန္လျပည့္ မတိုင္မီ စီရင္ခ်က္ခ်ေပးပါလို႔ ဆိုတဲ့အတြက္ တရားသူႀကီး ဂ်က္ဦးလွေမာင္ လည္း မေန႔က တေန႔လံုး ကိုယ့္ကို ေထာင္ခ်ဖို႔ ျပင္ဆင္ရ၊ ဥပေဒရွာရ၊ စီရင္ခ်က္ ေရးရရွာတယ္၊ လက္ေရးတို ေရးတတ္ တဲ့ အမ်ဳိးသမီးတေယာက္ရဲ႕ အကူအညီလည္း ယူရတယ္။ တျခားအမႈေတြ ရက္ေ႐ႊ႕ခ်ိန္းၿပီး ကိုယ့္ေတာင္းဆိုခ်က္ကို လိုက္ေလ်ာဖို႔ မအားရရွာဘူး။ လက္ဖက္ရည္ကေလး ဘာေလး တိုက္ခ်င္ပါရဲ႕၊ လာဘ္ထိုးတယ္ ျဖစ္မွာ စိုးရေသးတယ္။ ေနာက္ၿပီး တရားသူႀကီးက လက္ဖက္ရည္ႀကိဳက္မွ ႀကိဳက္ရဲ႕လားလည္း မသိဘူး။

ကိုယ့္အမႈ စီရင္ခ်က္ ခ်မယ့္ေန႔မို႔ ကိုယ့္တို႔ ေဆြမ်ဳိးေတြ မိတ္ေဆြေတြလည္း လာၾကတယ္။ အစိုးရဘက္က စံုေထာက္ေတြ လည္း လာၾကတယ္။

ကိုယ္တို႔ဝတ္လံုကိုေအးေမာင္ကေတာ့ ရိပ္မိတယ္။ ‘ေထာင္ခ်မွာပဲ ကိုလွ၊ (၆) လ – (၉) လ တခုခုပဲ။ တႏွစ္ေတာ့လည္း သူမခ်ႏိုင္ဘူး’ လို႔ လြန္ခဲ့တဲ့ တလေလာက္ ကတည္းက ေျပာေနတာပဲ။ သူက အေတြ႔အၾကံဳကလည္းမ်ား၊ လူကဲကလည္း ခတ္တတ္လွၿပီမို႔ ေဗဒင္ဆရာလို ျဖစ္ေနၿပီေပါ့။ ဟိုက္ကုတ္ ေရာက္ရင္ေတာ့ ျပန္ႏိုင္မွာပဲတဲ့။

တရားသူႀကီး ဂ်က္ဦးလွေမာင္ဟာ ညေန (၃) နာရီေလာက္မွာ အားေနတဲ့ ေရွ႕ေနေတြ၊ ဝတ္လံုေတြ သူ႔႐ံုးကို ဖိတ္ၿပီး အ စိုးရေရွ႕ေန၊ တရားခံေရွ႕ေန၊ ကိုယ့္ကို တရားစြဲရတဲ့ တရားလို တိုက္ပိုင္ဦးစီး (အခုေတာ့ ဝန္ေထာက္) ႏွင့္ ပရိသတ္မ်ား ေရွ႕မွာ သူသည္ စီရင္ခ်က္ကို တရားသျဖင့္ အက်ဆံုး ေရးထားသည္ကို ၾကားနားေစလို၍ ဝတ္လံု ေရွ႕ေနေရွ႕ရပ္မ်ားကိုပါ ဖိတ္ၾကား နားေထာင္ေစရတဲ့ အေၾကာင္း စကားပလႅင္ခံၿပီး ကိုယ့္ကို ေထာင္ (၉) လ ခ်တယ္ ဆိုတဲ့ စီရင္ခ်က္ကို ဖတ္ျပ တာပဲ။ ကိုယ္နဲ႔ အနီးဆံုး ထိုင္ေနတာကေတာ့ ဇဝန ကိုသိန္းနဲ႔ အိုးေဝ ကိုညိဳျမေပါ့။ ဝတ္လံု ကိုေအးေမာင္ကေတာ့ ေရွ႕ နားမွာ ဣေႁႏၵသိကၡာနဲ႔ မ်က္ႏွာကလည္း တင္းလိုက္ပါဘိ။ ကိုယ္ကေတာ့ ခပ္ျပံဳးျပံဳးပဲ။ တမင္ျပံဳးတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ျပံဳးကို ျပံဳးခ်င္ေနတာပါ။ ေငါင္းဆူ လူမသိဘဲကိုး။

တရားသူႀကီးက စီရင္ခ်က္ကို ဖတ္ၿပီးတဲ့ေနာက္ ကိုယ့္ကို လွမ္းၾကည့္တယ္။ မ်က္ႏွာ တယ္မေကာင္းရွာဘူး။ ကိုယ္က ‘ကိစၥမရွိပါဘူး၊ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္’ လို႔ ေျပာလိုက္တယ္။ တရားသူႀကီးက ‘က်ေနာ္လည္း ဒီထက္ မတတ္ႏိုင္ေတာ့ဘူး’ လို႔ ေျပာလိုက္ေတာ့ ပရိသတ္က ရယ္ၾကတယ္။ တရားသူႀကီး ဂ်က္ဦးလွေမာင္လည္း တရားခြင္ေပၚက ေဒါက္ေဒါက္နဲ႔ တခါတည္း ဆင္းသြားၿပီး သူ႔အခန္းထဲမွာ သြားေနတာပဲ။

တူေတြ၊ တူမေတြ၊ အစ္မေတြ၊ အစ္ကိုေတြ၊ ေဆြမ်ဳိး ဉာတိေတြ၊ မိတ္ေဆြေတြကေတာ့ ေထာင္က်ရျခင္း ဆိုၿပီး စိတ္မ ေကာင္းၾကဘူး။ ကိုယ္ကေတာ့ အမႈၿပီးလို႔ ဝန္ထုပ္ႀကီး ေပါ့သြားလို႔ ဝမ္းသာလိုက္တာ။ မေျပာပါနဲ႔ေတာ့။

ေထာင္ကို ျပန္ေရာက္တဲ့အခါ ဝိုင္းၿပီး ေမးၾကေတာ့ (၉) လ ခ်လိုက္တဲ့အေၾကာင္း ေျပာလိုက္တာနဲ႔ တၿပိဳင္တည္း တ ေယာက္က ‘လြတ္လူ၊ လြတ္လူ’ နဲ႔ ေအာ္ေတာ့တာပဲ။ ‘မဟုတ္ေသးပါဘူး၊ ခုမွ ေထာင္က် လူသစ္ ဝင္လာတာ၊ ဘယ့္ႏွယ္ လြတ္လူ ေအာ္ေနတာလဲ’ လို႔ ေမးေတာ့ ‘ဆ႒သဂၤါယနာတင္ ပြဲေတာ္ႀကီး ဝွဲ႔ခ်ီးက်င္းပတာ ေအာင္ျမင္တဲ့ အထိမ္းအမွတ္နဲ႔ အစိုးရက ေပးထားက ဆုမွတ္ရက္ (၆) လ၊ ေထာင္ပိုင္ေပးမွာက (၃) လ၊ (၉) လ ဆိုေတာ့ ကဆုန္လဆန္း (၁၄) ရက္ အဖိတ္ေန႔ နက္ျဖန္မွာ လြတ္ၿပီ’ လို႔ တြက္ျပတယ္။ သူ႔ဟာ ဟုတ္သတဲ့။

ကဲ အမႈၿပီးၿပီ၊ ေထာင္က်တာကေတာ့ လြတ္ပါၿပီပဲ ဆိုပါေတာ့၊ ဘႀကီးေမတၲာတံုး ပုဒ္မ (၅) ပဲ က်န္ေတာ့တယ္။ စာေရး ဆရာ ဗန္းေမာင္းတင္ေအာင္ တို႔လို အမႈ အျပစ္ရလို႔ ခံၿပီး လြတ္ခါနီးမွ အမႈသစ္ရလို႔ တခု ထပ္တင္တာမ်ဳိးေတာ့ လုပ္စရာ ရွိမယ္ မထင္ပါဘူး၊ လုပ္ရင္လည္း ဘယ္လိုမွ မတတ္ႏိုင္ဘူး၊ ခံ႐ံုပဲ ရွိတာပဲ”

လို႔ စာေရးပါတယ္။ အဲဒီအမႈရယ္၊ ထပ္ဖမ္းတဲ့ ပုဒ္မ (၅) ရယ္ အားလံုး စုစုေပါင္း (၃) ႏွစ္ (၃) လနဲ႔ (၇) ရက္ ေထာင္ထဲ ေနခဲ့ရပါတယ္။ ၁၄၊ ၁၊ ၅၇ ရက္ေန႔ကမွ ရန္ကုန္ေထာင္ႀကီးက လြတ္လာပါတယ္။

ဦးလွကို ရန္ကုန္ ေထာင္ထဲမွာထားေတာ့ ဟိုေခတ္က စံျပဗဟို ေထာင္ႀကီးထဲမွာ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသမားမို႔ ဘီကလပ္စ္ ဆိုတဲ့ အထူးတန္းမွာေတာ့ ေနခဲ့ရပါရဲ႕။ က်မ အဖမ္းခံရၿပီ၊ ဆရာႀကီး ေ႐ႊဥေဒါင္း အဖမ္းခံရျပန္ၿပီ၊ အာမခံ သိမ္းျပန္ၿပီ ဆိုတဲ့ သတင္းေတြေၾကာင့္ ဦးလွမွာ စိတ္ေသာက အမ်ဳိးမ်ဳိး ေရာက္ရွာပါေသးတယ္။

အမႈမၿပီးခင္ (၁) လေလာက္အလို ၁၈၊ ၄၊ ၅၆ ေန႔ထုတ္ ဗမာ့ေခတ္ သတင္းစာနဲ႔ ဟံသာဝတီ သတင္းစာမွာ လူထု သတင္းစာက အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ ဆရာႀကီး ေရႊဥေဒါင္းနဲ႔ က်မကို ဖမ္းတယ္၊ အာမခံ မရဘူးလို႔ သတင္း ပါလာပါတယ္။ ဒီသတင္းကို ဦးလွတို႔ ေထာင္ထဲက ဖတ္ၾကရေတာ့ ဦးလွ ခမ်ာမွာ စိတ္ေသာက အမ်ဳိးမ်ဳိး ေရာက္ရျပန္ၿပီေပါ့။

ႏို႔ေပမယ့္ အဲဒီ သတင္းပါတဲ့ ေန႔က ဘယ္သူ႔ကိုမွ မဖမ္းျဖစ္ဘဲ ေနာက္တလေလာက္ ရွိမွ ဆရာႀကီး ေ႐ႊဥေဒါင္း တ ေယာက္တည္းကို ပုဒ္မ ၁၂၄ (က) နဲ႔ ဖမ္းၿပီး ပံုႏွိပ္တိုက္ကို အာမခံေငြ ၃,ဝဝဝိ/- အေတာင္းခံရပါတယ္။ လူကို မဖမ္းေသး ဘဲ ဖမ္းတယ္လို႔ သတင္းစာေတြမွာ သတင္းပါႏွင့္ေတာ့ ဆန္းေတာ့ ဆန္းသလို ရွိမွာေပါ့။ က်မတို႔ ခံရပံုကေတာ့ ဆန္းတာ ေတြ အမ်ားႀကီးပါ။ ၁၉၅၆ ခု၊ သႀကၤန္မတိုင္မီ ၃-၄ ရက္ကတည္းက ယံုၾကည္ စိတ္ခ်ေလာက္တဲ့ လူတေယာက္ဆီက ၁၉၊ ၄၊ ၅၆ ေန႔မွာ က်မနဲ႔ ဆရာႀကီး ေ႐ႊဥေဒါင္းကို ဖမ္းလိမ့္မယ္၊ ဖမ္းဖို႔ အမိန္႔စာ သက္ဆိုင္ရာရဲလက္ ေရာက္ေနၿပီ၊ အိပ္ရာ လိပ္ ျပင္ထားၾကလို႔ သတင္း ေပးလာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဦးေလးသိန္းကိုလည္း စိတ္မေကာင္းေပမယ့္ သြားၿပီး သတင္း ေပးထားႏွင့္ရတယ္။ က်မလည္း အိပ္ရာလိပ္ ျပင္ထားရတယ္။

အဲဒီလို ျပင္ရင္းက က်မတို႔ကို ဖမ္းဖို႔ အမိန္႔ေပးႏိုင္၊ အမိန္႔ကို ျပန္႐ုပ္သိမ္းႏိုင္တဲ့ လူဆီကို သတင္းခ်က္ခ်င္း ေရာက္ေအာင္ ပို႔ေပးႏိုင္မယ့္ ပုဂၢိဳလ္ တဦးနဲ႔ က်မက ေတြ႔ရတယ္။ ေတြ႔ၿပီး က်မ ေျပာျပတာကေတာ့၊

“က်မကို ဖမ္းမယ္ ၾကားတယ္၊ ဖမ္းရင္ ဘာပုဒ္မနဲ႔ ဖမ္းမွာတဲ့လဲ။ လူထု သတင္းစာမွာ ပါတဲ့ ကိစၥ တခုခုနဲ႔ အမႈလုပ္ၿပီး ဖမ္း မယ္ ဆိုရင္ က်မနဲ႔ လူထု သတင္းစာနဲ႔ ဆက္စပ္လို႔ ရမွာ မဟုတ္ဘူး။ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္က ေ႐ႊဥေဒါင္း၊ သတင္းစာ တာဝန္ခံ အယ္ဒီတာက ဦးလွလို႔ သတင္းစာမွာ ေၾကညာၿပီး က်မ နာမည္ သတင္းစာမွာ ဘယ္မွာမွ မပါဘူး။ ၿပီးေတာ့ ဒီသတင္း စာရဲ႕ ထုတ္ေဝသူနဲ႔ ပံုႏွိပ္သူကလည္း က်မ မဟုတ္ဘူး။ Press Declaration ေခၚတဲ့ ပံုႏွိပ္တိုက္ကို ပိုင္ဆိုင္သူ အျဖစ္ ႐ံုးေတာ္မွာ ေၾကညာထားတာကလည္း ဦးလွပဲ။ အဲဒီ႐ံုးေတာ္မွာ က်မ္းက်ိန္ ေၾကညာခ်က္ေတြ မႏၲေလးကို ကရင္ဝင္ တုန္းက ႐ံုးႀကီး မီး႐ိႈ႕ခံရလို႔ အစိုးရဆီမွာ လက္ခံမရွိေတာ့ဘဲ ျဖစ္ခ်င္ ျဖစ္မယ္။ က်မတို႔ဆီမွာေတာ့ ေကာင္းေကာင္း သိမ္း ထားရတာမို႔ ရွိေနတယ္။ ဒါျဖင့္ ႏိုင္ငံေရး ပုဒ္မ (၅) နဲ႔ပဲ ဖမ္းတယ္ဆိုရင္လည္း ေ႐ြးေကာက္ပြဲက နီးလုၿပီ။ က်မနဲ႔ ဆရာ ႀကီး ေ႐ႊဥေဒါင္းကို ဖမ္းသြားရင္ အတိုက္အခံဘက္က အေ႐ြးခံၾကမယ့္ လူေတြက ဒီအစိုးရဟာ သတင္းစာ တေစာင္အ ေပၚ ဘယ္လိုအထိ ဖိႏွိပ္သလဲဆိုတာ သိခ်င္ရင္ ေဟာဒီ ကေလး (၅) ေယာက္ကိုသာပဲ ၾကည့္ပါေတာ့ ဆိုၿပီး အေဖေရာ၊ အေမေရာ ေထာင္ထဲ ေရာက္ေနတဲ့ က်မတို႔ ကေလးေတြကို လက္ဆြဲၿပီး မဲေတာင္းကုန္ၾကလိမ့္မယ္၊ မလုပ္ပါနဲ႔လို႔ က်မ က ေျပာျပလိုက္ပါတယ္”

က်မ ထင္တဲ့အတိုင္း အလုပ္ျဖစ္သြားတယ္ ထင္ပါရဲ႕။ ဖမ္းမယ္ ၾကားတဲ့ေန႔က က်မတို႔ ႏွစ္ေယာက္ကို မဖမ္းပါဘူး။ ႏို႔ေပ မယ့္ သတင္းစာေတြကေတာ့ အေသအခ်ာ သတင္းရၿပီးမို႔ ဖမ္းတယ္လို႔ ထည့္လိုက္ၾကတာ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

အဲ တလေလာက္ အေနမွာ သတင္းစာကို အာမခံ တင္ခိုင္းၿပီး ဆရာႀကီး ေ႐ႊဥေဒါင္းကို ဖမ္းျပန္ပါတယ္။ ဖမ္းတဲ့ အျပစ္က လြန္ခဲ့တဲ့ (၇) လေလာက္က သတင္းစာမွာ ေဖာ္ျပတဲ့ ျပဴေစာထီး တပ္ဖြဲ႔ကို ေဝဖန္တဲ့ ေခါင္းႀကီးပိုင္းကို ေဖာ္ျပလို႔ ျဖစ္ပါ သတဲ့။

အဲဒီတုန္းက ဦးလွက ရန္ကုန္ ေထာင္ႀကီးထဲကေနၿပီး က်မဆီကို ဘယ္လို စာေရးသလဲ ဆိုေတာ့၊

စာမွတ္ (၄၆)

ဗဟိုစံျပေထာင္

ရန္ကုန္

၁၂၊ ၅၊ ၅၆

“မာ,

မင္းတို႔ဆီ စာမေရးေပမယ့္ ဘာသတင္းမ်ား ၾကားရမလဲလို႔ စိတ္တပူပူနဲ႔ နားစြင့္ ေနခဲ့ပါတယ္။ ေ႐ြးေကာက္ပြဲေတြ ၿပီးလာ ရင္ ျပဴေစာထီး ေခါင္းႀကီးပိုင္းကိစၥဟာ လာလိမ့္မယ္လို႔ ထင္ေနတာ၊ အခုျဖင့္ ေမာင္မင္းႀကီးသား ႂကြလာၿပီေပါ့ေလ။

၁၉၅၅ ခုႏွစ္၊ ေအာက္တိုဘာလ (၂၅) ရက္ေန႔ထုတ္ သတင္းစာမွာ ပါတဲ့ ျပဴေစာထီးအေၾကာင္း ေဝဖန္တဲ့ ေခါင္းႀကီးပိုင္း ကို (၇) လေလာက္ၾကာမွ ခုအေရးယူတယ္ ဆိုေတာ့ ခ်က္ခ်င္း အေရးမယူတဲ့ ဒီမိုကေရစီ အခြင့္အေရးအတြက္ ေက်းဇူး တင္စရာႀကီးေပါ့ကြယ္။ (၇) လလံုးလံုး သည္းခံေအာင့္အည္း ဆိုင္းငံ့ၾကတယ္။ ေမလ (၆) ရက္ေန႔က အဲဒီ ေခါင္းႀကီးပိုင္း အတြက္ ေငြ ၃,ဝဝဝိ/- အာမခံတင္ဖို႔ ျပည္ထဲေရး ဌာနက အမိန္႔စာလာတယ္ဆိုတဲ့ မင္းဆီက စာလည္း ရပါတယ္။ သတင္းစာေတြမွာလည္း ဖတ္လိုက္ရတယ္။ ကိုယ္လည္း တယ္ၿပီး စိတ္မေကာင္းတာနဲ႔ မင္းဆီ ဘာစာမွ မေရးဘူး။ အစိုး ရ ဌာနက ေၾကာ္ျငာဆိုလို႔ လြန္ခဲ့တဲ့ ၄-၅ ႏွစ္ ကတည္းက မရခဲ့တဲ့ ျမန္မာျပည္မွာ တေစာင္ ႏွစ္ေစာင္တည္းသာရွိတဲ့ သတင္းစာပါ။ ႏိုင္ငံျခားသား ကုမၸဏီႀကီးေတြက ေၾကာ္ျငာမရတဲ့ တို႔ရဲ႕ လူထု သတင္းစာကျဖင့္ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရကို ေငြ ၃,ဝဝဝိ/- (ဝန္ႀကီး ၂ ပါးရဲ႕ တလခစာ) ရန္ပံုေငြ ထည့္ဝင္ရၿပီေပါ့လို႔ စာေရးမလို႔ပဲ၊ ေဒါသသံ၊ ေမာဟသံ ပါမွာစိုးလို႔ မေရး ဘဲ ေနခဲ့ရတယ္။ ခုေလာက္ဆို ေပါင္ႏွံ ရွာေဖြၿပီး တင္ၿပီးၿပီလို႔ ထင္ပါတယ္။

ဒီေလာက္နဲ႔ပဲ ေမာင္မင္းႀကီးသားမ်ား ၿပီးၾကပါေစလို႔ ေအာက္ေမ့ ဆုေတာင္းခဲ့တယ္။ ဆုသာ ေတာင္းရတယ္ အသံဗလံ ေတြက ၾကားေနရတဲ့ အတြက္ ဆုေတာင္းျပည့္မယ္လို႔ မထင္မိဘူး။ ဒီေန႔ သတင္းစာေတြမွာေတာ့ ဦးေလးသိန္း (ဆရာ ႀကီး ေ႐ႊဥေဒါင္း) ကို အဲဒီ ျပဴေစာထီး ေခါင္းႀကီးပိုင္း အတြက္ ပုဒ္မ ၁၂၄ (က) နဲ႔ အေရးယူျပန္ၿပီလို႔ ဖတ္ရျပန္တယ္။ အာ မခံေငြလည္း တင္ခိုင္းတယ္။ ေထာင္ထဲမွာ မဟုတ္ဘဲ အျပင္မွာ ရွိေနတဲ့ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ကိုလည္း ထပ္ဖမ္းျပန္တယ္ ေပါ့ ေလ။ ဥပေဒ အေနနဲ႔ လုပ္ႏိုင္တာေတာ့ အကုန္ လုပ္လိုက္ၾကတာပဲ၊ ဒိထက္ ထပ္လုပ္စရာ ဥပေဒေၾကာင္းနဲ႔ေတာ့ ဘာမွ မက်န္ႏိုင္ေတာ့ေပဘူး။ ဥပေဒကို ဒိထက္ပိုၿပီး ဆန္႔လို႔လည္း မေကာင္းေတာ့ေပဘူး။ ၁၂၄ (က) ဆိုတာ မင္းဘာသာျပန္ တဲ့ ေမာရစ္ေကာလစ္ရဲ႕ ‘ျမန္မာျပည္တြင္ စစ္ေဆးခဲ့ေသာ အမႈအခင္းမ်ား အေၾကာင္း’ စာအုပ္ထဲမွာ ၿဗိတိသွ်လူမ်ဳိး အေရး ပိုင္ မစၥတာေကာလစ္က ေတာ္ေတာ္ကေလး ေပၚေပၚလြင္လြင္ ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ ဥပေဒပဲ။ တို႔မိတ္ေဆြေတြ အစိုးရ တက္ျဖစ္ ေနတဲ့ ဒို႔ျမန္မာအစိုးရက ၿဗိတိသွ်တို႔ဆီက ရလိုက္တဲ့ ‘အေမြဆိုး လက္နက္ဆိုး’ ရဲ႕ ဒဏ္ကိုျဖင့္ ဒို႔တေတြ အမ်ားဆံုး လွလွႀကီး ခံေနၾကရတာေပါ့ေလ။

အာမခံေငြလည္း တင္ခိုင္း၊ လူကိုလည္း ဖမ္းၿပီး ေထာင္ထဲပို႔၊ တရားစြဲ၊ အာမခံမေပး၊ ခ်ဳပ္ထား၊ ေထာင္ ၃-၄ ႏွစ္ ခ်ဖို႔ အ မႈလုပ္၊ မက်သည္ထားဦး အနည္းဆံုး ၄-၅-၆ လ တႏွစ္ေတာ့ အမႈစစ္ေနတဲ့ အေတာအတြင္း ေထာင္ထဲမွာ ေနဖို႔ေတာ့ ေသခ်ာတယ္။ ဦးေလးသိန္းႀကီး ဒုကၡေတြ ဒီေလာက္ မေရာက္ေစခ်င္ဘူး။ ကိုယ္သာ တာဝန္ခံ အယ္ဒီတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီအမႈကို ကိုယ့္ေပၚ ေျပာင္းခိုင္းဖို႔ ေလွ်ာက္ရင္ ရႏိုင္မလား။ မစၥတာ ဗားမားတို႔၊ မစၥတာဘို႔စ္တို႔၊ ဦးျမစိန္တို႔ ဝတ္လံုေတြကို ေမးၾကည့္ပါ။ ရႏိုင္ရင္ အင္မတန္ ေကာင္းမယ္။ ကိုယ္ကေတာ့ မထူးဘူး၊ ပုဒ္မ (၅) သမားပဲ။ အမႈရွိလည္း ဒီေထာင္ထဲမွာ ေနရမွာပဲ၊ မရွိလည္း ေထာင္ထဲ ေနရမွာပဲ။

မင္းမိတ္ေဆြ မစၥတာ ေကာလစ္က ရန္ကုန္ အေရးပိုင္ အျဖစ္နဲ႔ အမႈထမ္းေနရခိုက္ အိႏိၵယ အမ်ဳိးသား ေခါင္းေဆာင္ႀကီး တဦးျဖစ္တဲ့ မစၥတာ ဆင္ဂုပတားကို ဖမ္းဆီး အေရးယူ စစ္ေဆးရတာလည္း ဆရာႀကီး ေ႐ႊဥေဒါင္းကို အခုတပ္ထားတဲ့ ဒီပုဒ္မ ၁၂၄ (က) ႏွင့္ပဲ မဟုတ္လား။ အဲဒီပုဒ္မအေၾကာင္း သူေရးသားလိုက္ပံုက ကိုယ္မွတ္မိသေလာက္ကေတာ့ ဒီ ဥပ ေဒဟာ အစိုးရ အဖြဲ႔ တဖြဲ႔ကို မဆိုထားနဲ႔၊ တိုင္းျပည္ရဲ႕ အလံ သို႔မဟုတ္ ႐ံုးတြင္ ခ်ိတ္ဆြဲထားတဲ့ ဘုရင္ရဲ႕ ႐ုပ္ပံုကိုေသာ္မွ မႀကိဳက္မႏွစ္သက္တဲ့ သေဘာနဲ႔ ႏွာေခါင္း ႐ံႈ႕ျပမယ္၊ မ်က္ေစာင္းထိုးသြားမယ္ ဆိုရင္ အစိုးရကို အၾကည္အညိဳ ပ်က္ေစ တယ္ ဆိုၿပီး အေရးယူႏိုင္ အျပစ္ေပးႏိုင္တယ္ဆို မဟုတ္လား။

အာမခံ ၃,ဝဝဝိ/-ေတာင္းတဲ့ ပံုႏွိပ္တိုက္ လတ္တေလာ ဥပေဒ ဆိုတာကလည္း ၁၉၃၁ ခုႏွစ္က အိႏိၵယျပည္မွာ လုပ္တာ။ အစိုးရ လုပ္ကိုင္ပံု မူမမွန္တာ၊ ေဖာက္ျပန္တာေတြကို ေရးသား ေဝဖန္ရင္ ေနာင္ဒီလို မေရးသား ပံုမႏွိပ္ရဲေအာင္ အာမခံ ေတာင္းတဲ့ ဥပေဒပဲ။

၁၉၃ဝ-၃၁ ခုႏွစ္ ဆိုတာ ျမန္မာျပည္၊ အိႏိၵယျပည္နဲ႔ တကမာၻလံုးမွာ မၾကံဳဘူးတဲ့ စီးပြားေရးကပ္ႀကီး ဆိုက္တဲ့ အခ်ိန္ပဲ။ ဒို႔ ဆီမွာ ဆရာစံ သူပုန္ထတဲ့ ႏွစ္ေလာက္ပဲ မဟုတ္လား။ အိႏိၵယျပည္မွာ မဟတၲမဂႏီၵက ဦစီးၿပီး အင္အားေကာင္းေကာင္းနဲ႔ အစိုးရကို တိုက္ေနတဲ့ အခ်ိန္ေပါ့။ သတင္းစာ၊ ဂ်ာနယ္၊ မဂၢဇင္းေတြက ျပည္သူေတြဘက္က ေရးမယ္။ အစိုးရ လုပ္ပံုေတြ မေကာင္းေၾကာင္း ေရးမယ္ ဆိုရင္ အဲဒီ ပံုႏွိပ္တိုက္ေတာ့ ဥပေဒနဲ႔ လက္တေလာ ေတြ႔ေတာ့တာပဲ။ ႏိုင္ငံေရးသမား ဆိုတာ အဖိႏွိပ္ခံရသူေတြ ျဖစ္ေတာ့ ေငြလည္း မေပါဘူး၊ အာမခံေငြလည္း မတင္ႏိုင္ၾကဘူး၊ ၾကာေတာ့ သူတို႔ အာေဘာ္ေတြကို ဘယ္ပံုႏွိပ္တိုက္ကမွလည္း ႐ိုက္မေပးရဲၾကဘူး။ အဲဒီလို ခ်ဳပ္ခ်ယ္ ဖိႏွိပ္တဲ့ နယ္ခ်ဲ႕သမားတို႔ရဲ႕ လက္သံုးေတာ္ ဥပေဒမ်ဳိး ကို ႏိုင္ငံမွာ ထြန္းထြန္းကားကား ျဖစ္ေနတာ အံ့ဩစရာ ဝမ္းနည္းစရာႀကီးပဲ။

ကဲ ရဲေမ၊ ပူပင္ေနလို႔ အလကားပဲ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး မရွိရင္ ဒီမိုကေရစီေရး ဆိုတာ ဒီလိုပဲ ေနမွာပဲ။ ဒါေၾကာင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ဟာျဖင့္ ျပည္သူေတြရဲ႕ အသက္ပါပဲ။

ကဲ ဒါပဲ။ ကေလးေတြဆီ ဒီကေန႔ မေရးေတာ့ဘူး၊ မေရးႏိုင္ေတာ့ဘူး၊ မေရးခ်င္ေတာ့ဘူး၊ ၾကည့္သာ ေျပာလိုက္ပါေတာ့။

ေမာင္လွ”

လို႔ စာအမွတ္ (၄၆) မွာ ဦးလွက ေရးလိုက္ပါတယ္။ ဥပေဒအရ လုပ္ႏိုင္တာ အကုန္ လုပ္လိုက္တာပဲ။ ဒိထက္ လုပ္စရာ မက်န္ေတာ့ဘူး။ ဥပေဒကို ဒိထက္ ပိုဆန္လို႔လည္း မေကာင္းေတာ့ဘူးလို႔ ဦးလွက ေရးပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူ႔အတြက္ ဥပ ေဒတခု လႊတ္ေတာ္ကေနၿပီး ျပင္လိုက္တာေတာင္ ရွိပါေသးတယ္။ သတင္းစာမွာ သတင္းေရးတာ မွားလို႔ အေရးေပၚ စီမံ မႈ ဥပေဒပုဒ္မ (၅) နဲ႔ ဦးလွကို ဖမ္းဆီးတဲ့အခါ ဒီအမႈက ေထာင္ဒဏ္ (၇) ႏွစ္အထိ အျပစ္ေပးႏိုင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ အာမခံ ေပးႏိုင္တဲ့ ပုဒ္မပါ။ ဦးလွကို ေအာက္႐ံုးက အာမခံ မေပးေပမယ့္ စက္ရွင္႐ံုးက အာမခံ ေပးလိုက္တဲ့ အခါ ဒီဥပေဒကို လႊတ္ေတာ္ကေနၿပီး ေထာင္ဒဏ္ (၇) ႏွစ္အထိ အျပစ္ေပးႏိုင္ရင္ အာမခံ မေပးႏိုင္တဲ့ ပုဒ္မအျဖစ္ ေျပာင္းလဲ ျပင္ဆင္ခဲ့ပါ တယ္။ ဦးလွကိစၥ ျဖစ္အၿပီး ဘာမွ မၾကာမီအတြင္း ျပင္ဆင္တာပါ။ ၿပီးေတာ့ ဆရာႀကီး ေ႐ႊဥေဒါင္းကို မႏၲေလးေထာင္ထဲ မွာ ဖမ္းထားၿပီး ဆရာႀကီးက ျပဴေစာထီး ေခါင္းႀကီးပိုင္းကို သူေရးတာ မဟုတ္ဘူး ျငင္းရင္း ဖမ္းရာက လႊတ္ေပးမယ္၊ ျငင္း ပါလို႔ ဆရာႀကီး မိတ္ေဆြ မႏၲေလးက စာေရးဆရာႀကီး ဆရာ ျမမ်ဳိးလြင္ကို အေျပာခိုင္းပါေသးတယ္။ ဦးလွက ေထာင္ထဲ မွာဆိုေတာ့ ဆရာႀကီး မေရးရင္ က်မ ေရးရမယ္ေလ၊ ဒါနဲ႔ က်မကို ဖမ္းမယ္။ ႏို႔ေပမယ့္ ဦးလွ ေထာင္ထဲကေနၿပီး စိတ္ ဆင္းရဲေနမွာစိုးလို႔ ၾကားသမွ်ေတြကို က်မကသူ႔ဆီ သတင္းမပို႔ပါဘူး၊ ဒါေၾကာင့္ သူက သူသိသမွ်နဲ႔ ဒိထက္ပိုေတာ့ မလုပ္ ႏိုင္ေတာ့ဘူးလို႔ ေရးတာပါ။

မႏၲေလး ေထာင္ႀကီးထဲမွာ အခ်ဳပ္ခံေနရတဲ့ ဦးေလးသိန္းဟာ (၅) လ နီးပါးၾကာမွ လြတ္ပါတယ္။ ဦးေလးသိန္း လြတ္ေတာ့ ဦးလွက၊

ဗဟိုစံျပေထာင္

ရန္ကုန္

၃၊ ၁ဝ၊ ၅၆

“မာ,

ဦးေလးသိန္း (ဆရာႀကီး ေ႐ႊဥေဒါင္း) ရဲ႕ အမႈကို စြဲခ်က္မတင္ဘဲ ေအာက္တိုဘာလ (၁) ရက္ေန႔က လႊတ္လိုက္တယ္ ဆို တဲ့အေၾကာင္း ေၾကးနန္းရလို႔ အပါ ေထာင္ဝင္စာ လာေတြ႔ၿပီး ေျပာသြားတယ္။ ဝမ္းသာလိုက္တာ။ ဝလာတယ္၊ (၈) ေပါင္ ေလာက္ တိုးလာတယ္လို႔ စာထဲမွာ ပါလာတဲ့အတြက္လည္း သေဘာက်ေနပါတယ္။ ရန္ကုန္ေထာင္က မိတ္ေဆြေတြက ေတာ့ ဦးေလးသိန္း အဖမ္းခံရတယ္ဆိုကတည္းက ရန္ကုန္ေထာင္ ေျပာင္းရေအာင္ လုပ္ပါလို႔ တတြတ္တြတ္ ေျပာေနၾက တာပဲ။ ေတြ႔ခ်င္ၾကလို႔တဲ့။ ကိုယ့္ကိစၥတုန္းက အစိုးရက ဟိုက္ကုတ္ တရားလႊတ္ေတာ္မွာ ေလွ်ာက္တယ္။ ဒီတခါ တို႔က ဦးေလးသိန္းကို ရန္ကုန္႐ံုးမွာ စစ္ဖို႔ ေလွ်ာက္ပါလို႔လည္း ဝိုင္းအၾကံ ေပးၾကတယ္။ သူတို႔ကေတာ့ ခပ္ေသာေသာသမား ေတြပဲ။

ဒီလိုဆိုေတာ့ (၅) လနီးနီးေလာက္ပဲ ေနရလို႔ ေတာ္ေသးတာေပါ့။ အခါလယ္ေလာက္ေတာ့ ေနရလိမ့္မယ္။ ေအာက္႐ံုးက ေတာ့ ခ်မွာပဲ။ ဟိုက္ကုတ္ေရာက္မွ လြတ္ေတာ့မွာပဲလို႔ တို႔လူစုက တြက္ထားၾကတယ္ေလ။ ဦးေလးသိန္းကေတာ့ အင္မ တန္ ကံေကာင္းတယ္။

ကံအဆိုး အညံ့ေတြ ကုန္ပါၿပီ ထင္ပါရဲ႕။ မင္းတို႔လည္း ၾကည့္ေရးၾကပါ။ ျပည္သူေတြရဲ႕ အက်ဳိးအတြက္ ေဝဖန္ ေရးသား တာဟာ ဘယ္သူ႔ကိုမွ ပ်က္စီးေစလိုလို႔၊ မနာလို မုန္းထားလို႔ မဟုတ္တဲ့ အေၾကာင္း ေပၚလြင္ပါေစ။

‘ရန္မေထာင္မွ ရန္ေအာင္တယ္၊ ရန္ေထာင္ရင္ ရန္ေလွာင္ မိတတ္တယ္’ ‘ရန္မလိုမွ ရန္ၿပိဳတယ္၊ ရန္လိုရင္ ရန္ပိုတတ္လွ တယ္’ ဆိုတဲ့ ပညာရွိ စကားေတြကို ဒီအခ်ိန္မွာ ၾကပ္ၾကပ္ ႏွလံုးသြင္းေပးေတာ့။ သြင္းရမယ္၊ က်င့္ရမယ္။

ဒီတခါ တခုခု ထပ္ျဖစ္ရင္ မင္းအလွည့္ ျဖစ္လိမ့္မယ္။ ေထာင္ထဲမွာ ကိုယ္ရွိတယ္ ဆိုၿပီး သိပ္လုပ္မေနနဲ႔။ လူ႔ျပည္နဲ႔ နတ္ ျပည္မွာသာ အတူတူေနရတာ။ ငရဲျပည္မွာ အတူတူေနရတာ မဟုတ္ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ေထာင္ထဲ လိုက္လာဖို႔ စိတ္မကူးနဲ႔။

ဦးေလသိန္းတို႔ ေဒၚေဒၚတို႔ကို ႏႈတ္ဆက္လိုက္ေၾကာင္း ေျပာျပပါ။

ေမတၲာပို႔သပါတယ္။

ေမာင္လွ”

လို႔ စာနံပါတ္ (၄၉) မွာ ေရးပါတယ္။

ဦးလွက က်မ အဖမ္းခံရမွာကို စိုးရွာတယ္။ က်မပါ ေထာင္ထဲ ေရာက္ေနရင္ သတင္းစာနဲ႔ ဂ်ာနယ္ ဆက္ထြက္ဖို႔ ျဖစ္ႏိုင္ပါ ေတာ့မလား။ တိုက္အလုပ္သမားေတြရဲ႕ စားဝတ္ေနေရးေတြ ဘယ္လို ျဖစ္ကုန္မွာလဲ။ အေဖေရာ၊ အေမေရာ မရွိဘဲ ဥမ မယ္ စာမေျမာက္ ကေလး (၅) ေယာက္ေကာ ေနလို႔ ျဖစ္ပါေတာ့မလားလို႔ ပူရွာတယ္။ ၁၉၅၆ ခုႏွစ္က က်မတို႔ သားအ ႀကီးဆံုးက (၁၅) ႏွစ္၊ ဒုတိယ သမီးက (၁၃) ႏွစ္၊ တတိယ သားေလးက (၁၁) ႏွစ္၊ စတုတၳ သမီးေလးက (၉) ႏွစ္ အငယ္ ဆံုးသားက (၄) ႏွစ္သားေလးပါ။ အဲဒီတုန္းက အာဏာပိုင္ေတြက က်မကို ဖမ္းလို႔ေတာ့ မျဖစ္ဘူး၊ အတိုက္အခံေတြ အ တြက္ အကြက္ရသြားလိမ့္မယ္ ဆိုတာ တကယ္မ်ား သေဘာေပါက္သြားေရာ့လား မသိဘူး။ ေနာက္ဆက္တြဲလာတဲ့ ကိစၥ ကို ဦးလွရဲ႕ စာအမွတ္ (၅၁) မွာ ဒီလို ေရးရျပန္ပါတယ္။

ဗဟိုစံျပေထာင္

ရန္ကုန္

၉၊ ၁၁၊ ၅၆

“မာ,

လူထု သတင္းစာ ျပဴေစာထီး ေခါင္းႀကီးပိုင္းႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး တင္ထားရတဲ့ အာမခံေငြ ၃,ဝဝဝိ/- ဟာ ဦးေလးသိန္း (ဆရာႀကီး ေ႐ႊဥေဒါင္း) ကိုပင္ အမႈလုပ္လို႔ မျဖစ္ဘဲ လႊတ္လိုက္ၿပီ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ျပန္လည္ ရရွိေတာ့မွာပဲ။ ကိစၥေတြ အားလံုး ၿပီးၿငိမ္းပါၿပီလို႔ ထင္ေနတာ၊ ဇြန္လထုတ္ လူထုဂ်ာနယ္ မ်က္ႏွာဖံုး အ႐ုပ္က အစိုးရကို အၾကည္အညိဳ ပ်က္ေစတယ္ ဆိုၿပီး ျပန္ရေတာ့မယ္ ထင္ေနတဲ့ အဲဒီေငြ ၃,ဝဝဝိ/- ကို အစိုးရက သိမ္းလိုက္ၿပီ ဆိုတဲ့အေၾကာင္း လြန္ခဲ့တဲ့ ၄-၅-၁ဝ ရက္ ကတည္းက သတင္းစာမ်ား အရ သိၿပီးပါၿပီ။

အခုတဖန္ လူထု သတင္းစာႏွင့္ ဂ်ာနယ္ ဆက္လက္ ထုတ္ေဝႏိုင္ေရး၊ စက္လည္ႏိုင္ေရး အတြက္ ပံုႏွိပ္တိုက္ လက္တ ေလာ ဥပေဒအရ အာမခံေငြ ၄,ဝဝဝိ/- တင္သြင္းလိုက္ရျပန္ၿပီ ဆိုတဲ့အေၾကာင္း သတင္းစာမ်ားမွာ ဖတ္ရျပန္ပါတယ္။ ကဲ ဘယ္တတ္ႏိုင္မလဲကြယ္၊ တင္႐ံုရွိတာေပါ့။ မတင္ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ ျဖစ္ေတာ့ ပိတ္႐ံု ရွိတာေပါ့။

အခုေခတ္ ျမန္မာ ပန္းခ်ီေလာကမွာ နာမည္ေက်ာ္ေပ့ ဆိုတဲ့ ပန္းခ်ီေက်ာ္ ဦးဘဉာဏ္၊ ဦးေငြကိုင္၊ ဦးေစာေမာင္၊ ဦးဘလံုး၊ ဦးအုန္းလြင္၊ ဦးဘၾကည္၊ ဦးခင္ေမာင္ စတဲ့ ပန္းခ်ီ ဆရာႀကီးေတြရဲ႕ ပထမတန္း ဆီေဆးကားႀကီးေတြေတာင္မွ ဝယ္သူ ေတြက ၃,ဝဝဝိ/- ေပးတယ္လို႔ မၾကားဖူးပါဘူး။ တို႔မိတ္ေဆြ ပန္းခ်ီ ကိုဘရင္ကေလးရဲ႕ လက္ရာကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္ အစိုးရက တန္ဖိုး ၃,ဝဝဝိ/- ေဈးျဖတ္လိုက္ၿပီ။ အစိုးရဟာ အေကာင္းဆံုး ရာျပတ္မို႔ ျဖတ္တဲ့ ေဈးကေတာ့ ေပးရတာပဲ။ ဆစ္လို႔ မရပါဘူး။ တည္တာပါပဲ။ ဒီေလာက္ အဖိုးတန္တဲ့ ပန္းခ်ီကားေတြကိုေတာ့ ဆြဲမေပးပါနဲ႔။ တို႔မတတ္ႏိုင္လို႔ပါ။ အစိုးရဆီ တိုက္႐ိုက္ သြင္းခ်င္ သြင္းပါလို႔ ကိုဘရင္ကေလးကို ေျပာျပပါ။ ဒီေဈးနဲ႔ေတာ့ ဘယ္လိုနည္းႏွင့္မွ ဒို႔မဝယ္ ႏိုင္ဘူး၊ ဘေလာက္ဖိုးကလည္း ရွိေသးတယ္။

ကိုယ္တေယာက္လံုး ေထာင္ထဲ ေရာက္ေနရတဲ့ အတြက္ မင္းတို႔ကို ဥပေဒ အတြင္း ဒီမိုကေရစီ စည္းဝိုင္းအတြင္း ျဖစ္ေပ မယ့္ ဘာမလုပ္နဲ႕၊ ဘာမေရးနဲ႔လို႔ မေျပာလိုပါဘူး။ ဒီလို ေျပာျပန္ေတာ့လည္း ‘ေရးသင့္တာကို မေရး၊ မေရးသင့္တာကို ေရးတယ္’ ဆိုတဲ့ သတင္းစာ ဆရာမ်ားရဲ႕ စသံုးလံုး ဥပေဒနဲ႔ မလြတ္ေပဘူး။ သတင္းစာရဲ႕ ဝတၲရား ပ်က္တယ္။ ဒါေပမဲ့ အခါကာလက မေကာင္းဘူး။ ကိုယ့္ဝတၲရားလည္း မပ်က္ေအာင္၊ အစိုးရက အျပစ္လည္း မရွာႏိုင္ေအာင္ ၾကည့္လုပ္ရ မယ္။ ဘယ္လိုေရးေရး အျပစ္ရွာခ်င္တဲ့ လူက ရွာမွာပဲလို႔ ေတြးေတာမိရင္လည္း ကိုယ္က တရားမပ်က္နဲ႔၊ ျပည္သူေတြ အ က်ဳိးအတြက္ ေရးသားေဖာ္ျပတယ္၊ ေဝဖန္ ေရးသားတယ္ ဆိုတာ ေပၚလြင္ေစရမယ္။ ဘယ္သူ႔ကိုမွ ဝန္တို မုန္းထားတဲ့ ေစတနာနဲ႔ ေရးသားတာ မဟုတ္ဘူး ဆိုတာ ထင္ရွားေစရမယ္။

ၿငိမ္းခ်မ္းသာယာတဲ့ ကာလႀကီး ျမန္ျမန္ေရာက္ပါေစ။

ေမာင္လွ”

လို႔ ေရးျပန္ပါတယ္။ ဦးလွဟာ ၁၄၊ ၁၊ ၅၇ ေန႔မွာ အခ်ဳပ္အေႏွာင္က လြတ္ပါတယ္။

လူထု ေဒၚအမာ

Ludu လူထုႀကီးပြားေရး ေဖ့စ္ဘြခ္မွ …

ေၾကာက္ရြံ႕ျခင္းမွ လြတ္ေျမာက္ေရးဟာ
ကၽြႏု္ပ္ သင့္အတြက္ ေတာင္းဆိုမည့္ လြတ္ေျမာက္ေရးပဲ အမိေျမ

သင္ ဦးညႊတ္၊ ခါးက်ဳိး၊ လက္ယပ္ေခၚေနတဲ့ အနာဂါတ္ကို မျမင္ႏိုင္ေလာက္ေအာင္
ထမ္းပိုးခဲ့ရတဲ့ ေခတ္အဆက္ဆက္ရဲ့ ၀န္ထုပ္၀န္ပိုးက လြတ္ေျမာက္ေရး

အမွန္တရားရဲ့ ခက္ခဲၾကမ္းတမ္း လမ္းအသြယ္သြယ္ အေၾကာင္းေျပာတဲ့
ၾကယ္တစင္းကို သံသယရွိေနရင္း ညဥ့္ရဲ႕ တိတ္ဆိတ္မႈမွာသာ
ငိုက္မ်ဥ္းျခင္းထိတ္တုံးေတြနဲ႔ သင့္ကိုယ္သင္ ခ်ည္ေႏွာင္ထားတာက လြတ္ေျမာက္ေရး

ရြက္ေတြအားလံုးက ဘယ္ကလာမွန္းမသိတဲ့ ေလသရမ္းေတြကို အားေလ်ာ့ အေလွ်ာ့ေပးၿပီး
ပဲ့ကိုင္ဘီးက ေအးစက္ေတာင့္တင္းေနတ့ဲ လူေသရဲ႕လက္လုိ လက္ထဲေရာက္ေနတဲ့ပမာ
ပရမ္းပတာ ကံၾကမၼာျပဳသမွ် ႏုရတဲ့ဘ၀က လြတ္ေျမာက္ေရး

ဦးေႏွာက္မဲ့ ႀကိဳးေတြကတဆင့္ လႈပ္ရွားမႈေတြ အသက္၀င္
စိတ္၀ိဉာဥ္မဲ့ အမူအက်င့္ေတြကတဆင့္ ထပ္ခါတလဲလဲ လႈပ္ရွားတဲ့ ေနရာ
နာမ္မပါတဲ့ ႐ုပ္ေတြ ဘ၀ရဲ့ ဟန္ကိုလုပ္ သ႐ုပ္ေဖာ္မႈေတြထဲ စီး၀င္နစ္ေမ်ာဖို ့
ႀကိဳးဆြဲဆရာကို စိတ္ရွည္က်ဳိးႏြံမႈေတြနဲ ့ ေစာင့္ေမွ်ာ္ေနတဲ့ ေနရာ
အဲ့ဒီ ႐ုပ္ေသးကမာၻထဲမွာ ရွင္သန္ေနထိုင္ျခင္းဆိုတဲ့ အေစာ္ကားခံေနရမႈက လြတ္ေျမာက္ေရး။

ေနယု
၁၃ ရက္၊ ေမလ၊ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္။

ရာဘင္ျဒာနသ္ တဂိုး၏ Freedom ကို ဘာသာျပန္ဆိုသည္။

၁၄.၅.၂၀၁၂ ရက္ေန႔မွာ အေမရိကန္သံရံုးမွ ဒီမိုကေရစီႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးတာ၀န္ခံ မစၥတာ ေဘာ့ေဘလီႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး သံအရာရွိ မစၥအားရင္း အီး၀က္(ဘ္)စတာမိန္း တို႔ႏွစ္ဦးဟာ ဦးေနမ်ဳိးေ၀အပါအ၀င္ ေရႊနံ႔သာ ေက်းရြာမွ လယ္သမားမ်ား စိုက္ပ်ဳိးေရးပညာရွင္ ေဒါက္တာထြန္း၀င္းႏွင့္ ဥပေဒပညာရွင္မ်ား ျဖစ္ၾကသည္ ဦးဖိုးျဖဴ ၊ ဦးညီညီေထြးတုိ႔ကို ေခၚယူေတြ႔ ဆံုၿပီး ယေန႔ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ လယ္ယာေျမသိမ္းဆည္းျခင္း ကိစၥေတြနဲ႔ လယ္ယာေျမဥပေဒအေပၚမွာ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။

ဒီေတြ႔ဆံုပြဲမွာ ဥပေဒပညာရွင္ေတြ အပိုင္းကေတာ့ ယခင္ဥပေဒအေဟာင္းေတြနဲ႔ ထြက္ေပၚလာတဲ့ လယ္ယာေျမ ဥပေဒ အေပၚမွာ ေထာက္ျပစရာေတြကို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကၿပီး ဦးေနမ်ဳိးေ၀ကေတာ့ ေရႊနံ႔သာလယ္သ မားအေရးနဲ႔ သူလုိက္ပါ ကူညီ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့ လယ္ယာေျမကိစၥေတြအေၾကာင္းကို အေျချပဳေဆြးေႏြးခဲ့တယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။

ထြက္ေပၚလာတဲ့လယ္ယာေျမဥပေဒနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဥပေဒပညာရွင္ေတြ အပိုင္းက ေထာက္ျပစရာေတြရွိေပမယ့္ မတူကြဲ ျပားျခင္းႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္ေရးပါတီအေနနဲ႔ကေတာ့ ထြက္ေပၚလာတဲ့ ဥပေဒအေပၚမွာ အေပးအယူ မွ်မွ်တတ ျဖစ္ေနၿပီး သူတုိ႔ အေနနဲ႔ ေထာက္ခံမႈအျပည့္ရွိတဲ့အေၾကာင္းလည္း ေျပာဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။ ယခုျဖစ္ေနတဲ့ ေရႊနံ႔သာလယ္သမားေတြ အေရး နဲ႔ပတ္သက္လို႔ေတာ့ ဥပေဒအေဟာင္းအရပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ဥပေဒအသစ္အရပဲ ျဖစ္ျဖစ္ လယ္သမားေတြဘက္က သာေန ေၾကာင္းလည္း ေျပာဆိုခဲ့တယ္လုိ႔ ဦးေနမ်ဳိးေ၀ကေျပာပါတယ္။

ဥပေဒအတုိင္း ေဆာင္ရြက္ျခင္း ရွိမရွိသာ ပိုအေရးႀကီးတဲ့အေၾကာင္းနဲ႔ လယ္သမားေတြအေနနဲ႔က ေဇကမာၻကုမၸဏီက လုိက္ေရႊ႕ေနတဲ့လမ္းေၾကာင္းအတုိင္း ပထမတုန္းကေတာ့ ဒီေျမေတြမွာ စက္မႈဇုန္အတြက္လုပ္ကိုင္ေနရာမွ ယခုအခါမွာ ေတာ့ ဦးခင္ေရႊကလည္း ဒီေျမေတြမွာ သီးစားလုပ္ကိုင္ခြင့္ေလွ်ာက္ထားၿပီး စက္မႈလယ္ယာအျဖစ္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ဖုိ႔ အစီအစဥ္ရွိေနေၾကာင္း အဆိုပါေတြ႔ဆံုပြဲမွာ ထည့္သြင္းေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။

သံအရာရွိေတြသိခ်င္တာက ဒီကိစၥေတြမွာ ဘယ္လုိလူမ်ဳိးေတြက သိမ္းဆည္းေနတယ္ဆိုတာနဲ႔ ယခုမွျဖစ္တာလား ယခင္ ကတည္းက ျဖစ္ေနတာေတြလား ဆိုတာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့လည္း ရွင္းလင္းေျပာဆိုခဲ့တယ္လုိ႔ ဆိုပါတယ္။ ေနာက္ ဆံုးအေနနဲ႔ေတာ့ ႏိုင္ငံတကာအေနနဲ႔ ဘယ္လုိအကူအညီေတြ ေဆာင္ရြက္ေပးသင့္သလဲဆိုတဲ့အခ်က္ကို ေမးျမန္းတယ္ လုိ႔ သိရပါတယ္။

လယ္သမားေတြကလည္း ေဇကမာၻကုမၸဏီလုိမ်ဳိးပဲ စက္မႈလယ္ယာကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖုိ႔ စုေပါင္းၿပီး ကုမၸဏီ ေထာင္ဖုိ႔ စီစဥ္ၿပီးျဖစ္ေၾကာင္းနဲ႔ ေနျပည္ေတာ္ကို သြားေရာက္မွတ္ပံုတင္ဖုိ႔ စီစဥ္ထားၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာဆိုခဲ့ၿပီး စက္မႈ လယ္ယာေဖာ္ေဆာင္ရာမွ လုိအပ္မယ့္ စက္ယႏၲရားေတြကို ကူညီေပးဖုိ႔ ေတာင္းဆိုခဲ့တယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။

Naung Taw Lay

ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ဗဟိုေကာ္မတီနဲ႔ လုပ္ငန္းေကာ္မတီ ဆိုတာေတြကုိ ေမလ ၃ ရက္ေန႔က ဖြဲ႔စည္းခဲ့ရာမွာ ႏိုင္ငံရဲ႕အျမင့္ဆံုးအာဏာပိုင္ျဖစ္တဲ့ ကာ-လံုအဖြဲ႔ဝင္ ၁၁ ေယာက္ထဲက ၁၀ ေယာက္ေတာင္ပါေနတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ၿငိမ္း ခ်မ္းေရးထဲမပါတဲ့ကာ-လံုဆိုလို႔ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ဝဏၰေမာင္လြင္ဘဲ က်န္ပါတယ္။ ဗမာျပည္မွာ အာဏာအႀကီးဆံုး ကာ-လံုအေနနဲ႔ ဘာလို႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို တိုက္႐ုိက္မလုပ္ဘဲ ဘာေကာ္မတီ ညာေကာ္မတီေတြ ဖြဲ႔ေနရတာလဲ။ ျပည္ ေထာင္စုအဆင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဗဟိုေကာ္မတီ ၁၁ ေယာက္မွာ ကာ-လံု က ၉ ေယာက္ပါေနပါၿပီ။ ဒီေတာ့ ဒီေကာ္မတီေတြ ဟာ ျပစား လုပ္စားဖို႔သက္သက္ဆိုတာ ရွင္းေနပါတယ္။

လုပ္စားတဲ့ေနရာမွာ ၾသခ်ေလာက္တာတကြက္ကေတာ့ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတြနဲ႔ ေအာင္ျမင္စြာအပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးေတြ ေဆြးေႏြးရယူႏိုင္ခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ မီးရထားဝန္ႀကီးကို ဒံုးေဝးလွတဲ့ေနာ္ေဝးႏိုင္ငံက အထင္တႀကီးေခၚၿပီး ၿငိမ္း ခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းေတြမွာ အကူအညီလိုသေလာက္ေပးမယ္ ေျပာေတာ့ ဝန္ႀကီးမင္းက ထိုင္း-ဗမာနယ္စပ္ ဒုကၡသည္ စခန္း ေတြက ဒုကၡသည္ “၉ သိန္း” ျပည္ေတာ္ျပန္ႏိုင္ဖို႔ ပ႐ိုပိုဇယ္ တင္ခဲ့တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ား ဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီး႐ံုးက ရိကၡာစားစာရင္း၊ ေဆးနားစာရင္းေတြအရ ထုိင္းနယ္စပ္က ဒုကၡသည္စခန္း ၉ ခုမွာ စုစု ေပါင္း ၁ သိန္း ခြဲေက်ာ္လို႔ စာရင္းေကာက္ထားေပမဲ့ ဝန္ႀကီးမင္းရထားေအာင္မင္းကေတာ့ အိုင္ဒီပီမပါ၊ ရွမ္း (အက္စ္ အက္စ္ေအ-ေတာင္ ပုိင္း) မပါ၊ ၉ သိန္းလို႔ ရဲရဲဝံ့ဝံ့စာရင္းေပးၿပီး ရဲရဲႀကီးလုပ္စားဖို႔ ၾကံလိုက္တာဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။ (တခ်ိန္ ကေတာ့ ဒုကၡသည္ ဆိုတာ မရွိဘူး၊ သူပုန္ေတြက ဒုကၡသည္အေယာင္ေဆာင္ၿပီး စခန္းဖြင့္ထားတာဘဲရွိတယ္ လို႔လဲ နအဖေတြ ဇြတ္ေျပာခဲ့ဖူး ပါတယ္။)

၂၀၁၁ ခု ႏိုဝင္ဘာ ၇ ရက္မွာ ကန္ေတာ့ပြဲေပးခဲ့ၿပီး ၂၀၁၂ မတ္လ ၃၀ ရက္ေန႔ကစျပခဲ့တဲ့ “ဒီမိုကေရစီလား လာထား” ဇာတ္ကားႀကီးဟာ နာမယ္ေက်ာ္ဒါ႐ိုက္တာႀကီး မိုက္ႀကီးသန္းေရႊရဲ႕႐ိုက္ခ်က္ေတြနဲ႔ ပီပီျပင္ျပင္ျပသႏိုင္ခဲ့လို႔ ျပည္တြင္း ျပည္ပက လက္ခုပ္သံတေျဖာင္းေျဖာင္း အားေပးတာခံခဲ့ရၿပီး အေကာင္းဆံုးအမ်ဳိးသားဇာတ္ေဆာင္ဆုေတာင္ရဖို႔ တစ္ ေပးခံခဲ့ရပါတယ္။

ဒီမိုကေရစီလား လာထား ဇာတ္ကားႀကီးေပါက္သြားၿပီးေနာက္မွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလား လာထား ဇာတ္ကားႀကီးကိုလဲ သ႐ုပ္ ေဆာင္အင္အားေကာင္းေကာင္း ပံ့ပိုးမႈေကာင္းေကာင္း ဆက္တင္ေကာင္းေကာင္းနဲ႔ ဆက္႐ုိက္ခဲ့လို႔ ပရိသတ္တခ်ဳိ႕ဆို ထုိင္ေတာင္ရွိခိုးမတတ္ ျဖစ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ႐ုပ္ရွင္အဖြဲ႔သားတခ်ဳိ႕ရဲ႕ အတြင္းေရးဖြင့္ခ်ခ်က္ေၾကာင့္ အတြင္းက ေနာက္ခ်ီးခံထားတဲ့အကြက္ေတြကို အခုလိုေတြ႔လာရပါတယ္။

ဗမာျပည္ ႏိုင္ငံေရးလႈပ္ရွားမႈရဲ႕ ပင္မစစ္ေျမျပင္လဲျဖစ္၊ အတိုက္အခံဒီမိုကေရစီအင္အားစု အားအေကာင္းဆံုးနယ္ေျမလဲ ျဖစ္တဲ့ ရန္ကုန္တိုင္းကို တပ္မ ၇၇ နဲ႔ စကခ(၄) တို႔က လံုျခံဳေရးတာဝန္ယူခဲ့တာ လူအေတာ္မ်ားမ်ားသိၾကပါတယ္။ တပ္မ ၆၆ ကိုလဲ ကကၾကည္းအရံအျဖစ္ သတ္မွတ္ၿပီး လူထုတိုက္ပြဲေခ်မႈန္းဖို႔ အသင့္ထားခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ၂၀၁၁ ခု ႏိုဝင္ဘာ လမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကိုလႊတ္ေပးၿပီးတဲ့ေနာက္ အတိုက္အခံေတြဘက္က ထိပ္တိုက္ရင္ဆိုင္ လူထုတိုက္ပြဲဆင္ မယ့္ အလားအလာ အင္မတန္နည္းသြားတဲ့အတြက္ တပ္မ ၇၇ ကို ကရင္ျပည္နယ္စစ္ဆင္ေရးအတြက္ တာဝန္ေပး၊ ဖား အံခ႐ိုင္ လႈိင္းဘြဲ႔၊ သဃၤန္းညီေနာင္၊ ရွမ္းရြာသစ္တို႔မွာ အေျခစိုက္ၿပီး ေကအဲန္ယူတပ္မဟာ ၇ ကို ဦးတည္ တိုက္ခိုင္းခဲ့သ လို စကခ (၄) ကိုလဲ ဖာပြန္ခ႐ိုင္မွာ ေကအဲန္ယူတပ္မဟာ ၅ ကို ဦးတည္တိုက္ခိုင္းခဲ့ပါတယ္။ တပ္မ ၆၆ ကလဲ ေတာင္ငူ ခ႐ုိင္ကို ဝင္ထိုးၿပီး ေကအဲန္ယူ တပ္မဟာ ၂ နဲ႔ ၅ ကို ဦးတည္တိုက္ခဲ့ပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ စစ္အစိုးရဟာ ၁၉၉၂ ခု ဧၿပီလ ၂၈ ရက္ေန႔ကတည္းက “တုိင္းရင္းသားစည္းလံုးညီၫြတ္ေရးကို ေရွ႕႐ႈ” တယ္ဆိုၿပီး ကရင္ျပည္နယ္စစ္ဆင္ေရးေတြ ရပ္ဆိုင္းေၾကာင္း ေၾကညာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တပ္မ ၁၁၊ တပ္မ ၃၃၊ တပ္မ ၄၄၊ တပ္မ ၈၈၊ တပ္မ ၁၀၁၊ စကခ(၂)၊ စကခ(၅)၊ စကခ(၆)၊ စကခ(၈)၊ စကခ(၉)၊ စကခ(၁၀)၊ စကခ(၁၂)၊ စက ခ (၁၅)၊ စကခ (၁၆)၊ စကခ (၁၉)၊ စကခ (၂၀)၊ စကခ (၂၁) တို႔ဟာ တပ္မတခုၿပီးတခု အလဲအလွယ္နဲ႔ေရာ၊ တၿပိဳင္ တည္း တပ္မ ၄-၅-၁၀ ခုေလာက္ ကရင္ျပည္တခုလံုးကိုျဖန္႔ၿပီးေတာ့ေရာ ေတာက္ေလွ်ာက္မရပ္ မနားထိုးခဲ့ၾကပါတယ္။ အရံထားတဲ့ တပ္မ ၇၇ နဲ႔ စကခ (၄) ေတာင္ တခါတေလ ပါခဲ့ပါေသးတယ္။ ရလဒ္ကေတာ့ ဗမာစစ္တပ္ေတြထဲ အက်ဳိး အျပတ္ေတြ မုဆိုးမေတြမ်ားလာၿပီး ကရင္ျပည္စစ္ဆင္ေရးသြားရမယ္ သတင္းၾကားရင္ ဗမာ စစ္သားအျခားအဆင့္ေတြ အရာရွိေတြ အႀကီးအက်ယ္စိတ္ဓာတ္က်ဆင္းတာေတြျဖစ္၊ ဘိုးေတာ္ေတြပင့္ ယၾတာေခ်၊ တပ္ေျပးေတြလဲ ေထာင္းလ ေမာင္းထလာပါေတာ့တယ္။

အဲဒီကာလေတြတံုးက ကခ်င္ျပည္နဲ႔ရွမ္းျပည္မွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ထားတဲ့အတြက္ အဲဒီျပည္နယ္ေတြက ဗန္းေမာ္အေျခ စိုက္ စကခ (၂၁)၊ မိုင္းေနာင္အေျခစိုက္ စကခ(၂) နဲ႔ သိႏၷီအေျခစိုက္ စကခ(၁၆) တို႔ ကရင္ျပည္ကိုလာတုိက္ခဲ့ၾကပါ တယ္။ အခု ကရင္ျပည္မွာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲလိုက္ေတာ့ တပ္မ ၇၇ ကို ကခ်င္ျပည္ထဲသြင္းၿပီး ေကအိုင္ေအကို ထိုးခိုင္း ေနပါၿပီ။

၂၀၁၁ ခု ဒီဇင္ဘာ ၁၀ ရက္တံုးကေတာ့ ကခ်င္ျပည္စစ္ဆင္ေရးေတြ ရပ္ဖို႔ သမတဆိုသူႀကီးက အမိန္႔ေပးခဲ့တယ္ ေျပာ ပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ဘဲ ဗမာျပည္မ က တက္လာတဲ့ တပ္မ ၇၇၊ တပ္မ ၈၈၊ တပ္မ ၉၉၊ ကခ်င္ျပည္မွာ လာအေျခစိုက္ထားတဲ့ စကခ (၃)၊ စကခ (၂၁)၊ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္းမွာ လာအေျခစိုက္ထားတဲ့ စကခ (၁)၊ စကခ (၁၆) ဆိုတဲ့ တပ္မေတြ အ ျပင္ ေျမာက္ပုိင္းတုိင္း၊ အေရွ႕ေျမာက္တိုင္း၊ အေနာက္ေျမာက္တိုင္းကတပ္ေတြဟာ ကိုယ့္နယ္ေျမထဲကိုယ္ေနတဲ့ ကခ်င္ တိုင္းရင္းသားတပ္ေတြကို ဝိုင္းအံုကိုက္ခဲေနၾကပါေတာ့တယ္။

အခု ကခ်င္ကိုထုိးဖို႔ တပ္အင္အားေတြ ျဖည့္ရာမွာလဲ ထြက္မေျပးႏိုင္ေအာင္ သေဘၤာနဲ႔ပဲ ခိုးေၾကာင္ခိုးဝွက္နဲ႔ ဗန္းေမာ္ကို တိုက္႐ိုက္ပို႔ေနရပါတယ္။ ရထားနဲ႔ ကားနဲ႔ပို႔ရင္ ရပ္တဲ့ေနရာမွာ ေသနတ္ထားၿပီး ေျပးကုန္ၾကလို႔ပါ။ အင္မတန္အထိ နာေနတဲ့ တပ္မ ၈၈ ချမာလဲ တိုက္ပြဲ႐ႈံးရေကာင္းလားဆိုၿပီး အျပစ္ေပးတဲ့အေနနဲ႔ ေနာက္တန္းျပန္နားခြင့္ မေပးဘဲထား လို႔ ရဲေဘာ္ေတြ ပိုမိုထိခိုက္က်ဆံုးရသလို ႐ႈံးမဲမဲတဲ့တပ္ေတြက ကခ်င္လူထုေတြအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရးေဖာက္ဖ်က္မႈ ေတြ ပိုၿပီးအနာတက်ည္း က်ဴးလြန္လာၾကပါတယ္။ မၾကာခင္ကေလးက တျခားတိုက္ပြဲေတြအတြင္းမွာလဲ ခမရ ၃၈၆ နဲ႔ တပ္မ ၉၉ လက္ေအာက္ခံတပ္ရင္းမႉးတေယာက္ က်သြားခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာျပည္သူတရပ္လံုးရဲ႕ လူထုတိုက္ပြဲေၾကာင့္ ျမစ္ဆံုေရကာတာစီမံကိန္း ရပ္သြားသလို ကခ်င္ျပည္သူ႔စစ္ပြဲေၾကာင့္ ဧရာဝတီေရကာတာစီမံကိန္း စုစုေပါင္း ၇ ခုအနက္က ဒုတိယျဖစ္တဲ့ ခ်ီေဗြေရကာတာစီမံကိန္းလဲ လန္႔ျဖန႔္ၿပီး နားသြား ၿပီျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ တ႐ုတ္အရင္းရွင္ႀကီးေတြဆီက စားထားဝါးထားတဲ့၊ စားဖို႔ဝါးဖို႔ရွိတဲ့ အၿငိမ္းစား အၿငိမ္းမစား စစ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြဟာ ရဲေဘာ္ေတြ ေသမွာေၾကမွာ က်ဳိးမွာျပတ္မွာကို ေခါင္းထဲမထည့္ဘဲ ကခ်င္ေခ်မႈန္းေရးကို အတင္းတြန္း ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ မတ္လလယ္က မိတၳီလာမွာ အေျမာက္တပ္၊ တင့္ကားတပ္၊ ေျခလ်င္တပ္ေတြ ပူးတြဲၿပီး စစ္ေလ့က်င့္ ခန္း လုပ္ခဲ့ရာမွာ ကခ်င္ျပည္စစ္ေျမျပင္ကို အတုဖန္တီးၿပီး ေလ့က်င့္တာ ၃ ခန္းေလာက္ပါခဲ့ပါတယ္။ ရယ္စရာေကာင္း တာက ကခ်င္ “ေသာင္းက်န္းသူ” ေတြ၊ ဝ ေတြဟာ တ႐ုတ္ၾသဇာခံ ပေရာ့ဆီေတြပါလို႔ တ႐ုတ္နဲ႔အတင္းေပးစားၿပီး တ ႐ုတ္ ဝိုင္းပတ္ေရး ႐ူးေနတဲ့ အေမရိကန္ဆီက စစ္ေရး ႏိုင္ငံေရးအကူညီေလးမ်ား ရမလားလို႔ အေမရိကန္ကို မ်က္ရည္ခံ ထုိးတာ ျဖစ္ပါတယ္။

အၿငိမ္းစား ဗိုလ္မႉးႀကီးတေယာက္ သံုးသပ္တာကေတာ့ ကခ်င္စစ္ပြဲတေလွ်ာက္လံုး အရွက္တကြဲ အက်ဳိးနည္းျဖစ္ေနတဲ့ ဗမာ့တပ္မေတာ္ဟာ ေလာက္ေလာက္လားလား ဆုပ္ဆုပ္ကိုင္ကိုင္ျပစရာ ေအာင္ပြဲေလးတခု ရေအာင္လုပ္ဖို႔ အေရးတ ႀကီးလိုေနတယ္၊ အဲသလို ျပစရာေလးတခုရၿပီးမွ “သေဘာထားႀကီးေလသူ မဟာက႐ုဏာရွင္ႀကီးရယ္လို႔” ကမၻာနဲ႔ ျမန္မာ ကိုျပၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏိုဘယ္ဆု ေပးခ်င္စိတ္ေပၚေလာက္ေအာင္ အပစ္အခတ္အတင္းရပ္စဲေပးလိမ့္မယ္လို႔ သံုးသပ္ျပပါ တယ္။ တႏိုင္ငံလံုးအႏွံ႔ ေျမေတြယာေတြ ဂဒီးဂဒီး လုိက္သိမ္းခဲ့တဲ့၊ လက္ရွိလဲလိုက္သိမ္းေနဆဲျဖစ္တဲ့ ေျမခေရးဇီး စစ္တပ္ ဟာ ကခ်င့္လက္ထဲက အေရးႀကီးစခန္း သို႔မဟုတ္ ကုန္းလိုေျမေနရာတခုရၿပီးရင္ ရဲရဲႀကီး ‘ၿငိမ္းခ်မ္း’ ျပပါလိမ့္မယ္လို႔ အဲဒီ အဘႀကီးက သံုးသပ္ပါတယ္။

ကခ်င္ကိုထိုးဖို႔အတြက္ ဆင္ေျခဆင္လက္ေပးတဲ့အေနနဲ႔ ကခ်င္တပ္ေတြ ဗံုးခြဲတယ္၊ လူသတ္တယ္၊ ကေလးစစ္သား ေကာက္တယ္၊ တံတားခ်ဳိးတယ္၊ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးေတြ ဖ်က္ဆီးတယ္၊ တိုင္းရင္းသားနယ္ျခားေစာင့္တပ္ကိုတိုက္တယ္ စသျဖင့္ စသျဖင့္ အာေဘာ္ဖန္တီး ဝါဒျဖန္႔တာကိုလဲ အႀကီးအက်ယ္လုပ္ေနပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ပန္ဝါကိစၥမွာ အထူးေဒသ-၁ NDA-K တျဖစ္လဲနယ္ျခားေစာင့္တပ္ သံုးရင္းရွိတဲ့အနက္ တရင္းက ေကအိုင္ေအကို ဖိတ္ေခၚပူးေပါင္းသြား၊ တရင္းက ေတာ့ စစ္အစိုးရရဲ႕ ႐ုရွားလုပ္ရဟတ္ယာဥ္ေတြက မွားၿပီးပစ္လို႔ ေသတဲ့လူေသ မေသတဲ့လူလဲ စိတ္ဓာတ္က်ေၾကာက္ လန္႔ၿပီး ေျပးကုန္ၾကလို႔ တပ္ပ်က္သြား၊ ဒါေၾကာင့္ ကခ်င္ အထူးေဒသ-၁ မွာ တင္ယိန္းရဲ႕လက္ရင္း နယ္ျခားေစာင့္တပ္ ၁၀၀၃ တရင္းပဲက်န္ေနၿပီး နအဖစစ္ဗ်ဴဟာတခုနဲ႔ နအဖတပ္ေတြကိုယ္တိုင္ လာထိုင္ေပးထား ရပါေတာ့တယ္။

ဒါ့အျပင္ ပန္ဝါတိုက္ပြဲမွာ ေကအိုင္ေအ ၂၉ ေယာက္ေသတယ္လို႔ စစ္အစိုးရကေၾကညာေပမဲ့ တကယ္ေတာ့ ၈ ေယာက္ ပဲက်ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး က်န္တာေတြက နအဖရဟတ္ယာဥ္ေတြ မွားပစ္လို႔ေသတဲ့ နယ္ျခားေစာင့္တပ္သားေတြ ျဖစ္ပံုရပါ တယ္။ ဒီနယ္ျခားေစာင့္တပ္ေတြကို ေကအိုင္ေအယူနီေဖာင္းေတြ ဝတ္ခိုင္းထားတာကလဲ စဥ္းစားစရာပါပဲ။ အခုလို မွား သလိုလိုနဲ႔ ရဟတ္ယာဥ္နဲ႔ေဆာ္ဖို႔ ႀကိဳတင္အစီအစဥ္ဆြဲထားတာလား။

ကိုးကန္႔မွာရွိတဲ့ တရင္းတည္းေသာနယ္ျခားေစာင့္တပ္ရင္း ၁၀၀၆ မွာလဲ ပုန္ကန္မႈျဖစ္ၿပီး စစ္အစိုးရၾသဇာခံ ကိုးကန္႔ ေခါင္းေဆာင္ ပိုင္ေစာက္ခ်ိန္ကို ျပန္လုပ္ၾကံတာေတြျဖစ္လို႔ တပ္ပ်က္သေလာက္ျဖစ္သြားတဲ့အတြက္ နယ္ျခားေစာင့္ တပ္ လက္မခံတဲ့ ဖုန္ၾကားရွင္းရဲ႕ေပ်ာက္က်ားတပ္ေတြကို အပစ္အခတ္ရပ္စဲထားတဲ့ ခ်င္းျပည္ကလာတဲ့ စကခ (၁၀) တပ္မ တစ္မက ရင္ဆိုင္ တိုက္ခိုက္ေနရရွာပါတယ္။

ကယားျပည္မွာရွိတဲ့ ကလလတ တျဖစ္လဲနယ္ျခားေစာင့္တပ္ရင္း ၁၀၀၄ နဲ႔ ၁၀၀၅ မွာေတာ့ တြဲဖက္ျမႇဳပ္ႏွံထားတဲ့ နအဖ စစ္သားနဲ႔အရာရိွေတြဟာ လခပဲထုတ္စားၿပီး တပ္ကိုတေယာက္မွမလာေတာ့တဲ့အတြက္ လက္ေတြ႔မွာ ဒီနယ္ျခား ေစာင့္ တပ္ေတြဟာ တုိင္းရင္းသားသီးသန္႔တပ္ေတြ ျပန္ျဖစ္သြားၿပီး ဒကစ သို႔မဟုတ္ ကကၾကည္းရဲ႕အမိန္႔ၾသဇာ မသက္ေရာက္ ေတာ့ပါဘူး။

ကရင္ျပည္မွာ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ရင္း ၁၃ ရင္းဖြဲ႔ခဲ့တဲ့အထဲက အနည္းဆံုး ၅ ရင္းေလာက္ဟာ ဒီေကဘီေအ အျဖစ္ ျပန္ လည္ခံယူၿပီး က်န္တဲ့တပ္ရင္းေတြမွာလဲ ေကအဲန္ယူဘက္ ကူးေျပာင္းအလင္းဝင္သူ၊ ဒီေကဘီေအဘက္ ကူးေျပာင္း အ လင္းဝင္သူေတြမ်ားလို႔ အင္အားမျပည့္ေတာ့တာေတြ ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ တပ္,မရွိတဲ့ ဖဒိုေအာင္ဆန္းအဖြဲ႔သားေတြကို နယ္ျခားေစာင့္တပ္ အတင္းလုပ္ခိုင္း စစ္သားေကာက္ခိုင္းေနရပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ယိုးဒယားမွာ အလုပ္လုပ္ဖို႔ ထြက္လာ တဲ့၊ ကရင္စကားတလံုးမွမတတ္တဲ့ ဗမာျပည္အလယ္ပိုင္းက အညာသားေတြ၊ ဘူးသီးေတာင္-ေမာင္းေတာဘက္က ဘဂၤါ လီေတြကိုလဲ အမ်ဳိးမ်ဳိးဆြဲေဆာင္ၿပီး ကရင္နယ္ျခားေစာင့္တပ္ထဲ သြင္းေနရပါတယ္။

၂၀၁၀ ခုႏွစ္တံုးက နယ္ျခားေစာင့္တပ္ကိစၥေၾကာင့္ UWSA ဝ အဖြဲ႔နဲ႔ တင္းမာခဲ့ခ်ိန္မွာ အင္အား ၄ ေသာင္းရွိတဲ့ ဝ တပ္ ေတြဟာ ရက္ပိုင္းအတြင္း အင္အား ၁ သိန္းျဖစ္ေအာင္ mobilization လုပ္ျပလိုက္ၿပီး စစ္သင္တန္းေတြ ဒလၾကမ္း ေပး ေနလို႔ နအဖေတြ အၿမီးကုတ္သြားခဲ့ပါတယ္။

စုေငြကိစၥ၊ ဦးပိုင္ထည့္ဝင္ေငြကိစၥေတြေၾကာင့္ မေက်မလည္ျဖစ္ထားတဲ့ တပ္မ ၇၇၊ ပင္စင္ေတာင္မရလိုက္ဘဲ ျဖဳတ္ထုတ္ အုပ္ခံလိုက္ရတဲ့ နအဖ တြင္း-၃ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ဝင္းျမင့္ရဲ႕ တပ္မ ၇၇ ကို “ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရသြားတဲ့” ရန္ကုန္တုိင္း လူထု တိုက္ပြဲ ကြင္းကေန အေရွ႕ေတာင္တိုင္း ကရင္စစ္ေျမျပင္၊ အဲဒီမွာ “ၿငိမ္းခ်မ္းေရး” ရသြားျပန္ေတာ့ ေျမာက္ပိုင္းတုိင္း ကခ်င္စစ္ ေျမျပင္ကို အဆင့္ဆင့္ေရႊ႕တုိက္ခိုင္းၿပီး “ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလား လာထား” ဇာတ္ကားႀကီး႐ိုက္မယ့္ ဗမာ့တပ္မေတာ္ ေရွ႕ထြက္ ေနာက္ထြက္ေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ ေအာ့ႏွလံုးနာစရာလက္ရာကို ေငြေရာင္ပိတ္ကားေပၚမွာ ဆက္လက္ ႐ႈစားၾကပါကုန္။

ဂါမဏိ

ဒီမိုကေရစီႏုိင္ငံေတာ္ တခုရဲ့ အေျခခံ အုတ္ျမစ္ဟာ လြတ္လပ္တဲ့သတင္းမီဒီယာ တည္ရိွတဲ့အေပၚမွာ ရာခုိင္ႏႈန္း အေတာ္ မ်ားမ်ား အေျချပဳတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒီအဆိုကို တင္ျပသူကေတာ့ World Editors Forum ကမၻာ့အယ္ဒီတာမ်ား အဖြဲ႔ က ဥကၠ႒ျဖစ္သူ အဲရစ္ဘီေရးဂ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ သတင္းမီဒီယာ မလြတ္လပ္သမွ် ႏုိင္ငံတခုအတြင္း ဒီမိုကေရစီအုတ္ျမစ္ ဟာ ခုိင္ခံ့ဖို႔ ခက္ခဲေၾကာင္း သူကေထာက္ျပထားပါတယ္။ ဒါနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ မကၠဆီကို ႏုိင္ငံမွာ လက္ရိွျဖစ္ေနတဲ့ ကိစၥရပ္တခ်ဳိ႕ကို တင္ျပလိုပါတယ္။

မကၠဆီကိုႏုိင္ငံမွာ ဒီမိုကေရစီ နည္းက် ေရြးေကာက္ပြဲေတြ ရိွပါတယ္။ သမတဟာ ျပည္သူေတြရဲ့ မဲနဲ႔သာ သမတ ျဖစ္ခြင့္ ရိွပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီနည္းက် ေရြးေကာက္ပြဲေတြ ရိွတယ္ဆိုေပမယ့္ မကၠဆီကိုႏုိင္ငံဟာ မူးယစ္ေဆးဝါး ေရာင္းဝယ္မႈ ေဖာက္ကားမႈ ကေနတဆင့္ ေပၚေပါက္လာတဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ မ်ားျပားလြန္းတာေၾကာင့္ လံုျခံဳမႈကင္းမဲ့တဲ့ ႏုိင္ငံတႏုိင္ ငံလို႔ ဆိုႏုိင္ပါတယ္။ မႏွစ္တုန္းကဆိုရင္ မူးယစ္ေဆးဝါးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေရာင္းဝယ္တဲ့ ကိစၥမ်ားကေန အၾကမ္းဖက္ လူ သတ္မႈေတြ ျဖစ္ခဲ့တာမွာ လူေပါင္းႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္ လမ္းေပၚမွာ ပစ္သစ္ခံခဲ့ရပါတယ္။ အဲဒီလို အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ေၾကာင့္ ေသဆံုးရသူေတြထဲမွာ သာမန္ ျပည္သူေတြအျပင္ သတင္းစာနယ္ဇင္းသမားမ်ားလည္း ပါဝင္ေနတာကို ေတြ႔ရပါ တယ္။

မကၠဆီကိုမွာ သတင္းမီဒီယာသမားေတြ ဘာေၾကာင့္ အၾကမ္းဖက္ခံရတာလဲ ဆိုတာကို ၾကည့္လုိက္တဲ့အခါမွာ သူတို႔ဟာ မူးယစ္ေဆးဝါးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သတင္းေတြ၊ မူးယစ္ေဆးဝါးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အစိုးရအာဏာပုိင္ေတြနဲ႔ ဂိုဏ္းေတြအၾကား လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ ကိစၥေတြကို အမ်ားျပည္သူေတြသိေအာင္ ေဖာ္ထုတ္တင္ျပ ေရးသားတာေၾကာင့္ အၿငိဳးနဲ႔ အသတ္ ခံရတယ္လို႔ ဆိုႏုိင္ပါတယ္။ မကၠဆီကို သတင္းသမားေတြအေနနဲ႔ အၾကမ္းဖက္တုိက္ခိုက္ခံရျခင္း အသတ္ခံရျခင္းေတြ ရိွေနေပမယ့္ မကၠဆီကို သတင္းမီဒီယာ သမားမ်ားကေတာ့ ဆက္ၿပီး ရဲရဲဝင့္ဝင့္နဲ႔ သူတို႔ျပည္သူေတြကို အမွန္အတုိင္းတင္ ျပေနဆဲပါ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္တႏွစ္ထဲမွာဘဲ မကၠဆီကို ႏုိင္ငံမွာ သတင္းသမား ၆၄ ဦးသတ္ျဖတ္ခံခဲ့ရပါတယ္။ ဒီလို သတင္း သမားေတြ အသတ္ခံခဲ့ရျခင္းရဲ့ လက္သယ္မ်ားကေတာ့ အာဏာကို အလြဲသံုးစား ျပဳလုပ္ေနတဲ့ အစိုးရအရာရိွေတြနဲ႔ မာဖီး ယား လူဆိုးဂိုဏ္းေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

တခါ အာဖရိကတုိက္က အီရစ္ထရီးယားလို႔ေခၚတဲ့ ႏိုင္ငံမွာလည္း သတင္းသမားမ်ားကို အစိုးရအာဏာပုိင္ေတြက လက္ လြတ္စပါယ္ ဖမ္းဆီးႏိွပ္စက္ သတ္ျဖတ္ေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အီရစ္ထရီးယားႏုိင္ငံဟာ အီသီယိုပီးယားႏုိင္ငံနဲ႔႔ ကပ္ လွ်က္ တည္ရိွပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္က လြတ္လပ္ေသာ ေရႊကေလာင္ရွင္ဆုကိုရရိွခဲ့တဲ့ သတင္းသမား ဒါဝတ္အုိက္ဇက္ ဟာ အီရစ္ထရီးယား ႏုိင္ငံသားျဖစ္သလို ဆြီဒင္ႏုိင္ငံသားလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ သူဟာ အီရစ္ထရီးယားႏုိင္ငံရဲ့ ပထမဆံုးလို႔ ဆိုရမယ့္ လြတ္လပ္တဲ့သတင္းစာကို တည္ေထာင္ခဲ့သူမ်ားထဲက တဦးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဝတ္အုိက္ဇက္ဟာ အီရစ္ ထရီးယား အာဏာပုိင္မ်ားရဲ့ ဖမ္းဆီးျခင္းခံရၿပီး ေထာင္ထဲမွာ ထိန္းသိမ္းခံခဲ့ရပါတယ္။

ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ ဒါဝတ္ အုိက္ဇက္ ဟာ ေထာင္အတြင္းကေန ေပ်ာက္ျခင္းမလွ ေပ်ာက္ဆံုးသြားခဲ့ပါတယ္။ အမ်ားသူငါ ရဲ့ ထင္ျမင္ယူဆခ်က္ကေတာ့ အာဏာပုိင္ေတြက သူ႔ကို သတ္ျဖတ္ၿပီး အေလာင္းကိုေဖ်ာက္ဖ်က္ပစ္လုိက္တယ္လို႔ ခန္႔ မွန္းၾကပါတယ္။ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွာေတာ့ လူမႈကြန္ယက္ မီဒီယာလုပ္ငန္းေတြ ႀကီးမားက်ယ္ျပန့္လာတာနဲ႔အမွ် အစိုးရရဲ့ ဆင္ ဆာျဖတ္ေတာက္မႈ နဲ႔ ဝက္ဘ္ဆုိက္မ်ားကို ကန္႔သတ္ပိတ္ပင္ျခင္းဟာ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ မ်ားလာေနပါတယ္။ ပါကစၥတန္ ႏုိင္ငံမွာလည္း သတင္းသမားမ်ားဟာ ၿခိမ္းေျခာက္ခံရျခင္း၊ အၾကမ္းဖက္ တုိက္ခုိက္ခံရျခင္းေတြနဲ႔ ရင္ဆုိင္ေနရပါတယ္။ ဒီလိုျဖစ္ရပ္ေတြကို သတင္းသမားေတြ ဘာေၾကာင့္ ရင္ဆုိင္ေနရတာလဲ။ အာဏာပုိင္ေတြက သူတို႔ရဲ့ မွားယြင္းမႈ၊ ေဖာက္ ျပန္မႈ၊ အလြဲသံုးစား လုပ္မႈေတြကို ျပည္သူေတြအၾကား မျပန္႔ႏွံ႔ေစျခင္တာေၾကာင့္ သတင္းသမားမ်ားကို ၿခိမ္းေျခာက္ျခင္း၊ အၾကမ္းဖက္ျခင္းနဲ႔ ေနာက္ဆံုး သတ္ျဖတ္တဲ့အထိ ျပဳမူလာၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီမိုကေရစီ သက္တန္းႏုနယ္ေသးတဲ့ တုိင္းျပည္ေတြျဖစ္တဲ့ အေရွ႕ဥေရာပ ႏုိင္ငံတခ်ဳိ႕နဲ႔ အာဖရိကတုိက္က ႏုိင္ငံအခ်ဳိ႕မွာ သတင္းသမားမ်ားနဲ႔ ထုတ္ေဝသူေတြကိုယ္တုိင္ သတင္းစာေတြ၊ စာေစာင္ေတြ၊ မဂၢဇင္းေတြကုိ ပံုမႏိွပ္ခင္မွာ ကိုယ့္ဟာကို ျပန္ၿပီးဆင္ဆာ လုပ္ၾကရပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္ ဒီလိုလုပ္ရသလဲဆိုေတာ့ အစိုးရအာဏာပုိင္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ေနတဲ့ စီးပြား ေရးလုပ္ငန္းေတြ အက်ဳိးစီးပြားေတြကို ေျပာင္က်က် ေဝဖန္ေရးသားလို႔ မရတဲ့အတြက္ ကိုယ့္ဟာကို ႀကိဳၿပီး အႏၱရာယ္ကို ေရွာင္ရသလိုမ်ဳိး လုပ္ရတဲ့အတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။

က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာေကာ သတင္းမီဒီယာေလာကဟာ ဘယ္ေလာက္ လြတ္လပ္လာၿပီလဲဆိုတာ စူးစမ္းဖို႔ လိုလာပါ တယ္။ ျမန္မာျပည္မွာလည္း အခုအထိ စာေစာင္ေတြ ဂ်ာနယ္ေတြဟာ ကုိယ့္ဟာကို ဆင္ဆာလုပ္ေနရေသးတဲ့ အေျခအ ေနကို ျဖတ္သန္းေနရဆဲပါ။ အစိုးရက သတင္းမီဒီယာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဥပေဒတရပ္ ထုတ္ျပန္ဖို႔ ႀကိဳးပမ္းေနပါတယ္။ သ တင္းမီဒီယာအတြက္ ဥပေဒသတ္သတ္ထုတ္ဖို႔ လိုမလိုဆိုတာ ဝုိင္းဝန္းစဥ္းစားၾကဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ေျပာလိုပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အဂၤလိပ္ေခတ္ကစလို႔ လက္ရိွတည္ရိွေနဆဲ ဥပေဒမ်ားဟာ အေတာ္ေလး လံုေလာက္ေနတာမို႔ မီဒီယာ ဥပေဒ ဆိုတာမ်ဳိးကို သီးျခားထပ္မံ ျပ႒ာန္းဖို႔ မလိုအပ္ဘူးလို႔ ကၽြမ္းက်င္သူမ်ားနဲ႔ ေရွ႕မီေနာက္မီ ဝါရင့္ စာနယ္ဇင္းသမား မ်ားက ဆိုထားပါတယ္။ မီဒီယာက အမွားတင္ျပမိရင္ က်ဴးလြန္မိရင္၊ သူတပါးကို နစ္နာေအာင္ ေဖာ္ျပမိရင္ တည္ဆဲ ဥပ ေဒေတြနဲ႔ တရားစြဲႏုိင္ပါတယ္။ မီဒီယာဥပေဒဆိုတာ သတ္သတ္မလိုပါဘူးလို႔ ထပ္ေျပာပါရေစ။

မၾကာေသးခင္ ဒီလ ေမလဆန္းတုန္းက ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီးဌာနနဲ႔ ယူနက္စ္ကိုတို႔ ပူးေပါင္းၿပီး သတင္း မီ ဒီယာနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အစည္းအေဝးႀကီးတခု က်င္းပခဲ့ပါတယ္။ အေျခအေနသစ္အတြင္းက စိန္ေခၚမႈအသစ္မ်ားလို႔ ေခါင္း စဥ္ေပးထားတဲ့ အစည္းအေဝးႀကီး ျဖစ္ပါတယ္။ ျပန္ၾကားေရး ဒုတိယဝန္ႀကီးက သတင္းသမားေတြအေနနဲ႔ လြတ္လပ္စြာ မတူကြဲျပားတဲ့ အျမင္ေတြကို တင္ျပခြင့္ ရိွရမယ္လို႔ ေျပာၾကားပါတယ္။ အဲသလိုေျပာေတာ့ ဝမ္းသာရေတာ့လားေပါ့ေလ။ သို႔ေသာ္လည္း မိန္႔ခြန္းရဲ့ အပိတ္မွာေတာ့ ေရးတာေတာ့ေရး ဒါေပမယ့္ တုိင္းျပည္စည္းလံုး ညီၫႊတ္ေရးနဲ႔ အမ်ဳိးသား အ က်ဳိးစီးပြားကိုေတာ့ မထိခုိက္ေစရဘူးလို႔ ဆိုျပန္ပါတယ္။ သတင္းမီဒီယာ လြတ္လပ္မႈကို ဖြင့္ေပးသေယာင္ေယာင္နဲ႔ ျပန္ ကန္႔သတ္ထားတဲ့ သေဘာမ်ဳိး သက္ေရာက္ေနတာ ျမင္ရပါတယ္။

အရင္အစိုးရလက္ထက္က ေျပာေျပာေနတဲ့ တုိင္းရင္းသား စည္းလံုးညီၫႊတ္ေရး မၿပိဳကြဲေရးဆိုတဲ့ ေဆာင္ပုဒ္ကို မ်က္ေစ့ ထဲ ျပန္ေတာင္ျမင္လာမိတယ္။ ၿပိဳကြဲေအာင္လုပ္တဲ့သူ အေရးယူမယ္ဆိုတဲ့ သေဘာပါပဲ။ Freedom of expression လြတ္လပ္စြာအျမင္ေတြကိုေဖာ္ထုတ္ခြင့္ဆိုတဲ့ အယူအဆဟာ ရာစုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာကထဲက အသိအမွတ္ျပဳလာခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ လြတ္လပ္စြာအျမင္ေတြကို ေဖာ္ထုတ္ခြင့္ဆိုတာ လြတ္လပ္စြာ ေဝဖန္ခြင့္ ဆိုတဲ့ သေဘာနဲ႔ အတူတူပါပဲ။ လြတ္လပ္စြာ ေဝဖန္ခြင့္ကို တင္ျပခဲ့လို႔၊ ေဝဖန္ခြင့္ကို အယူအဆကို ျမႇင့္တင္ခဲ့လို႔ ဂရိ အေတြးအေခၚပညာရွင္တဦးျဖစ္တဲ့ ဆိုကေရးတီးကို အာဏာပုိင္ေတြက ၃၉၉ ဘီစီမွာ အဆိပ္ေသာက္ၿပီး ကိုယ့္ဟာကို စီရင္ဖို႔ ဖိအားေပးခဲ့ဖူးပါတယ္။ ဒါဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၂၄ဝဝ နီးပါးက ျဖစ္ခဲ့တဲ့ အျဖစ္အပ်က္ တခုပါ။ ဆိုကေရးတီးရဲ့ ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာအျမင္နဲ႔ ေဝဖန္မႈေတြ ဟာ ေအသင္ၿမိဳ႕ေတာ္က လူငယ္ေတြရဲ့ စိတ္ဓာတ္ေတြကို ပ်က္ျပားေစတယ္လို႔ အာဏာပုိင္ေတြက စြပ္စြဲခဲ့တာလည္း ျဖစ္ ပါတယ္။

၁၉ ရာစုတုန္းက မႏၲေလးေနျပည္ေတာ္မွာ ရတနာပံုသတင္းစာ တည္ေထာင္ေတာ့မယ္ဆိုေတာ့ မင္းတုန္းမင္းႀကီးက သ တင္းစာသမားေတြကို လြတ္လပ္ခြင့္ေပးပါတယ္။ ငါမေကာင္းရင္ ငါ့ကိုေရး၊ ငါ့မိဖုရား မေကာင္းရင္ မိဖုရားကိုေရး၊ မင္း သား မင္းသမီးေတြ မေကာင္းတာလုပ္ရင္လည္းေရး၊ နန္းေတာ္ထဲကို တံခါးမရိွ ဓားမရိွဝင္ေစ ထြက္ေစဆိုၿပီး မိန္႔ၾကားခဲ့ဖူး ပါတယ္။ ဆိုလိုတာကေတာ့ သက္ဦးဆံပုိင္ ပေဒသရာဇ္ ဘုရင္တပါး လက္ထက္မွာေတာင္ ဆင္ဆာျဖတ္တာေတာက္ တာ မရိွခဲ့ဘူးဆိုတာ ေထာက္ျပလိုရင္း ျဖစ္ပါတယ္။ အခုေနျပည္ေတာ္က အစိုးရက ဒီမိုကေရစီထြန္းကားေအာင္ ေဆာင္ ရြက္မယ္လို႔ ေျပာထားပါတယ္။ တဆက္ထဲမွာလဲ သတင္းမီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္ေပးဖို႔ကိစၥကို ဘာေၾကာင့္ ေႏွာင့္ေႏွးေနရ တာလဲ။

ဒီမိုကေရစီ၊ ဒီမိုကေရစီလို႔ ေျပာေနတဲ့ ၂၁ ရာစုေခတ္ ျမန္မာအစိုးရဟာ ၁၉ ရာစုက ျမန္မာ ပေဒသရာဇ္ဘုရင္ တပါး ေလာက္ေတာင္မွ လြတ္လပ္တဲ့ သတင္းမီဒီယာကို လက္ကမ္းႀကိဳဆိုဖို႔ အခုအထိေတာင္ အဆင္သင့္ မျဖစ္ေသးဖူးလား လို႔ ေမးလိုပါတယ္။ ရဲရင့္ေသာ ျမန္ႏိုင္ငံသား သတင္းမီယာသမားမ်ား ပိုမိုမ်ားျပား ေပၚေပါက္လာပါေစဗ်ာ။

ေဇာ္မင္း
၁၃ ရက္၊ ေမလ၊ ၂ဝ၁၂ ခုႏွစ္

ရြက္မြန္မွ …

နိဒါန္း

၁၉၉၉ ခုႏွစ္မွာ ယူေကႏိုင္ငံ ႏိုင္ငံတကာဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး ၀န္ႀကီးဌာနက ထုတ္ေ၀တဲ့ အစီရင္ခံစာထဲမွာ လူသားတ ေယာက္ ရွင္သန္ရပ္တည္မႈအတြက္ Human Capital, Social Capital, Natural Capital, Physical Capital နဲ႔ Financial Capital စၿပီး အရင္းအႏွီး (၅) မ်ဳိး လိုအပ္ေၾကာင္း ေရးသားေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒီအရင္းအႏွီးေတြ တိုးပြားလာ ဖို႔အတြက္ ပညာေရးဟာ ပဓာနက်ပါတယ္။ ပညာေရးေၾကာင့္ စြမ္းရည္၊ ဗဟုသုတနဲ႔ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းေတြ တိုးပြားလာၿပီး Human Capital ကို တိုးတက္ေစပါတယ္။Human Capital တိုးတက္လာျခင္းျဖင့္ လူ႔ဘ၀ ရွင္သန္ရပ္ တည္ေရးအတြက္ အျခားအရင္းအႏွီးမ်ားကိုပါ အေကာင္းဆံုး အသံုးျပဳႏိုင္စြမ္း တိုးျမင့္လာေစၿပီး ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈကို ေလွ်ာ့ ခ်ေပးႏိုင္ပါတယ္။

ပညာေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး

ပညာေရးအဆင့္ ျမင့္မားမႈနဲ႔ စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးဟာ ဆက္စပ္ေနပါတယ္။ သို႔ေပမယ့္ ပညာေရးအဆင့္ ျမင့္မား လာတဲ့အတြက္ စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္လာတာလား၊ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးလာတဲ့အတြက္ ပညာေရးအဆင့္ ျမင့္မားလာတာ လားဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ပညာရွင္ေတြက ေဆြးေႏြးျငင္းခုန္ေနၾကဆဲပါပဲ။ Human Capital Theory ကို ကိုင္စြဲ ထားသူမ်ားကေတာ့ ပညာေရးဟာ ထုတ္လုပ္မႈ ျမင့္မားေရးအတြက္ လိုအပ္တဲ့ စြမ္းရည္ေတြကို ဖန္တီးေပးႏိုင္ေၾကာင္း၊ ပညာေရးက႑မွာ ရင္းႏွီးျမႈပ္ႏွံမႈဟာ ကုန္က်စရိတ္မ်ားတယ္ဆိုေပမယ့္၊ အက်ဳိးေက်းဇူးျဖစ္ထြန္းမႈေတြ အေျမာက္အျမား ရွိလာႏိုင္ေၾကာင္း ေထာက္ျပေရးသားၾကပါတယ္။

ကမၻာတ၀ွမ္းမွာရွိတဲ့ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ လုပ္ခလစာနဲ႔ ပညာေရးအဆင့္ေတြက တိုက္႐ိုက္ဆက္ႏြယ္မႈ ရွိတယ္လို႔ ပညာရွင္မ်ားက ေလ့လာေတြ႕ရွိထားၾကပါတယ္။ အလုပ္ရွင္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ကၽြမ္းက်င္မႈနဲ႔ ထုတ္လုပ္ မႈအဆင့္ျမင့္မားေရးအတြက္ လုပ္သားမ်ားရဲ႕ ပညာေရး အဆင့္ျမင့္မားမႈကို သြင္ျပင္လကၡဏာတရပ္ တိုင္းတာသတ္မွတ္ ေလ့ရွိၾကပါတယ္။ ေနာက္တခ်က္ ကေတာ့ ပညာရည္ျမင့္မားမႈဟာ ဘ၀ကို စတင္တည္ေဆာက္ခ်ိန္မွာတင္ အက်ဳိးျပဳ တာမဟုတ္ဘဲ၊ ဘ၀အနာဂတ္ တည္ျငိမ္သာယာေရးကိုပါ ျဖစ္ထြန္းႏိုင္ေစပါတယ္။

လူအမ်ားက ဒီလိုဆက္စပ္မႈေတြကို လက္ခံထားၾကေပမယ့္ Human Capital Theory ကို ေ၀ဖန္ၾကတဲ့ ‘Corresponde nce Theorists’ (Bowles, Gintis စသူေတြ) ကေတာ့ ပညာေရးကို အလုပ္ရွင္ေတြ တန္ဖိုးထားတာက cognitive skills ေတြေၾကာင့္ မဟုတ္ဘဲ၊ ပညာေရးအဆင့္ကြဲျပားမႈေပၚမူတည္ၿပီး အလုပ္တာ၀န္ခြဲမႈဆိုင္ရာ occupational hierarchy ကို သတ္မွတ္ႏိုင္တဲ့ non-cognitive traits ေတြေၾကာင့္လို႔ သံုးသပ္ၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ပညာေရးဟာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းအတြင္းမွာ social hierarchies ပံုသဏၭာန္သစ္ေတြ ထပ္မံတည္ေဆာက္လိုက္တာျဖစ္တယ္လို႔ သူတို႔က ယူဆပါတယ္။ ‘screening’ theoristsျဖစ္တဲ့ Wiles, Whitehead စသူေတြကေတာ့ ပညာေရးဟာ ေရြးခ်ယ္မႈျဖစ္စဥ္လို႔ သံုးသပ္ၾကပါတယ္။ ေက်ာင္းသင္ပညာေရးဟာ ဉာဏ္ပညာျမင့္မားသူေတြကို ေရြးခ်ယ္ၿပီး၊ စြမ္းရည္ ျမင့္မားလာေအာင္ ေရြးခ်ယ္ေလ့က်င့္ေပးျခင္းလို႔ ယူဆၾကပါတယ္။

ပညာေရးႏွင့္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈ

Human Capital Theory နဲ႔ Correspondence Theory ကို လက္ခံသူေတြ က ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈေလွ်ာ့ခ်ေရးဆိုင္ရာ မူ၀ါဒ ေတြကို သီးျခားေရးဆြဲ အၾကံျပဳထားၾကပါတယ္။Human Capital Theorists ေတြက ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈ ေလွ်ာ့ခ်ေရးမူ၀ါဒ ေတြထဲမွာ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးတဲ့ အိမ္ေထာင္စု၀င္မ်ားရဲ႕ ပညာေရးနဲ႔ ကၽြမ္းက်င္မႈအရည္အခ်င္းေတြ ျမင့္မားလာေရးကို ထည့္ သြင္းသင့္တယ္လို႔ ယူဆၾကပါတယ္။ ဒီလိုျပဳလုပ္ျခင္းအားျဖင့္ ေရရွည္မွာ ျမိဳ႕ျပနဲ႔ ေက်းလက္ေဒသ စီးပြားေရး အေဆာက္ အအံုကို အက်ဳိးေက်းဇူးသက္ေရာက္ေစႏိုင္မယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။ Correspondence Theory ကို လက္ခံသူမ်ားကလဲ လုပ္ငန္းခြင္မွာရွိတဲ့ လုပ္သားမ်ားရဲ႕ ပညာေရးနဲ႔ စြမ္းရည္ေတြ ျမင့္မားလာေအာင္ ျပဳလုပ္သင့္ေၾကာင္း အၾကံျပဳထားၾက ပါတယ္။

ပညာေရးကို ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈေလွ်ာ့ခ်ေရးနည္းလမ္းတခုအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားတဲ့ Human Capital Theory သေဘာတ ရားမ်ားကိုကမၻာ့ဘဏ္ရဲ႕ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈေလွ်ာ့ခ်ေရးဆိုင္ရာ ခ်ဥ္းကပ္သေဘာတရားမ်ားမွာ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပထားပါ တယ္။ ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံမ်ားရဲ႕ ပညာေရးဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ ေငြေၾကးနဲ႔ အျခားအရင္းအျမစ္မ်ားစြာကို ကမၻာ့ဘဏ္က ေထာက္ပံ့ကူညီေပးခဲ့ပါတယ္။

ပညာေရးဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈကို အဓိက စိန္ေခၚတဲ့ျပႆနာတရပ္ကေတာ့ equity မရွိတဲ့ ျပႆနာ တရပ္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ပညာေရးက႑ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ မူ၀ါဒမ်ား ေရးဆြဲရာမွာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း အတြင္းမွာ ရွိေနတဲ့ disadvantaged groups ထဲမွာ ရွိေနတဲ့ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူမ်ား၊ စစ္ေဘးဒုကၡသည္မ်ား၊ လမ္းေပၚေရာက္ေနေသာ ကေလးသူငယ္မ်ားနဲ႔ မိမိ တို႔ဘာသာ ၀မ္းစာရွာေဖြ စားေသာက္ေနရေသာ ကေလးသူငယ္မ်ား၊ အမ်ဳိးသမီးမ်ားရဲ႕ အေရးကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားဖို႔ လိုအပ္လွပါတယ္။

ကမၻာ့ဘဏ္ရဲ႕ ေလ့လာခ်က္မ်ားအရ ပညာေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္ အသံုးစရိတ္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ တန္းတူ ညီမွ်မႈ မရွိပဲ ျဖစ္ေနၿပီး၊ ထူးခၽြန္ထက္ျမက္လာဖို႔ အလားအလာရွိတဲ့ ေက်ာင္းသား ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ မိဘရဲ႕ စီးပြား ေရးအဆင္မေျပမႈ၊ အခြင့္အလမ္းနည္းပါးမႈ၊ လံုေလာက္ေသာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား မရရွိမႈ စတဲ့ အေၾကာင္းတရား ေတြေၾကာင့္ တိုးတက္မႈေတြ ေႏွာင့္ေႏွးေနၾကရေၾကာင္း ေလ့လာေတြ႕ရွိခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈေလွ်ာ့ခ် ေရးအတြက္ ပညာေရး က႑မွာ ရင္းႏွီးျမႈပ္ႏွံမႈေတြ ျပဳလုပ္ဖို႔ လိုအပ္ေၾကာင္း ပညာရွင္မ်ားက ေထာက္ျပေျပာဆိုခဲ့ၾကၿပီး ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈေလွ်ာ့ခ်ေရးကို ဦးတည္တဲ့ ပညာေရးဆိုင္ရာ မူ၀ါဒမ်ားနဲ႔ framework မ်ားကိုလဲ ေဖာ္ထုတ္ခဲ့ၾကပါတယ္။

Education decentralization

ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈေလွ်ာ့ခ်ေရးကိုဦးတည္တဲ့ ပညာေရးဆိုင္ရာ framework မ်ားစြာအနက္Education decentralization ကို ႏိုင္ငံေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ အသံုးျပဳလာၾကပါတယ္။Rondinelli (1981) ဆိုသူက decentralization ဆိုတာ စီမံကိန္း မ်ားေရးဆြဲျခင္း၊ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားခ်မွတ္ျခင္းနဲ႔ လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ားကို စီမံခန္႔ခြဲျခင္းဆိုင္ရာ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြကို အစိုးရ အဆင့္ကေန အဖြဲ႔အစည္းအဆင့္၊ ေအဂ်င္စီ အဆင့္မ်ားကို တာ၀န္ခြဲေ၀ေပးျခင္းလို႔ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုထားပါတယ္။ ဒီလို ျပဳလုပ္ျခင္းအားျဖင့္decentralised state apparatus တခုရဲ႕ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြ တိုးျမင့္လာၿပီး၊ သက္ဆိုင္ရာေဒသအလိုက္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို ပိုမိုျဖည့္ဆည္းေပးႏိုင္တယ္လို႔ သံုးသပ္ၾကပါတယ္။

ဒီလိုလႊဲေျပာင္းေပးႏိုင္တဲ့ လုပ္ပိုင္ခြင့္ပါ၀ါေတြထဲမွာ ႏိုင္ငံေရးပါ၀ါ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပါ၀ါနဲ႔ ဘ႑ာေရး စီမံခန္႔ခြဲမႈပါ၀ါေတြ ပါ၀င္ ႏိုင္ပါတယ္။ Martinussen (1997) ဆိုသူကdecentralization အမ်ဳိးအစားေလးမ်ဳိး ခြဲျခားေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။ ပထမအမ်ဳိး အစားကေတာ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနဲ႔ စီမံခန္႔ခြဲေရးဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းတာ၀န္ေတြကို ၀န္ႀကီးဌာန တခုခ်င္းစီအလိုက္ ေဒသဆိုင္ရာ ယူနစ္ေတြကို တာ၀န္လႊဲေပးတဲ့ Deconcentration အမ်ဳိးအစား ျဖစ္ပါတယ္။ ဒုတိယအမ်ဳိးအစားကေတာ့ semiautonomous government agencies ေတြကို သက္ဆိုင္ရာက႑အလိုက္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈနဲ႔ လုပ္ငန္းေဖာ္ေဆာင္မႈ တာ၀န္မ်ား ခြဲေ၀လႊဲေျပာင္းေပးတဲ့ Delegation အမ်ဳိးအစား ျဖစ္ပါတယ္။ တတိယအမ်ဳိးအစားကေတာ့ လုပ္ပိုင္ခြင့္နဲ႔ တာ ၀န္ေတြကို ေဒသဆိုင္ရာ အစိုးရေတြကို လႊဲေျပာင္းေပးထားတဲ့Devolution အမ်ဳိးအစား ျဖစ္ပါတယ္။ စတုတၳအမ်ဳိးအစား ကေတာ့ လုပ္ငန္းတာ၀န္အခ်ဳိ႕ကိုPrivatisation လုပ္ျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလိုေတြ လုပ္ျခင္းအားျဖင့္ decentralization ဟာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ ျဖစ္တည္မႈသဏၭာန္ (structures) နဲ႔ ျဖစ္စဥ္ (processes) ေတြကို အသြင္ေျပာင္းေပးႏိုင္ပါတယ္။ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ ျဖစ္တည္မႈသဏၭာန္ကို ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူမ်ားအား ကိုယ္စားျပဳေသာ ျဖစ္တည္မႈသဏၭာန္မ်ား တည္ေဆာက္ျခင္း၊ ေဒသတဦးခ်င္းစီရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ကို ကူညီျဖည့္ဆည္းေပး ႏိုင္ေသာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား ေပၚထြန္းလာျခင္း၊ privatisation ရဲ႕ အက်ဳိးေက်းဇူးျဖစ္တဲ့ ေစ်းကြက္ယွဥ္ၿပိဳင္မႈေၾကာင့္ လုပ္ ငန္းမ်ားကို ထိထိေရာက္ေရာက္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္လာျခင္း စတာေတြနဲ႔ အသြင္ေျပာင္းႏိုင္ပါတယ္။

ျဖစ္စဥ္ေတြကိုေတာ့ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈေလွ်ာ့ခ်ေရး မူ၀ါဒမ်ားခ်မွတ္ရာမွာ ေဒသဆိုင္ရာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား ထည့္ သြင္းအသံုးျပဳႏိုင္ျခင္း၊ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူ မ်ားနဲ႔ မူ၀ါဒ ခ်မွတ္သူမ်ားအၾကား ဆက္သြယ္မႈ တိုးျမင့္လာေစျခင္း၊ မူ၀ါဒမ်ား ေရးဆြဲရာမွာ ပါ၀င္မႈျဖစ္စဥ္မ်ား (participatory processes) မ်ား တိုးျမင့္လာေစျခင္း၊ တာ၀န္ခံမႈ(accountability) ႏွင့္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ (transparency) မ်ား ပိုမိုရွိလာျခင္း စတာေတြနဲ႔ အသြင္ေျပာင္းႏိုင္ပါတယ္။

သို႔ေပမယ့္ decentralization ဟာ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူမ်ားဘက္မွ ခ်ဥ္းကပ္ရပ္တည္ျခင္း (pro-poor approach) အေနနဲ႔ ေတာ့ သူ႔ဘာသူအသြင္ေျပာင္းသြားႏိုင္ျခင္းမရွိပါဘူး။ ဒီလိုအသြင္ေျပာင္းလာေအာင္ စနစ္တက် စီမံခ်က္မ်ား ေရးဆြဲၿပီး၊ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ Education Decentralization နဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ pro-poor conditions ေတြကို ပညာရွင္မ်ားက ေလ့လာေဖာ္ထုတ္ခဲ့ၾကရမွာ ဗဟိုနဲ႔ ေဒသဆိုင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအၾကားက ဆက္ ဆံေရး (central-local relations) နဲ႔local mechanisms မ်ားက အဓိကက်ပါတယ္။

Central-local relations ဆိုရာမွာ ဗဟိုအစိုးရအေနနဲ႔ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမွုေလွ်ာ့ခ်ေရးကို political commitment တခုအေန နဲ႔ သတ္မွတ္ၿပီး၊ ေဒသဆိုင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔ ပ႐ိုက္ဗိတ္အဖြဲ႔အစည္းေတြကို လုပ္ပိုင္ခြင့္နဲ႔ တာ၀န္ေတြ ခြဲေ၀ျပ႒ာန္း ေပးဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ေဒသဆိုင္ရာအဖြဲ႔အစည္းေတြအေနနဲ႔ ျပ႒ာန္းခြင့္နဲ႔ တာ၀န္ခံမႈအၾကားကို ခ်ိန္ခြင္ညႇိၿပီး၊ စီမံခ်က္မ်ား ခ်မွတ္လုပ္ေဆာင္ႏိုင္တဲ့ ဘ႑ာေရးအရင္းအျမစ္ အသံုးခ်ႏိုင္ခြင့္ပါ၀ါ ရွိဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

ဗဟိုအစိုးရအေနနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယူနစ္မ်ားအၾကား ပူးေပါင္းညႇိႏႈိင္းေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ ႏိုင္ငံေတာ္က ခ်မွတ္ထားေသာ မူ၀ါဒ မ်ားႏွင့္ ကိုက္ညီျခင္း စတာေတြကို ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္႐ွဳၿပီး လိုအပ္ေသာ ေထာက္ပံ့မႈမ်ား ျပဳလုပ္ေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘ႑ာေရးအရင္းအျမစ္ ခြဲေ၀သံုးစြဲမႈဆိုင္ရာ မသမာမႈမ်ားနဲ႔ ေဒသဆိုင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားကို ပါ၀ါရွိတဲ့ ေရေပၚဆီလူတန္း စားမ်ားက စြက္ဖက္ခ်ဳပ္ကိုင္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားလာျခင္း မရွိေအာင္လဲ ဗဟိုအစိုးရက ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္ရွဳ ထိန္းသိမ္း ရမွာျဖစ္ပါ တယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္အေနနဲ႔ privatization ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရာမွာလဲ အက်ဳိး အျမတ္ကိုပဲ ၾကည့္တဲ့ လုပ္ ငန္းမ်ားကို ဦးစားေပးျခင္း မဟုတ္ပဲ pro-poor approach လုပ္ငန္းမ်ားကို ဦးစားေပးဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

Local mechanisms ေတြမွာေတာ့ ကိုယ္စားျပဳဒီမိုကေရစီ (representative democracy)နဲ႔ အျခား participatory democracy စနစ္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ၿပီး၊ မူ၀ါဒခ်မွတ္မႈမ်ားနဲ႔ တာ၀န္ခံမႈ၊ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈေတြကို ဆင္းရဲႏြမ္းပါး သူမ်ားကကိုယ္စားျပဳႏိုင္တဲ့ Voice mechanism ၊ ေဒသဆိုင္ရာႏိုင္ငံေရးနဲ႔ လွဳပ္ရွားေဆာင္ရြက္မႈမ်ားဆိုင္ရာ သတင္းအ ခ်က္အလက္မ်ား ပံ့ပိုးေပးတဲ့ Information mechanism နဲ႔ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူမ်ားမွ ပ႐ိုက္ဗိတ္နဲ႔ အရပ္ဘက္ လူ႔အဖြဲ႔အ စည္းမ်ားရဲ႕ ပံ့ပိုးကူညီမႈကို ယူေဆာင္ျခင္းဆိုင္ရာ Exit mechanism မ်ားကို ေဖာ္ထုတ္ေပးဖို႔ လိုပါတယ္။

နိဂံုး

ေဘာဂေဗဒပညာရွင္ Amartya Sen က ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈဆိုတာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတခု ထိေရာက္စြာ ရွင္သန္လည္ပတ္ေရး အတြက္ စြမ္းရည္ (capability) ေလ်ာ့နည္းျခင္းလို႔ ဆိုခဲ့ပါတယ္။ ဒီလိုစြမ္းရည္ ေလ်ာ့နည္းရျခင္းမွာ ပညာေရးက႑ ဖြံ႔ၿဖိဳး တိုးတက္မႈေႏွာင့္ေႏွးျခင္းကလဲ အေရးပါတဲ့ အေၾကာင္းတရား ျဖစ္တာေၾကာင့္ ပညာေရးက႑ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္လာေအာင္ ၀ိုင္း၀န္းႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ျခင္းအားျဖင့္ လူတဦးခ်င္းစီရဲ႕human capital တိုးျမင့္လာၿပီး၊ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈကို ေလွ်ာ့ခ်ေပး ႏိုင္ပါေၾကာင္း ေရးသားတင္ျပအပ္ပါတယ္။

ခင္မမမ်ဳိး (၁၂၊ ၅၊ ၂၀၁၂)

ရည္ညႊန္းကိုးကား

Crook, Richard C. & Alan Sturla Sverrisson (2001). “Decentralisation and poverty alleviation in developing countries: a comparative analysis or, isWest Bengalunique?” IDS Working Paper 130, Brighton:InstituteofDevelopmentStudies.

Gemmel, N. (1996). Evaluating the impacts of human capital stocks and accumulation on economic growth: some new evidence.OxfordBulletin of Economics and Statistics, 58(1), 9-28.

Hanushek, E. A., & Wößmann, L. (2007). The role of school improvement in economic development. NBER Working Paper 12832.Cambridge,Mass.: National Bureau of Economic Research.

Krueger, A., & Lindahl, M. (2001). Education for growth: Why and for whom? Journal of Economic Literature, 39, 1101-36.

Martinussen, John (1997) Society, State and Market: A Guide to Competing Theories of Development, chapter 15, Zed Books,London

Rondinelli, D.A. (1981) “Government Decentralization in Comparative Perspective: Theory and Practice in Developing Countries”, International Review of Administrative Sciences, Vol. 47: 22-42.

Sen, A. (2001). Development as freedom.Oxford:OxfordUniversityPress.

World Bank (2001) “Decentralisation and governance: does decentralisation improve public service delivery?” PREM notes, June 2001, Number 55

Download audio file (uwinpe_02-26-12.mp3)

တကယ္ေတာ့ က်န္းမာေရးဟာ လာဘ္ႀကီးတပါးဆိုသလိုပဲ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ့ က်န္းမာေရးက႑ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈဟာ စီးပြား ေရးဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈကို ျဖစ္ေစႏိုင္သလို၊ စီးပြားေရးတိုးတက္မႈကေနတဆင့္လဲ ပိုမိုေကာင္းမြန္တဲ့ က်န္းမာေရးေစာင့္ ေရွာက္မႈလုပ္ငန္းေတြကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္မွာျဖစ္လို႔ ဒီအခ်က္ႏွစ္ခ်က္ဟာ တိုက္႐ိုက္ဆက္စပ္ေနတဲ့ အေၾကာင္း တရားႏွစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။

အျပန္အလွန္အေနနဲ႔ အမွီသဟဲ ျပဳေနၾကပါတယ္။ က်န္းမာေရးက႑မွာ ဆုတ္ယုတ္ပ်က္စီးေနတဲ့ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံရဲ႕ စီးပြား ေရးကို ဘယ္လိုမွ တိုးတက္ေအာင္ မလုပ္ႏိုင္သလို အက်ဳိးဆက္အျဖစ္ ပိုမိုဆိုးဝါးတဲ့ ယိုယြင္းပ်က္စီးမႈကိုသာ ဦးတည္ သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

လူတဦးခ်င္းအေနနဲ႔ ၾကည့္မယ္ဆိုရင္လဲ ဝင္ေငြမ်ားျပားမႈဟာ အစားအစာျပည့္စံုမႈ၊ ေနအိမ္ အေဆာက္အအံုေကာင္းမြန္မႈ နဲ႔ ေရာဂါမျဖစ္ခင္ ၾကိဳတင္တားဆီးႏိုင္မႈအပါအဝင္ preventive public health measures ေတြကို ပိုမိုအေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ အက်ဳိးဆက္အျဖစ္ က်န္းမာေရးနဲ႕ ဓနဥစၥာၾကြယ္ဝမႈ အျပင္ အျခား third factors ေတြ ျဖစ္တဲ့ education လို အခန္းက႑ေတြအေပၚမွာလဲ မ်ားစြာေသာ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈ ရွိေစပါတယ္။

(၂ဝဝ၁) ခုႏွစ္မွာ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ ေဘာဂေဗဒပညာရွင္ Bhargova ဆိုသူက က်န္းမာေရး ေကာင္းမြန္မႈ၊ ဝင္ ေငြမ်ားျပားမႈနဲ႔ ဓနႂကြယ္ဝတိုးတက္မႈေတြၾကားက ဆက္စပ္ေနတဲ့ အေၾကာင္းတရားေတြကို ေလ့လာေဖာ္ထုတ္ခဲ့ပါတယ္။ သူ႔ရဲ့ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြအရ က်န္းမာေသာ လုပ္သားမ်ားဟာ တျခားလုပ္သားမ်ားထက္စာရင္ ပိုမိုေကာင္းမြန္ေသာ လုပ္အား ကို ထုတ္လုပ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ ဒီအတြက္ေၾကာင့္ က်န္းမာေရးနဲ႔ ကေလးသူငယ္ေတြရဲ႕ အာဟာရျပည့္ဝေရးဆိုင္ရာေတြမွာ ရင္းႏွီးျမႈပ္ႏွံမႈ အမ်ားအျပား လုပ္ေပးရမယ္လို႔ ဆိုထားပါတယ္။

က်န္းမာေရးနဲ႔ ဓနႂကြယ္ဝမႈၾကားက ေနာက္တခုဆက္ႏြယ္မႈကေတာ့ ပညာေရးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ က်န္းမာတဲ့ ကေလးသူငယ္ ေတြဟာ ေက်ာင္းတက္မွန္တဲ့အတြက္ cognitive development ျဖစ္လာၿပီး၊ လူ႔သက္တမ္းလဲ တက္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ တိုင္းျပည္တျပည္ရဲ႕ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးကို မ်ားစြာအေထာက္အကူ ျပဳလာႏိုင္ပါတယ္။

အရွင္းလင္းဆံုး အေျခအေနကို ဥပမာေပးရရင္ အာရွအေရွ႕ပိုင္းကို ေပးရပါလိမ့္မယ္။ ၁၉၆ဝ ခုႏွစ္က ဒီေဒသရဲ႕ လူ႕သက္တမ္းဟာ (၃၉)ႏွစ္ျဖစ္ျပီး၊ (၁၉၉ဝ) ခုႏွစ္က်ေတာ့ (၆၇)ႏွစ္ကို တိုးသြားခဲ့ပါတယ္။ ဒီလိုပဲ လုပ္သားဦးေရ (အသက္ ၁၅ ႏွစ္မွ ၆၄ ႏွစ္) အေရအတြက္နဲ႔ မွီခိုလူဦးေရ (၁၅ ႏွစ္ေအာက္ႏွင့္ အသက္ ၆၅ ေက်ာ္)ၾကားက အခ်ဳိးဟာလဲ ၁.၃ ကေန ၂.၁ ကို တိုးသြားခဲ့ပါတယ္။ ဒီလို Labor supply တက္လာမႈဟာ ထုတ္လုပ္မႈစြမ္းအားကိုလဲ တက္ေစခဲ့ပါ တယ္။

ဒါ့အျပင္ retirement saving ကလဲ လူ႔သက္တမ္းျမင့္မားမႈနဲ႔အတူ တက္လာခဲ့ပါတယ္။ အာရွအေရွ႕ပိုင္းရဲ႕ မယံုၾကည္စ ရာေကာင္းေလာက္တဲ့ အရွိန္အဟုန္နဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈေတြမွာ ဒီလို factor inputs မ်ားက အဓိက ေနရာကေန ပါဝင္ခဲ့ တာပါ။

က်န္းမာေရးက႑ရဲ့ ဓနႂကြယ္ဝမႈအေပၚမွာ သက္ေရာက္ႏိုင္တဲ့ ဆက္စပ္မႈေတြကို အာဖရိကတိုက္ HIV/AIDS ျပႆနာ နဲ႔ ဥပမာေပးႏိုင္ပါေသးတယ္။ (၁၉၆ဝ) ခုႏွစ္မွာ အာဖရိကတိုက္ရဲ႕ လူ႔သက္တမ္းက ၄ဝ ႏွစ္ ျဖစ္ပါတယ္။(၁၉၉ဝ)ခုႏွစ္မွာ ၅ဝ ကို တိုးသြားခဲ့ေပမယ့္ ၂ဝဝ၁ခုႏွစ္လဲေရာက္ေရာ (၄၆) ႏွစ္ကို ျပန္က်သြားပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္ပါလဲ။ အေျဖကရွင္းပါ တယ္။ HIV/AIDS ေၾကာင့္ပါ။ တကမာၻလံုးကို ပ်ံ႕ႏွံ႔ခဲ့တဲ့ ေရာဂါပိုး ျဖစ္ေပမယ့္ ေရာဂါကို လ်စ္လ်ဴရွဳမႈ၊ ကြန္ဒံုးသံုးစြဲမႈကို resist လုပ္မႈ၊ ေရာဂါပိုးကူးစက္ခံရသူမ်ားကို discriminate လုပ္မႈေတြအျပင္ ႀကီးစြာေသာ ေဆးကုသစရိတ္ေတြ ထပ္ ေလာင္းလိုက္တဲ့အခါ အာဖရိကတိုက္ဟာ ဒီေရာဂါဆိုးရဲ႕ တိုက္ခိုက္မႈကို ႀကီးမားစြာ ခံလိုက္ရပါေတာ့တယ္။

ဒီေရာဂါဆိုးရဲ႕ စီးပြားေရးဆိုင္ရာ ဆိုးက်ဳိးသက္ေရာက္မႈေတြကလဲ အရမ္းႀကီးမားလွပါတယ္။ တျခားေရာဂါေတြနဲ႔ မတူတဲ့ အခ်က္က တျခားေရာဂါအမ်ားအျပားက အသက္အရြယ္ႀကီးသူမ်ားနဲ႔ ကေလးသူငယ္မ်ားကိုသာ ပိုမိုထိခိုက္မႈရွိေစၿပီး၊ ဒီေရာဂါက်ေတာ့ အလုပ္လုပ္ႏိုင္သူေတြကို ပိုမိုထိခိုက္ေစတဲ့ အခ်က္ပါပဲ။ ၿပီးေတာ့ ဒီေရာဂါက စီးပြားေရးအေဆာက္အအံု တခုလံုးကို ထိခုိက္ေစပါတယ္။

တျခားငွက္ဖ်ားေရာဂါတို႔လို ေက်းလက္ေဒသေတြကို ပိုမို ထိခိုက္ေစတာမ်ဳိး မဟုတ္ပါ။ ဒီအတြက္ေၾကာင့္ ထုတ္လုပ္မႈ စြမ္းအားေတြ က်ဆင္းလာတဲ့အျပင္ saving rates ေတြကလဲက်လာ၊ မိဘမဲ့ကေလးေတြကို ေစာင့္ေရွာက္ရတဲ့ စရိတ္က လဲ ပိုမိုႀကီးမားလာပါတယ္။ ဒီအခ်က္ဟာ တိုင္းျပည္တခုလံုးရဲ႕ economic infrastructure ကို အႀကီးအက်ယ္ ထိခိုက္ လာေစပါေတာ့တယ္။

ေနာက္ဆံုးအာဖရိကႏိုင္ငံအမ်ားစုဟာ palliative care နဲ႔ opportunistic infections ေတြကို ကုသမႈ လုပ္ေပးႏိုင္တဲ့ အ ဆင့္ပဲ ရွိပါေတာ့တယ္။Beninမွာဆိုရင္ retroviral drug အတြက္ ကုန္က်စရိတ္ဟာ အရမ္းႀကီးမားၿပီး တႏွစ္အတြက္ ကုန္က်စရိတ္ဟာ တႏွစ္ဝင္ေငြထက္ (၆) ဆ ႀကီးမားပါတယ္။

အခုေဖာ္ျပတဲ့ ဥပမာေလးေတြကို ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ က်န္းမာေရးနဲ႔ ဓနႂကြယ္ဝမႈ၊ ဝင္ေငြတိုးတက္မႈ၊ တိုင္းျပည္ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုး တက္မႈေတြၾကားက ဆက္စပ္မႈေတြကို ေတြ႔ျမင္ႏိုင္ပါတယ္။ Human capital investment ဟာ စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖိဳးမႈရဲ႕ အ ေရးႀကီးေသာ ေသာ့ခ်က္ျဖစ္လာတဲ့ (၂၁) ရာစုႀကီးမွာ လူ႔စြမ္းအားအရင္းအျမစ္ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး (Human Resources Development) ရဲ့ အဓိကအခ်က္ႀကီးႏွစ္ခုျဖစ္တဲ့ က်န္းမာေရးနဲ႔ ပညာေရးက႑ ဖြ႔ံၿဖိဳးတိုးတက္မႈဟာ ႏိုင္ငံတိုင္း ဦးစား ေပးေဆာင္ရြက္ရမယ့္ ရည္မွန္းခ်က္မ်ားျဖစ္သင့္ပါေၾကာင္း ေရးသားလိုက္ရပါတယ္။

ခင္မမမ်ဳိး (၂၃၊၁၁၊ ၂ဝဝ၇)

ရည္ညႊန္း။ ။

Bhargova, A., Jamisn, D.Y., Lau, J.L. andMurray, C.J.L. (2001) Modeling the effects of health on economic growth, Journal of Health Economics, 20, 423-440

World Health Organization, Commission on Macroeconomics & Health (2001) Macroeconomics & Health: Investing in Health for Economic Development,Geneva: WHO

Fox, M.P., Rosen, S., MacLeod, W.B., Wasunna, M., Bii, M, Foglia, G. and Simon, J.L. (2004) The impact of HIV/AIDS on labor productivity in Kenya, Tropical Medicine and International Health, 9(3), 318-324

Download audio file (uswanyi_02-05-12.mp3)

ေမြးေန႔မဂၤလာ ရက္ျမတ္ရတနာကို သုံးရက္တိုင္က်င္းပမွာျဖစ္ၿပီး ဧည့္ခံပဲြမ်ား၊ အထူးတရားပဲြမ်ားျဖင့္ ထူးျခားစြာက်င္းပ မွာျဖစ္ေၾကာင္း၊ သံဃာ့ပရိသတ္ လူပရိသတ္အား တစ္ေန႔တာ အာဟာရ ဆက္ကပ္လွဴဒါန္း ေကၽြးေမြးဧည့္ခံျခင္းကို ေမ လ ၈ ရက္ေန႔မွ ၁၀ ရက္ေန႔ထိ သုံးရက္တိုင္တိုင္ က်င္းပမွာျဖစ္ေၾကာင္း၊ ၁၀ ရက္ေန႔တြင္ တိပိဋကဓရေယာဆရာေတာ္ ကိုယ္တိုင္ ႂကြေရာက္ ခ်ီးေျမႇာက္မွာျဖစ္ေၾကာင္း သိရပါသည္။

အဆိုပါေမြးေန႔ပဲြသုိ႔ မစိုးရိမ္တုိက္သစ္ ဓမၼသဟာယေက်ာင္း နာယကဆရာေတာ္ ဘဒၵႏၲဝိစိတၱာဘိဝံသ အရွင္ဝီရသူ (မစိုး ရိမ္) လည္း တက္ေရာက္ခဲ့ေၾကာင္း၊ ေမြးေန႔ပဲြ ဒုတိယေန႔ႏွင့္ တတိယေန႔မ်ားတြင္ အရွင္ဝီရသူ(မစိုးရိမ္) ေဟာၾကားေသာ အမ်ဳိးသားေရး၊ ႏုိင္ငံေရး၊ သာသနာေရး၊ ဘာသာယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ တရားေတာ္ CD အခ်ပ္ႏွစ္ေထာင္ကို သက္ေတာ္ရွည္ ဝါဆိုဆရာေတာ္ဘုရားႀကီးအား ပူေဇာ္သည့္အေနျဖင့္ ႂကြေရာက္လာသည့္ သံဃာ့ပရိသတ္ လူပရိသတ္ အား လွဴဒါန္းမွာျဖစ္ေၾကာင္း သိရပါသည္။

သက္ေတာ္ရွည္ ဝါဆိုဆရာေတာ္ဘုရားႀကီးသည္ အရွင္ဝီရသူတို႔ အက်ဥ္းက်ေနစဥ္ အရွင္ဝီရသူႏွင့္ အရွင္ဝီရသူ၏ ဆရာ ဦးဇနိတာဘိဝံသတို႔ အဖဲြ႔သားအားလုံး လြတ္ေျမာက္ရာ လြတ္ေျမာက္ေၾကာင္း အၿမဲတမ္းႀကိဳးပမ္းအားထုတ္ခဲ့သူျဖစ္ ေၾကာင္း၊ ေထာင္ထဲထိႂကြေရာက္ၿပီး တရားေဟာျခင္း၊ ၾသဝါဒေပးျခင္း၊ အားေပးျခင္း၊ ေထာက္ပံ့ျခင္း၊ ေထာင္အာဏာပိုင္ မ်ားထံ အပ္ႏွံျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ကာ လြန္စြာဂ႐ုစိုက္သူျဖစ္ေၾကာင္း ေထာင္သုိ႔ႂကြ၍ တရားေဟာစဥ္ အရွင္ဝီရသူတို႔ ဆရာ တပည့္ကို မၾကည့္ရက္၍ မ်က္ရည္ၿဖိဳင္ၿဖိဳင္က်ကာ စကားမေျပာႏုိင္ေတာ့သည့္အထိ ခံစားခဲ့ရဖူးသူျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဆရာ ေတာ္ႀကီး မ်က္ရည္က်ပုံကို ေတြ႔ျမင္ရေသာ ဝန္ထမ္းမ်ားႏွင့္ အက်ဥ္းသားအားလုံး စိတ္ထိခုိက္ၾကရေၾကာင္း “သာသနာ ပိုင္လည္း သာသနာကို မပိုင္ေတာ့ပါဘူးကြာ”ဟူေသာ ဆရာေတာ္ႀကီးစကားႏွင့္ “သာသနာပိုင္က်သည့္ မ်က္ရည္” ဟူ ေသာ ေဆာင္းပါးတို႔ လြန္စြာထင္ရွားခဲ့ေၾကာင္းလည္း သိရပါသည္။

[၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလမွာ လူထု၊ ႀကီးပြားေရး ပံုႏွိပ္တိုက္မွ ပထမအႀကိမ္ လူထုဦးလွ ႏွစ္တရာျပည့္ အထိမ္းအမွတ္ ပံုႏွိပ္ ထုတ္ေဝလိုက္တဲ့ လူထုေဒၚအမာ ေရးသားတဲ့ 'ကြ်န္မေရးတဲ့ သူ႔ဘဝ လူထုဦးလွ' စာအုပ္မွ 'တည္ဆဲဥပေဒကို ႐ိုေသေလးစား လိုက္နာရာမွာ အလြန္တိက် ခဲ့တဲ့ လူထုဦးလွ တသက္မွာ အဖမ္းအဆီး (၅) ႀကိမ္ ခံခဲ့ရပံုကို' ထုတ္ေဖာ္ တင္ျပထားတဲ့ "အဖမ္းအဆီး" အခန္းကို ျပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ျပလိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။]

ဦးလွ တသက္မွာ အဖမ္းအဆီး (၅) ခါေတာင္ ခံရဖူးပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တခါမွ အျပစ္ေပးခံရလို႔ ေထာင္က်ရတာ မရွိပါဘူး။ (၄) ခါက ႏိုင္ငံေရး မကၤာမႈ ပုဒ္မ (၅) လိုဟာမ်ဳိးနဲ႔ ဖမ္းတာပါ။ တႀကိမ္ကေတာ့ သတင္းစာမွာ ေဖာ္ျပတဲ့ သတင္းတပုဒ္ မွားယြင္းတယ္ ဆိုၿပီး တိုက္ကို ခ်ိတ္ပိတ္၊ လူကိုဖမ္းၿပီး တရားစြဲဆိုတာ ခံရပါတယ္။ အဲဒီအမႈနဲ႔ အျပစ္ေပးဖို႔ အၾကာႀကီး လံုးပမ္းပါတယ္။ ေအာက္႐ံုးက ေထာင္ (၉) လ ခ်ပါတယ္။ တရားလႊတ္ေတာ္မွာ အယူခံႏိုင္ပါတယ္။

ဖမ္းသမွ်ေတြထဲမွာ ၿဗိတိသွ် အစိုးရ ဖမ္းဆီးတုန္းက ဆင္းရဲအခံရဆံုး၊ ဖဆပလ အစိုးရ တခါဖမ္းတုန္းက ေထာင္ထဲမွာ အၾကာဆံုး ေနခဲ့ရပါတယ္။

ဦးလွက အဲဒီ စတုတၳအႀကိမ္ ေထာင္သက္ကို ‘ဂ်ပန္ တေခတ္စာေလာက္’ သူခံရတယ္လို႔ ေျပာတတ္လွတယ္။ ကိုညိဳျမ ကေတာ့ သူ အဖမ္းခံရတုန္းက ေထာင္သက္က သူ႔အသက္ထဲက လွီးျဖတ္ အယူခံရတဲ့ ႏွစ္ေတြတဲ့။

ဦးလွ (၅) ခါ အဖမ္းခံရတဲ့ အနက္က (၂) ႀကိမ္ ဖမ္းတာက က်မ အိမ္မွာ မရွိခိုက္ခ်ည္းပါ။

ၿဗိတိသွ် အစိုးရ ပထမအႀကိမ္ လာဖမ္းတာကို ခံရစဥ္ကေတာ့ တခါမွ အဖမ္းမခံရဖူးေသးတာလည္း တေၾကာင္း၊ ေမွ်ာ္ လင့္ မထားတာလည္း တေၾကာင္းေၾကာင့္ထင္ရဲ႕၊ ရယ္စရာေကာင္းပံုက က်မဆိုတာ အူေၾကာင္ေၾကာင္နဲ႔ ကိုယ့္ ေယာက်ာ္း ဖမ္းသြားတာကို ဖမ္းသြားတာမွန္း မသိလိုက္ဘူး။

ဂ်ပန္ေခတ္တုန္းက က်မတို႔ ကပိုင္မွာ ေနၾကေတာ့ က်မတို႔ေနတဲ့ ကပိုင္ ေတာင္ငူစုက ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းထဲကို ဝန္ႀကီး သခင္သန္းထြန္းတို႔၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ဗထူးတို႔ မၾကာမၾကာ လာပါတယ္။ သူတို႔ ဘာလုပ္ဖို႔လာတယ္ ဆိုတာ ဦးလွက က်မကို ေျပာမျပဘူး။ ကြန္ျမဴနစ္ ပါတီက ရဲေဘာ္မေလး ၃-၄ ေယာက္ က်မတို႔ ဆီလာေနေတာ့လည္း က်မက ခ်က္ျပဳတ္ ေကြ်း ေနတာပဲ။ သူတို႔ ေနခ်င္သေလာက္ ေနၾကေပါ့ေလ။

ဒါနဲ႔ပဲ က်မတို႔ အညာမွာ ဗိုလ္မွဴးဗထူး ဦးေဆာင္တဲ့ တပ္ေတြက ဂ်ပန္ ဖက္ဆစ္ကို ေတာ္လွန္ၾကၿပီး၊ တိုက္ပြဲေတြ ျဖစ္ေန ၿပီ။ ဂ်ပန္ေတြ အေရးမလွဘဲ စစ္ေတြ ဆုတ္ေပးေနပါၿပီ။ မဟာမိတ္တပ္ေတြက ဝင္လာၿပီး။ ဒါေၾကာင့္ ဂ်ပန္တပ္ေတြ လက္ က မႏၲေလးၿမိဳ႕ေတာင္ က်သြားၿပီ ဆိုတဲ့ အခ်ိန္မ်ဳိးမွာ ၿဗိတိသွ် စစ္ဗိုလ္တေယာက္ ဂ်စ္ကား တစီးနဲ႔ က်မတို႔ေနတဲ့ ကပိုင္ ေတာင္ငူစု ေက်ာင္းထဲကို ဝင္လာၿပီး ဦးလွကို ေမးတယ္။ ေတြ႔တယ္။ သူတို႔ႏွစ္ေယာက္ စကား ေျပာၾကတယ္။ ဘာေျပာ မွန္း က်မ မသိလိုက္ဘူး။ ေနာက္ဦးလွက အိပ္ရာ လိပ္ခိုင္းတယ္။ အဝတ္အထည္ကေလး နည္းနည္း ထည့္ခိုင္းတယ္။ စစ္ဗိုလ္လာေခၚလို႔ ငါလိုက္သြားရဦးမယ္ ေျပာၿပီး လိုက္သြားတယ္။

စစ္ဦး ဘီးလူးမွာ ဦးလူေဖဝင္းတို႔ေတာင္ ပါလာတယ္။ ဦးလူေဖဝင္းက ျပည္သူ႔ ဆက္ဆံေရး အရာရွိ အျဖစ္နဲ႔ ဆိုသလိုလို၊ ေရွ႕တန္း စစ္မ်က္ႏွာ အတြက္ ဝါဒျဖန္႔ခ်ိဖို႔ ဆိုသလိုလိုမို႔ ဦးလွလည္း ဒီလိုမ်ဳိး စကားျပန္ လမ္းျပ လုပ္ခိုင္းရေအာင္ လာ ေခၚသြားတာတဲ့လို႔ ဘယ္သူက ေျပာမွန္းမသိ ေျပာသံ က်မ ၾကားပါတယ္။ ဒါနဲ႔ က်မက ဪသာ္ … ဦးလူေဖဝင္းတို႔နဲ႔ လိုက္သြားရတာ ေနမွာပဲ။ ခုေလာက္ဆို ေက်ာက္ဆည္ဆီေလာက္ ေရာက္ေနမလား၊ ငါ့ေယာက်ာ္း မိတၲီလာေလာက္ ေရာက္ရင္ ျပန္လာမွာ ထင္ပါရဲ႕ ဆိုတာမ်ဳိးနဲ႔ သူျပန္အလာကို ေမွ်ာ္ေနတာပါ။ ေနာက္ရက္ေတြ အၾကာႀကီး ရွိေတာ့မွာ ဦးလွကို စစ္တြင္းက ဂ်ပန္နဲ႔ ေပါင္းတယ္။ ဂ်ပန္ စာအုပ္ေတြ ဘာသာျပန္တယ္၊ အာရွလူငယ္ေတြ ဘာေတြ လုပ္ခဲ့တယ္ ဆိုၿပီး အဂၤလိပ္စစ္တပ္က ဖမ္းသြားတာတဲ့။ က်ားမင္းႀကီး စစ္အခ်ဳပ္မွာ ေရာက္ေနၿပီးေနာက္ ပုဂံ စစ္အခ်ဳပ္မွာ ေရာက္ေန ၿပီလို႔ ၾကားရတယ္။

က်မဆိုတာ ကေလး ႏွစ္ေယာက္နဲ႔ အူေၾကာင္ေၾကာင္ က်န္ရစ္တယ္ေလ။ ဦးလွ တသက္မွာ (၅) ႀကိမ္ (၅) ခါ အဖမ္းခံရ တယ္။ ၿဗိတိသွ် စစ္ဘက္က ဖမ္းတာဟာ ပထမဆံုး အႀကိမ္ အဖမ္းခံရျခင္းပဲ။

အိမ္မွာ သူမရွိတုန္း ကပိုင္ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းနားမွာ ေက်ာက္ႀကီးေရာဂါေတြ ျဖစ္လာေတာ့ ကေလး (၂) ေယာက္နဲ႔ ေနလို႔ မျဖစ္ဖူး။ သူမ်ားေတြလည္း ၿမိဳ႕ထဲ ျပန္ဝင္ကုန္ၾကၿပီ။ ၿမိဳ႕ျပန္ေျပာင္းၾကစို႔ရဲ႕ ဆိုၿပီး က်မတို႔ တမိသားစုလံုး မႏၲေလးကို ျပန္ ေျပာင္းခဲ့ၾကတယ္။ စစ္ႀကီးအတြင္းမွာ က်မ၊ က်မ မိသားစုနဲ႔ သားခ်င္းေဆြမ်ဳိးေတြ အားလံုး တစုတေဝးတည္း စစ္ေျပး ေျပးၾကတာပါ။ အဲဒီအခ်ိန္က က်မမွာ မေပါ့မပါး ဖိုးသံေခ်ာင္း ကိုယ္ဝန္နဲ႔ေပါ့။

မႏၲေလးကို ေရာက္ေတာ့မွ ဦးလွကို ေခၚသြားတာဟာ ဖမ္းသြားတာ။ F.S.S. လို႔ ေခၚတဲ့ Field Security Service စစ္ေျမ ျပင္ လံုျခံဳေရး အဖြဲ႕က လာဖမ္းတာလို႔ သိရတယ္ေလ။

မႏၲေလးမွာ က်မတို႔ မိဘမ်ား၊ က်မတို႔ အေဒၚမ်ား ဘႀကီးမ်ားမွာ ကိုယ္ပိုင္ ေနအိမ္ေတြ ရွိပါတယ္။ သူမ်ားကို ငွားစားတဲ့ ေနအိမ္ တိုက္တာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ႏို႔ေပမယ့္ တလံုးမွ မက်န္ပါဘူး။ အားလံုး စစ္မီးေလာင္လို႔၊ ဗံုးက်လို႔ ပ်က္စီးကုန္ ၾကတာပါ။ အဲဒီေတာ့ ေက်ာက္ေရာဂါကို ေၾကာက္ၿပီး ကမန္ကတန္း ေျပာင္းေျပးလာၾကေပမယ့္ ေနစရာအိမ္ မရွိပါဘူး။ (၈၄) လမ္း ကြမ္းျခံရပ္မွာ က်မတို႔ မိတ္ေဆြ ဦးဘဦးတို႔ တိုက္က မီးမေလာင္ဘဲ အေကာင္းအတိုင္း က်န္ေနပါတယ္။ ဦး ဘဦးတို႔က ဘယ္ေျပးၾကတယ္ မဆိုႏိုင္ဘူး။ ျပန္မလာၾကေသးဘူး။ အေမတို႔ အေဖတို႔ သားအမိ သားအဖ တေတြရယ္။ က်မ အစ္မ ေဒၚဦးတို႔ ဦးထြန္းခြ်န္တို႔ လင္မယားရယ္၊ က်မ အေဒၚမ်ားရယ္၊ က်မတို႔ သားအမိ သံုးေယာက္ရယ္ေပါ့။ အဲဒီ အခ်ိန္မွာ၊ မႏၲေလး ျပန္ေရာက္ေတာ့လည္း ဦးလွက လြတ္မလာေသးဘူး။ သတင္းေတြကေတာ့ အမ်ဳိးမ်ဳိး ၾကားေနရတာ ပဲ။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ က်မ ခဲအို ကိုထြန္းခြ်န္က “နင့္ေယာက်ာ္းကို ငါ လိုက္ေခၚေခ်မယ္။ ငါ့ကို ၄-၅ဝဝဝိ/- ေပးလိုက္၊ ပိုက္ဆံ ေပးတဲ့လူ လြတ္သတဲ့” လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။ က်မက က်မ ေယာက်ာ္း ဖမ္းတာဟာ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ဖမ္းတာပဲ ျဖစ္ရမယ္။ ပိုက္ဆံေပးလို႔ လြတ္မွာ မဟုတ္ဘူး ဆိုၿပီး ခဲအိုစကားကို နားမေထာင္ဘူး။

တေန႔မွာေတာ့ အေမရိကန္ တပ္ရဲ စစ္ေထာက္လွမ္းေရးတပ္ ျဖစ္တဲ့ Detachment 101 နဲ႔ တြဲၿပီး ဂ်ပန္ ေတာ္လွန္ေရး လုပ္ေနၾကတဲ့ က်မတို႔ ရဲေဘာ္ေတြနဲ႔ ေတြ႕ၾကေတာ့ ဦးလွ လြတ္ရာလြတ္ေၾကာင္း အဲဒီအဖြဲ႕ကေနၿပီး လုပ္ရင္ရမလားလို႔ ရဲေဘာ္ေတြက အဖြဲ႕ စခန္းခ်ေနရာ ဗန္းေမာ္ကို လိုက္ခဲ့ပါလို႔ ေခၚလာပါတယ္။ ဖမ္းသြားတာ ၃-၄ လ ရွိၿပီ။ မလြတ္ေသး ေတာ့ က်မက ရဲေဘာ္ေတြေခၚရာ ဗန္းေမာ္ကို လိုက္ခ်င္တာေပါ့။ အေမတို႔ အေဖတို႔ကို ေျပာၿပီး ပူဆာေတာ့ အေမတို႔က ခြင့္ျပဳရတယ္ေလ။ အဲဒီတုန္းက က်မ တေယာက္တည္း ျဖစ္ေနလို႔ အစ္မ မမဦးက က်မနဲ႔ အေဖာ္လိုက္ေပးရွာတယ္။

စစ္က ၿပီးေသးတာ မဟုတ္ဘူး။ ဗန္းေမာ္ သြားရပံုက မႏၲေလးကေနၿပီး ကပိုင္ကို လွည္းနဲ႔ သြားရပါတယ္။ တနာရီခြဲ ေလာက္မက ၾကာတယ္ ထင္ပါတယ္။ ေလယာဥ္ေတြက ကပိုင္နားမွာ ရွိတာမို႔ပါ။ က်မက ဖိုးသံေခ်ာင္း ကိုယ္ဝန္ႀကီး (၅) လ – (၆) လနဲ႔ မေပါ့မပါး။ ကပိုင္ေလယာဥ္ကြင္း ေရာက္ေတာ့ စစ္ေလယာဥ္ ဒါကိုတာႀကီး တစီးေပၚ တက္ၾကရတယ္။ စစ္သံုး ပစၥည္းသယ္ ဒါကိုတာႀကီး ဆိုေတာ့ ထိုင္ခံုလည္း မပါပါဘူး။ ေလယာဥ္ထဲမွာ Ground Sheet ေတြပဲ ခင္းထားတာ ပါ။ အဲဒီေပၚ ညီအစ္မ ထိုင္သြားၾကတာပါ။ မွတ္ေတာ့ ေသေသခ်ာခ်ာ မမွတ္မိဘူး။ က်မတို႔နဲ႔ အတူ ကသာဘက္က ရဲ ေဘာ္ကိုလွနဲ႔ မြတ္စလင္ 101 ကိုေက်ာ္ဝင္းေမာင္၊ ဗန္းေမာ္ ကိုကိုႀကီးတို႔ ပါတယ္ ထင္တယ္။ ေလယာဥ္မူးလို႔ အန္ခ်င္ ေတာ့ အေမရိကန္ စစ္သား တေယာက္က သြပ္ပံုးႀကီး (၁) ပံုး ယူလာၿပီး လူနား ခ်ေပးထားပါတယ္။

ေလယာဥ္က (၁) နာရီသာသာ စီးမိေတာ့ ဗန္းေမာ္ ေရာက္ၾကပါေလေရာ။ ေလယာဥ္က အဲဒီတုန္းကမွ စစီးဖူးတာပါ။ ဗန္းေမာ္ကိုလည္း အရင္က မေရာက္ဖူးပါဘူး။ ကြင္းေရာက္ေတာ့ ဂ်စ္တစီးနဲ႔ ကုန္းမဟတ္ ႐ြာဘက္ကို သြားရတယ္။ အဲဒီမွာ 101 က ရွိတာကိုး။ ဟိုေရာက္ေတာ့ က်မတို႔ ျမန္မာရဲေဘာ္ေတြက သူတို႔ အေမရိကန္ေတြကို ဘာေျပာေပးတယ္။ ဟိုက ဘာျပန္ေျပာတယ္ေတာ့ မမွတ္မိဘူး။ ၄-၅ ရက္ ေနၿပီးေတာ့ က်မတို႔ ျပန္လာခဲ့ၾကတယ္။ ဦးလွကေတာ့ ပုဂံမွာ ရွိေနတယ္ေလ။

က်မတို႔ ျပန္ခါနီးမွာ အေမရိကန္တပ္က က်မတို႔ ျမန္မာရဲေဘာ္ေတြကို သူတို႔ လုပ္ေပးတာေတြ အတြက္ လခ လစာ အ ျဖစ္နဲ႔ ပိုက္ဆံေတြ ေပးသတဲ့။ ဒီပိုက္ဆံေတြကို ရဲေဘာ္ေတြက ရေၾကာင္း လက္မွတ္ထိုးၿပီး ယူၾကရမယ္တဲ့။

က်မတို႔ ရဲေဘာ္ေတြကလည္း ဒီတပ္ကို လာကူတာဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဂ်ပန္လက္က လြတ္ေျမာက္ေရးအတြက္ အကူအညီ ေပးတာ။ အခေၾကးေငြ လိုခ်င္လို႔ လုပ္တာမဟုတ္ဘူး။ တိုင္းျပည္အတြက္ လုပ္တဲ့ ႏိုင္ငံေရး။ ဒါေၾကာင့္ လုပ္ခ လစာ မယူပါဘူးလို႔ ေျပာတယ္။ အေမရိကန္ေတြကလည္း မဟုတ္ဘူး၊ အလကား လုပ္ေပးတယ္ ဆိုတာ မရွိဘူး၊ ပိုက္ဆံ ယူရ မယ္တဲ့။ ရဲေဘာ္ေတြကလည္း မယူဘူး။ ေနာက္ဆံုး အတိုက္အခံ အျငင္းအခံု ျဖစ္ၾကရာက သူတို႔က နည္းနည္းေလွ်ာ့ ေပးၿပီး တေယာက္ကို တဆင့္ျဖစ္ျဖစ္ လခ လုပ္ခ အေနနဲ႔ ယူၾက၊ လက္မွတ္ထိုးၾကလို႔ ဆိုလို႔ လက္မွတ္ထိုးၿပီး သူတို႔တပ္ နဲ႔ ရဲေဘာ္ေတြနဲ႔ ခြဲခဲ့ၾကရပါတယ္။ အဲဒီကိစၥေတြ ၿပီးေတာ့ က်မတို႔ပါ ဗန္းေမာ္ကုန္းမဟတ္က ေလယာဥ္ေတြနဲ႔ ျပန္ခဲ့ၾက ေရာ။

ျပန္ေရာက္ေတာ့ ဦးလွက မလြတ္ေသးပါဘူး။ တျခားလူေတြေတာ့ တခ်ဳိ႕ လြတ္လာၾကပါၿပီ။ ပိုက္ဆံေပးလို႔ လြတ္တဲ့လူ ေတြလည္း ပါတယ္လို႔ ၾကားရတာပဲ။ ဦးလွက ေတာ္ေတာ္ၾကာမွ လြတ္ပါတယ္။

ဦးလွ အဖမ္းခံရတာ တသက္လံုးမွာ (၅) ႀကိမ္ပါ။ ခုပထမဆံုး အႀကိမ္ရယ္၊ မင္းမႏိုင္ ကိစၥနဲ႔ (၃) ႏွစ္နဲ႔ (၄) လခန္႔ ဖမ္းထား တဲ့ အႀကိမ္ရယ္၊ သူမဆံုးခင္ က်မေရာ သူေရာ သားအငယ္ဆံုးေကာင္ (ညီပုေလး) ေရာ အဖမ္းခံရတဲ့ ေနာက္ဆံုးအခါ ကိုပဲ ေသေသခ်ာခ်ာ မွတ္မိေနပါတယ္။

ဦးလွ ဆိုတာေလ သူ႔ကို (၅) ႀကိမ္ (၅) ခါသာ အဖမ္းခံရဖူးတယ္ ငါ့ကို ဘယ္တုန္းက ဘယ္သူ ဖမ္းတုန္းက ငါဘယ္လို ေနရတာကလားလို႔ ဘယ္ေတာ့မွ ေျပာမျပေလဘူး။ သူ႔စိတ္ထဲ သူခံစားခဲ့ရတဲ့ အနိ႒ာ႐ံုကို ျပန္ေျပာမျပခ်င္လို႔လား က်မလည္း ဘာမွ တတ္ႏိုင္တာ မဟုတ္ဘဲနဲ႔ အလကား စိတ္ဆင္းရဲေနမွာေပါ့လို႔ ထင္လို႔လား မေျပာတတ္ဘူး၊ ဘာဆို ဘာမွ ျပန္မေျပာဘူး။ က်မသာ ဆိုရင္ သူမ်ားကို မေျပာဘူးထားပါ။ သူ႔ကိုေတာ့ ေျပာျပမိမွာပဲ။ သူကေတာ့ ဒါမ်ဳိးမွာ ေအာင့္အည္းၿပီး ေနလည္း ေနႏိုင္တယ္။

သူနဲ႔အတူ အဖမ္းခံရတဲ့လူ၊ သူနဲ႔ ညီလိုအစ္ကိုလို ခ်စ္တဲ့ ေ႐ႊျပည္က ဆန္စက္ပိုင္ ဦးမူက ေျပာျပမွ သူတို႔ ဘယ္လို ေနခဲ့ ထိုင္ခဲ့ရတယ္ ဆိုတာ က်မ နည္းနည္း ျပန္ၾကားရပါေတာ့တယ္။

သူတို႔ကို ပထမ စစ္ကိုင္းဘက္က ႐ြာသစ္ႀကီးကို ေခၚသြားတာတဲ့။ ေနာက္ က်ားမင္းႀကီး ေ႐ႊ႕ရတာတဲ့။ ေနာက္ ပုဂံတဲ့။ အဲဒီအရပ္ေတြကို ၿဗိတိသွ်တပ္က ေခၚေခၚသြားတာတဲ့။ စစ္တိုက္ရင္း ဖမ္းခ်ဳပ္တဲ့ ပံုသဏၭာန္ ထင္ပါရဲ႕။ ၿပီးေတာ့ စစ္သံု႔ ပန္းေတြလိုပဲ ထားတာတဲ့။ ဦးမူက “သည္း ေယာက်ာ္းက ဘုန္ႀကီးလိုဟာေအ့၊ ဘာမွ ဖန္းတီးတတ္တာ မဟုတ္ဘူး။ ငါနဲ႔ သူရိယ ကိုသန္းေမာင္နဲ႔ ပုဂံၿမိဳ႕ထဲ အမိႈက္က်ံဳး ထြက္ရေတာ့ ငါက သူ႔အတြက္ ထန္းလ်က္ကေလး ဘာေလး ၿမိဳ႕ထဲက ေတာင္းလာၿပီး ေကြ်းရတယ္” တဲ့။ သူ႔တို႔ အိမ္သာက်င္း တူးရသတဲ့။ ဦးမူက ေျပာျပတာေလ။ ဦးလွကေတာ့ ဒီအေၾကာင္း ေတြ တခြန္းတေလမွ မဟစဖူးပါဘူး။

အဲဒီ ဦးမူက ဦးလွကို ညီအရင္းလို ခ်စ္ပါတယ္။ က်မတို႔ မႏၲေလးကို ကရင္ဝင္ေတာ့ က်မတို႔ မိသားစုေတြ ဦးမူေနတဲ့ စိန္ ပန္းက ျခံႀကီးထဲမွာ သြားတိမ္းေရွာင္ ေနၾကရတယ္။ ဦးမူက ေစာင့္ေရွာက္ရွာတယ္။ အစစ လိုေလေသးမရွိ။

ဒီဦးမူဟာ ဦးလွရဲ႕ ‘ဇနီးနဲ႔ သားသမီးမ်ားသို႔ ေထာင္တြင္းက ေပးစာမ်ား’ စာအုပ္မွာ စာအမွတ္ (၂ဝ) က်မဆီကို ေရးတဲ့စာ မွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ ဦးမူပါပဲ။

သူ ေထာင္ထဲမွာေနတုန္း ဦးမူ ဆံုးရွာလို႔ နာေရးေၾကာ္ျငာ သတင္း သတင္းစာမွာ သူဖတ္ရေတာ့ “ဦးမူ ဆံုးတဲ့အေၾကာင္း လည္း ဖတ္လိုက္ရတယ္။ ဒီအတြက္ နည္းနည္းမွ စိတ္မေကာင္းဘူး။ သခၤါရ တရားႀကီး ဆိုတာ ဘယ္လိုမွ အစိုးမရ ေၾကာင္း အင္မတန္ ထင္ရွားတာပဲ။ ဦးမူက သူ႔ညီ ကိုေလးႀကီး အရက္ေသာက္လြန္းလို႔ အသက္တိုလိမ့္မယ္လို႔ ေျပာေလ့ ရွိတယ္။ အခုျဖင့္ ေနႏိုင္ေသးတဲ့ အ႐ြယ္မွာ သူေသရွာၿပီ။ ေလာကႀကီး အေၾကာင္းေတာ့ လိုေလေသးမရွိ သိသြားတဲ့ သူ ပါပဲ။ ဪသာ္ … ဦးမူ … ဦးမူ၊ တျခားတိုက္ပြဲေတြကို ပါးနပ္လိမၼာတဲ့ နည္းအမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ ႏိုင္ေအာင္ တိုက္ႏိုင္ေလ့ ရွိခဲ့ေပ မယ့္ ေသမင္းကိုေတာ့ ႏိုင္ေအာင္ မတိုက္ႏိုင္ရွာဘဲကိုး …” လို႔ ေရးလိုက္ပါတယ္။ ဦးမူအေဖ ဆံုးတယ္ ဆိုလို႔ က်မတို႔က အသုဘ သြားၾကတယ္။ စိန္ပန္းျခံႀကီးထဲမွာ ဦးမူက ခုတင္ႀကီးေပၚကေနၿပီး က်မတို႔ကို ဧည့္ခံေနတယ္။ အသုဘခ်ေတာ့ က်မတို႔လည္း ထိုင္ေနရာက ထပို႔ၾကေရာ။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ဦးမူဟာ ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာျပတ္ၿပီး လဲသြားပါေရာ။ ဒါနဲ႔ အသု ဘေနာက္ လိုက္ပို႔လို႔ ဝင္းေပါက္ ေရာက္ေနၿပီ ျဖစ္တဲ့ က်မတို႔က ဦးမူ ဆီကို ျပန္လာၾကည့္ရေတာ့တာေပါ့။ သိပ္မၾကာပါ ဘူး။ က်မတို႔ မ်က္စိေအာက္မွာပဲ ဦးမူက အသက္ကုန္သြားရွာေရာ။ ဖေအ့ အေလာင္းေတာင္ သုသာန္ေရာက္ဟန္ မတူ ဘူး။ ဒီအျဖစ္ေတြ ဦးလွကို စာေရးမေျပာပါဘူး။ သူသာသိရင္ ေထာင္ထဲကေနၿပီး ပိုၿပီး စိတ္ထိခိုက္ ရွာဦးမွာပါ။

လူထုေဒၚအမာ

Ludu လူထုႀကီးပြားေရး ေဖ့စ္ဘြခ္မွ ကူးယူတင္ဆက္သည္

ၿမိဳ႕လွၿမိဳ႕၌ အရွင္ဝီရသူ တရားေဟာျခင္းသည္ ဒုတိယအႀကိမ္ျဖစ္ၿပီး၊ ၂၆ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၂၀၁၂ ရက္ေန႔တြင္ ပထမအ ႀကိမ္ ေဟာၾကားခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ ပထမအႀကိမ္ေဟာတရားျဖစ္ေသာ “ဂလိုဘယ္လ္ မ်က္လုံး” တရားေတာ္သည္ စာ ၾကည့္တုိက္ထြန္း ကားေရး စာၾကည့္တိုက္သာသနာျပဳ တရားေတာ္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ထိုတရားေၾကာင့္ စာၾကည့္တုိက္အသင္း ဝင္သူမ်ား၊ စာ အုပ္ငွားသူမ်ား၊ စာအုပ္လွဴသူမ်ား ပိုမ်ားလာေၾကာင္း ႏွစ္ေပါင္းသုံးဆယ္နီးပါး ခါးဆက္ျပတ္ခဲ့ရေသာ အ ထူးတရားပဲြႀကီးမ်ားကိုလည္း ျပန္လည္က်င္းပႏိုင္ခဲ့ၿပီျဖစ္ေၾကာင္း၊ ၿမိဳ႕လွျပည္သူမ်ားက ေျပာၾကား၍ သိရွိခဲ့ရပါသည္။

အဆိုပါတရားပဲြသို႔ ၿမိဳ႕လွ NLD-ပါတီဝင္မ်ား၊ သၾကားစက္႐ုံအရာရွိမ်ား၊ ဝန္ထမ္းမ်ားႏွင့္ အမ်ားျပည္သူ တရားနာ ပရိ သတ္မ်ား စည္ကားသိုက္ၿမိဳက္စြာ နာယူၾကေၾကာင္း သိရိွရပါသည္။

ခုိက္ရန္ပ်ဳိးခဲ့၊ ရန္ၿငႇိဳးဖဲြ႕၊ က်ဳိးမဲ့ပ်က္စီးမည္။

ႀကိဳ႕ပင္လည္းတုံး၊ ဝံလည္းဆုံး၊ အ႐ႈံးေတြကိုယ္စီ။

သံဝရထုံး၊ ကိုယ္စီသုံး၊ အျပဳံးေဝၾကမည္။

ေမတၱာေဝမွ်၊ ညီညြတ္မွ၊ မုခ်ၿငိမ္းခ်မ္းမည္။

က်ေနာ္ ကံမေကာင္းစြာ
မိန္းမတေယာက္ကို ေတြ႔ဖူးတယ္
အဲဒီ မိန္းမက ဆြဲအားျပင္းတယ္
အဲဒီ မိန္းမ ဘယ္လိုလဲဆိုရင္
လက္ျပတ္ေနတဲ့ ဗီးနဗ္စ္ထက္ ျပည့္စံုတယ္
ေျမာက္ကၽြန္းသူထက္ ၿမိဳ႕ဆန္တယ္
သူ႔ကို ျမင္လိုက္တဲ့ ေယာက္က်ား
ဖ်င္းကနဲ  ျဖစ္သြားေစရမယ္

ေနာက္ၿပီး အဲဒီမိန္းမက
သရက္ဥယ်ာဥ္ထဲက အမၺပါလီ လည္း မဟုတ္ဘူး
ပါရီၿမိဳ႕က နာနာ လည္း မဟုတ္ဘူး
ေလဒီခ်က္တေလ လို အလုပ္သမားတေယာက္ထဲနဲ႔လည္း မဟုတ္ဘူး
အဲဒီ မိန္းမက ျပည္ႀကီးရဲ႕ အဆင္တန္ဆာ
ျပည့္တန္ဆာလည္း မဟုတ္ဘူး

ဒါေပမယ့္
အဲဒီ မိန္းမရဲ႕ ရင္သားေပၚမွာ
ပေရာဂ်က္ တစ္ဂ်က္
အဲဒီ မိန္းမရဲ႕ တင္ပါးေပၚမွာ
အန္ဂ်ီအို တစ္အို
ခ်က္တြင္းနက္နက္ ဗိုက္သားေပၚမွာ
အမတ္ တစ္မတ္
ေပါင္တန္ရွည္ရွည္ေပၚမွာ
ေခါင္းေဆာင္ တစ္ေဆာင္
လက္ကတီး ဂ်ဳိင္းၾကားမွာ
လူျဖဴ တစ္ျဖဴ
ဒူးေခါက္ေကြးမွာ
တုိင္းရင္းသား တစ္သား
ၿမီးေညႇာင့္႐ိုးမွာ
စစ္ဗိုလ္ တစ္ဗိုလ္

အဲဒီ မိန္းမကို က်ေနာ္ အထင္မေသးပါဘူး
သူ႔႐ုပ္ သူ႔ရည္ လွေနတာ အထင္ေသးစရာမွ မဟုတ္တာ
က်ေနာ့္ မိခင္နဲ႔ မ်ဳိးတူစု တစုထဲပဲဟာ
အဲဒီ မိန္းမမွာ ႏုိင္ငံမွ မရွိတဲ့ဟာ
အဲဒီ မိန္းမဟာ
မိန္းမပ်က္မဟုတ္ပါဘူး
ေယာက္်ားပ်က္ေတြနဲ႔ ဆက္ဆံေနသူသာ ။           ။

ေနႏြယ္
၇ ေမ ၂၀၁၂

လူနဲ႔စက္႐ုပ္ ကြာပါတယ္။ စက္႐ုပ္က ခိုင္းတာလုပ္တယ္။ တိတိက်က်ကိုလုပ္တယ္၊ စက္႐ုပ္ကို မီးပံုထဲခုန္ခ်ဆို ခုန္ခ်မွာ ပဲ။ ဓါးခုတ္ရာလက္လွ်ိဳဆို လွ်ိဳမွပဲ။ လက္ညႇိဳေထာင္ဆို ေထာင္မွာပဲ။ ေခါင္းညိတ္ဆို ညိတ္မွာပဲ။

စက္႐ုပ္ဟာ ခိုင္းတာပဲလုပ္မွာေလ၊ သူက စက္ပဲ၊ သူ႔မွာ အေဖမရွိဘူး အေမမရွိဘူး၊ ႏိုင္ငံမရွိဘူး လူမ်ဳိးမရွိဘူး၊ သံေယာ ဇဥ္မရွိဘူး၊ ေက်းဇူးမရွိဘူး၊ တရားတာ မတရားတာ မရွိဘူး၊ အသိဉာဏ္မရွိဘူး၊ အမွားအမွန္မရွိဘူး၊ ဥပေဒမရွိဘူး၊ စည္း ကမ္း မရွိဘူး၊ ကုသိုလ္ အကုသိုလ္ မရွိဘူး၊ သူငယ္ခ်င္းမရွိဘူး ညီအကိုမရွိဘူး။

လူကေတာ့ ကြာတယ္။ ေတာ့္ေတာ့္ကိုကြာတယ္။ လူမွာ ေဆြမ်ဳိးရွိတယ္၊ ႏိုင္ငံရွိတယ္၊ ခံစားမႈရွိတယ္၊ သံေယာဇာဥ္ရွိ တယ္။ စည္းကမ္းရွိတယ္၊ အသိဉာဏ္ရွိတယ္၊ ကုသိုလ္ အကုသိုလ္ရွိတယ္။ ဒီမွာ ေမးစရာ ျဖစ္လာတယ္။

လူေတြကို စက္႐ုပ္ေတြလို လုပ္ခိုင္းလို႔ရပါသလား။ မရပါ၊ လံုး၀မရပါ။ တခုေတာ့ရွိတယ္။ လူေတြကို တိရစာၦန္လို ခိုင္းလို႔ ေတာ့ရတယ္၊ ဦးေႏွာက္ကို ပံုမွန္မဟုတ္ေအာင္လုပ္ထားရင္ေပါ့။

ဒီေတာ့ အဲဒီလႊတ္ေတာ္ထဲေရာက္ေနတဲ့ စစ္ဗိုလ္အမတ္ေတြဟာ လူေတြလား။ စက္႐ုပ္ေတြလား။ လူစက္လား ဆို တာ၊ သူတို႔ ဘယ္လိုေနတယ္၊ ထိုင္တယ္၊ ေတြးတယ္၊ ေခၚတယ္၊ ဘယ္လို ဆံုးျဖတ္ၿပီး ဘယ္လိုအလုပ္လုပ္တယ္၊ ဘယ္ လို ခံစားၿပီး ဘယ္လိုအသိဉာဏ္ကို အသံုးခ်တယ္ဆိုတာ ၾကည့္ၿပီးမွ ေျပာၾကတာေပါ့။

(ဒီတေခါက္ လႊတ္ေတာ္မစခင္က အလဲခံလိုက္ရတဲ့ စစ္ဗိုလ္အမတ္ေတြက လူဆိုတာေတာ့ ေသခ်ာသြားတယ္)

Hawdeka Aethae ေဖ့စ္ဘြခ္မွ …

၂၅.၄.၂၀၁၂ က ဖြဲ႔စည္းခဲ့ေသာ ေရႊေလာင္းၿမိဳ႕ ေက်ာင္းသားသမဂၢ

၁.၅.၂၀၁၂ (အဂၤ ါေန ့) ည (၁၂း၁၀) အခ်ိန္တြင္ က်ဳံမေငးၿမိဳ႕ရဲစခန္းမွ ယာယီဂါတ္စာေရး နယ္ထိန္း ေအာင္ႏုိင္ဦးႏွင့္ ရဲ တပ္သားတဦးအပါအ၀င္ ရပ္ကြက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးရံုးမွ ကင္းသမားမ်ားပါ၀င္ေသာအဖြဲ႔သည္ က်ဳံမေငးၿမိဳ႕ ေက်ာင္းသားသမဂၢ မွ တြဲဘက္အတြင္းေရးမွဴး မအိအိေအာင္ (ပုသိမ္အေ၀းသင္တကၠသုိလ္)၏ ေနအိမ္သို႔ေရာက္ရွိလာၿပီး မအိအိေအာင္ မွတ္ပုံတင္အမွတ္ မိဘမ်ား၏ မွတ္ပုံတင္အမွတ္၊ အလုပ္အကုိင္၊ သန္းေခါင္စာရင္းအား လာေရာက္ေမးျမန္းယူေဆာင္ သြားခဲ့ၾကသည္။ က်ံဳမေငးၿမိဳ႕ေက်ာင္းသားသမဂၢအဖြဲ႔ဝင္ ေနအိမ္မ်ားသို႔ အလားတူ လာေရာက္ေမး ျမန္းသည့္ျဖစ္စဥ္မ်ား လည္း ရိွခဲ့သည္။

ထုိကိစၥႏွင့္ပတ္ သက္၍ ဗမာႏုိင္ငံလုံးဆုိင္ရာ ေက်ာင္းသားသမဂၢမ်ားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ဗဟုိစည္းရုံးေရးေကာ္မတီမွ တြဲဘက္အ တြင္းေရးမွဴး ကုိမင္းေသြးသစ္ မွ က်ဳံမေငးၿမိဳ႕ ရဲစခန္း (ဖုန္းနံပါတ္ ၀၄၂၆၅၃၂၀)သုိ႔ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခဲ့ရာ “တာ၀န္မွဴး မလာေသးလို႔ မေျပာၾကားႏုိင္ေၾကာင္း” ျပန္လည္ေျဖဆုိခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ ေရႊေလာင္းၿမိဳ႕ ေက်ာင္းသားသမဂၢမွ ေက်ာင္း သား/သူမ်ားကုိလည္း ၿမိဳ႕နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးရံုးမွ ၀န္ထမ္းမ်ားႏွင့္ ရဲတပ္ဖြဲ႔၀င္မ်ားမွ သမဂၢ၀င္မ်ား၏ အမည္စာရင္းမ်ားကုိ ေတာင္းယူၿပီး မည္သည့္ရည္ရြယ္ခ်က္ေၾကာင့္ ဖြဲ႔စည္းရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ဖိအားေပး ေျဖဆုိခုိင္းျခင္း၊ မိဘမ်ားကုိလည္း ၎တို႔၏ သား/သမီးမ်ားကို သမဂၢမွ ႏႈတ္ထြက္ခိုင္းရန္ ၿခိမ္းေျခာက္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကသည္။

ေရႊေလာင္းၿမိဳ႕ ေက်ာင္းသားသမဂၢ ဘ႑ာေရးေကာ္မတီမွ ကုိစုိးျပည့္စုံ ၏ မိဘမ်ားကို ၎မရွိခိုက္ လာေရာက္ၿပီး ကိုစိုးျပည့္စံု မွ ေက်ာင္းသားသမဂၢ အလုပ္မ်ားကုိ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ေနပါက မိဘမ်ား၏အလုပ္မ်ားကုိပါ ထိခုိက္ႏုိင္ ေၾကာင္း လာေရာက္ေျပာၾကားခဲ့သည္။

မႏၲေလးၿမိဳ႕၊ မစိုးရိမ္တိုက္သစ္၊ ဓမၼသဟာယေက်ာင္းနာယက၊ ဆရာေတာ္ဘဒၵႏၲဝိစိတၱာဘိဝံသ- အရွင္ဝီရသူ(မစိုးရိမ္) သည္ ၁၃၇၄-ခု ကဆုန္လျပည့္ေန႔ 5.5.2012-ရက္ေန႔တြင္ မဟာေအာင္ေျမ ေပါင္းလဲတိုက္ ဓမၼဗိမာန္၌က်င္းပေသာ “ယဥ္ေက်းလိမၼာ ရင္ေသြးရတနာ” (၁၅) သင္တန္းဆင္းပြဲသို႔ ႂကြေရာက္ခ်ီးေျမာက္ခဲ့ေၾကာင္း သိရပါသည္။

အဆိုပါ အခမ္းအနားကို ၎ေန႔ မနက္ (၉း၀၀) နာရီတြင္ စတင္က်င္းပခဲ့ၿပီး အစီစဥ္ ၉-ရပ္ျဖင့္ က်င္းပခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေပါင္းလဲတိုက္ ပတၱျမားေရႊရည္ေက်ာင္းဆရာေတာ္ ဘဒၵႏၲဝိစာရအမွဴးျပဳေသာ ပင့္သံဃာမ်ား၊ သင္တန္းနည္းျပ ကထိက ဆရာေတာ္မ်ား၊ မိဘျပည္သူမ်ား၊ ဧည့္သည္ပရိသတ္မ်ား၊ စာနယ္ဇင္းသမားမ်ား၊ NGO-အဖဲြ႔အစည္းမ်ား၊ သင္တန္းသူ/ သားမ်ား စုံလင္စြာ တက္ေရာက္ေၾကာင္း သိရပါသည္။ အခမ္းအနားမွဴးအျဖစ္ ဦးေမာင္ေမာင္တင္က ေဆာင္ရြက္ၿပီး အ ခမ္းအနားကို နေမာတႆ သုံးႀကိမ္ ရြတ္ဆိုဖြင့္လွစ္ကာ မဟာေအာင္ေျမ၊ ေပါင္းလဲတိုက္၊ တိုက္အုပ္ဆရာေတာ္-အနႏၲ ဂုဏ္ရည္ေက်ာင္း သာသနဓဇဓမၼာစရိယ ဘဒၵႏၲဇဝနမေထရ္က ငါးပါးသီလခ်ီးျမႇင့္ေတာ္မူၿပီး၊ ဆရာေတာ္အရွင္ဝီရသူက ၾသဝါဒကထာၿမြက္ၾကား ေၾကာင္း၊ သစၥေဝဒဂူ မိုးကုတ္ဝိပႆနာရိပ္သာမွ ဆရာေတာ္ ဘဒၵႏၲေဝေရာစန မေထရ္က သင္ တန္းဖြင့္လွစ္ရျခင္း ရည္ရြယ္ခ်က္ မ်ားကို မိန္႔ၾကားခဲ့ေၾကာင္း သိရပါသည္။

အလွဴရွင္တို႔အား ဂုဏ္ျပဳလႊာေပးအပ္ျခင္း၊ သင္တန္းသား/သူမ်ားအား ထူးခၽြန္ဆု၊ စာေအာင္ဆု၊ ႏွစ္သိမ့္ဆုမ်ား ခ်ီးျမႇင့္ ျခင္း၊ ဝမ္းသာစကားေျပာၾကားျခင္း၊ ဓမၼေတးမ်ား သရုပ္ေဖာ္ကျပျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ေဆာင္ရြက္ၾကကာ ဗုဒၶသာသနံ စိရံ တိ႒တု- သုံးႀကိမ္ရြတ္ဆို၍ ေအာင္ျမင္စြာ ႐ုပ္သိမ္းခဲ့ေၾကာင္း သိရပါသည္။

ယဥ္ေက်းမႈသင္တန္း ဦးစီးက်င္းပသူ ဆရာမႀကီး ေဒၚၾကင္ၾကင္ၿမိဳင္က ေက်းဇူးတင္စကားေျပာၾကားရာတြင္-

သစၥေဝဒဂူဆရာေတာ္၊ အရွင္ဇဝန ေမတၱာရွင္ဆရာေတာ္၊ အရွင္ဝီရသူ(မစိုးရိမ္)ဆရာေတာ္တို႔၏ ေမတၱာတရားေၾကာင့္ ယခုလို ေအာင္ျမင္စြာျပီးဆုံးခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ လြန္ခဲ့သည့္ ငါးႏွစ္ေက်ာ္ကာလကတည္းက သင္တန္းဖြင့္ဖို႔ ရည္ရြယ္ခဲ့ ေၾကာင္း၊ ထိုသို႔ရည္ရြယ္ရျခင္းမွာ ဘုန္းဘုန္းဝီရသူ၏ ၾသဝါဒစကားေၾကာင့္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဘာသာဖ်က္၊ လူမ်ဳိးဖ်က္၊ သာ သနာဖ်က္ ဘာသာျခားမ်ားကို စက္ဆုပ္မိေၾကာင္း၊ လြန္ခဲ့သည့္ ရွစ္ႏွစ္ေက်ာ္ ကိုးႏွစ္ခန္႔က ဘုန္းဘုန္းဦးဝီရသူကို ေလွ်ာက္ထားခဲ့ရာ ဘုန္းဘုန္းက “သူတို႔ကို မုန္းရမွာ မဟုတ္ဘူး၊ ေမာင္းထုတ္ရမွာလည္း မဟုတ္ဘူး၊ လူမ်ဳိးေပါင္းစုံ ဘာ သာေပါင္းစုံရွိမွ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံဟာ စံမီစာရင္းဝင္တာ၊ ဒါေၾကာင့္ ကိုယ့္ျခံကိုယ္ လုံေအာင္ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ရမယ္”ဟု မိန္႔ေတာ္မူေၾကာင္း၊ ျခံလုံေအာင္ကာကြယ္သည့္အေနျဖင့္ သင္တန္းကို ဖြင့္လွစ္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း စိတ္အားတက္ႂကြစြာ ေျပာၾကားသြားခဲ့ပါသည္။

အဆိုပါသင္တန္း၌ သင္တန္းသားကိုရင္ ၁၂-ပါး၊ ေမာင္ယဥ္ေက်း ၁၅၈-ေယာက္၊ မယ္ယဥ္ေက်း ၁၅၅-ေယာက္၊ စုစု ေပါင္း ၃၂၅-ဦးအတြက္ ကိရိယာအစုံအလင္ပါ ကြန္ပါဗူး-၃၂၅-ဗူး၊ သင္တန္းပို႔ခ်သူ ေယာဂီဆရာမ ၈-ေယာက္အတြက္ ေယာဂီဝတ္စုံ ၈-စုံ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးသီလရွင္ဆရာႀကီးႏွစ္ပါးအတြက္ သီလရွင္ဝတ္စုံ ၂-စုံ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးသံဃာ-၄ပါးအတြက္ လွဴရံ သဃၤန္းျခင္း ၄-ခုတို႔ ဆရာေတာ္အရွင္ဝီရသူကိုယ္တိုင္ ေပးအပ္လွဴဒါန္းခဲ့ေၾကာင္း၊ စုစုေပါင္း တန္ဖိုးေငြမွာ ေငြက်ပ္ သုံးသိန္းခဲြခန္႔ရွိေၾကာင္း သိရပါသည္။

သင္တန္းဆင္းပဲြ အခမ္းအနား ၿပီးဆုံးသြားေသာ္လည္း သင္တန္းသူ/သားမ်ားႏွင့္ မိဘျပည္သူမ်ားမွာ အိမ္ျပန္သြားျခင္း မရွိိေသးဘဲ ေပါင္းလဲတုိက္အတြင္းရွိ မဟာေဗာဓိပင္မွာ ေညာင္ေရသြန္းကုသိုလ္ယူၾကေၾကာင္း၊ ေက်ာင္းသူ/သားေလး မ်ားသည္ အခ်င္းခ်င္း ေရပက္တမ္းကစားၾကေသးေၾကာင္း၊ ေက်ာင္းအုပ္ဆရာမႀကီး ေဒၚၾကင္ၾကင္ၿမိဳင္ကို ရွိခုိးကန္ေတာ့ ကာ လိမ္လိမ္မာမာ ေနထိုင္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေနာက္ေနာင္လည္း သင္တန္းအဆင့္ဆင့္ကို တက္ေရာက္သင္ယူသြား မည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ကတိျပဳၾကၿပီး ခဲြခြါျခင္း အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ ဝမ္းနည္းပက္လက္ ငိုေၾကြးၾကေၾကာင္း၊ ဆရာမႀကီး ေဒၚ ၾကင္ၾကင္ၿမိဳင္ႏွင့္ နည္းျပအားလုံး မ်က္ရည္မဆည္ႏုိင္ဘဲ ငိုေႂကြးၾကေၾကာင္း၊ ကဆုန္လျပည့္ဗုဒၶေန႔မွာ ဆရာ/မမ်ား သင္ တန္းသူ/သားမ်ား၏ ပီတိမ်က္ရည္ျဖင့္ ေညာင္ေရသြန္းကာ ကုသိုလ္ယူၾကသလို ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း သိရပါသည္။